II SA/Bd 1213/10

WyrokWSA w Bydgoszczy2010-11-17

Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Elżbieta Piechowiak, Małgorzata Włodarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej może odmówić przyznania zasiłku celowego osobie, która zrezygnowała z pracy, powołując się na brak współdziałania z pracownikiem socjalnym lub nieuzasadnioną odmowę podjęcia zatrudnienia, jeśli nie zawarto z nią kontraktu socjalnego i nie zobowiązano jej do podjęcia konkretnych działań?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy pomocy społecznej niezasadnie powołały się na przepisy dotyczące braku współdziałania z pracownikiem socjalnym lub nieuzasadnionej odmowy podjęcia zatrudnienia jako podstawę do odmowy przyznania zasiłku celowego, jeśli nie zawarto z wnioskodawcą kontraktu socjalnego ani nie zobowiązano go do podjęcia konkretnych działań. Brak takich działań ze strony organów uniemożliwia przypisanie wnioskodawcy zarzutu braku współdziałania. Ponadto, organy nie wykazały w sposób wystarczający, czy wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji życiowej, którą mógłby przezwyciężyć własnym działaniem, co jest warunkiem koniecznym do objęcia pomocą społeczną.
Stan faktyczny
Skarżący, bezrobotny, złożył wniosek o zasiłek celowy na zakup żywności i dożywianie. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, uznając, że skarżący sam pozbawił się źródła dochodu poprzez rozwiązanie umowy zlecenia, co stanowiło brak współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący w skardze do sądu podniósł, że zrezygnował z pracy z powodu awarii samochodu uniemożliwiającej dojazdy i braku środków na naprawę, a od momentu złożenia wniosku do otrzymania zasiłku pożyczał pieniądze od znajomych.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Ł. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. U z a s a d n i e n i e: Wójt [...], decyzją z 4 sierpnia 2010 r., na podstawie art. 17 ust. 1 pkt. 3, art. 18 ust. 1 pkt. 6 w związku z art. 4 i art. 11 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r. Nr 175 poz. 1362 z późno zm.), art. 3 i art. 5 ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. z 2005r. Nr 267, poz. 2259), art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej powoływaną jako: kpa), Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r. Nr 127 poz. 1055) i upoważnienia z dnia [...]2004 r. dla Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], odmówił skarżącemu przyznania zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności. Powyższe rozstrzygnięcie organ oparł o następujące ustalenia i rozważania: Skarżący jest bezrobotnym. Dochód rodziny, składającej się ze skarżonego, wynosi [...] zł., której kryterium dochodowe wynosi 477 zł. i dochód na osobę w rodzinie wynosi [...] zł. W dniu [...].2010 r. skarżący złożył podanie o przyznanie pomocy finansowej na zakup żywności oraz dożywianie. Decyzją nr [...] z dnia [...].2010 r. odmówiono stronie przyznania zasiłku celowego na zaspokojenie w/w potrzeby. Wskutek rozpoznania odwołania, organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał do ponownego rozpatrzenia. Na podstawie wywiadu środowiskowego i zgromadzonych dokumentów ustalono, że skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, zamieszkuje w jednym pokoju z dziewczyną [...], jednakże każda z osób prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Skarżący od [...]2010 r. zarejestrowany jest w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych i pozostaje bez środków do życia. W dniu [...]2010 r. strona rozwiązała umowę zlecenia ze Spółką z o.o. [...] w [...] za porozumieniem stron, która zawarta była na czas określony to jest od [...]2010 r. do [...].2012 r. Pierwsze wynagrodzenie za wykonaną pracę skarżący otrzymał w dniu [...].2010 r. w wysokości [...] zł za miesiąc [...] 2010 r., a następne w dniu [...].2010 r. w wysokości [...] zł za [...] dni [...] 2010 r. Od [...].2010 r. do [...].2010 r. zainteresowany nie świadczył pracy na rzecz zleceniodawcy i w związku z tym za ten okres nie otrzymał żadnego wynagrodzenia. Z przedstawionych dokumentów wynika, że z wynagrodzenia wypłaconego w miesiącu [...] br. została potrącona kwota [...] zł tytułem zwrotu kosztów związanych z uzyskaniem uprawnień [...]. W związku z utratą dochodu przyjęto dochód z miesiąca złożenia wniosku tj. z [...] 2010 r., który wynosi [...] zł. (zgodnie z decyzją [...]). Podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] bieżącego roku ustalono, że w ciągu 12 m-cy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku strona nie uzyskała dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej ani nie uzyskała jednorazowego dochodu należnego za dany okres. Skarżący pozostawał w zatrudnieniu i miał możliwość uzyskania środków finansowych na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Rozwiązując umowę sam pozbawił się źródła dochodu i tym samym spowodował pogorszenie sytuacji życiowej, ekonomicznej i zawodowej. Rozwiązanie umowy zlecenia motywował tym, że koszty dojazdu i naprawy samochodu przewyższały uzyskiwane dochody, jednakże strona w chwili podjęcia pracy zdawała sobie sprawę, że jest to praca w terenie, wymagająca dojazdów i wiążąca się z kosztami amortyzacji samochodu i zakupu paliwa. Gdyby skarżący pracował do końca [...] 2010 r., za który otrzymał [...] zł - wynagrodzenie za [...] dni świadczenia pracy, to mogłoby być ono znacznie wyższe i pokryłoby koszty naprawy, amortyzacji samochodu. Ponadto w sytuacji niezadowolenia z pracy strona mogła szukać innego zatrudnienia, lecz nie wykorzystała własnych możliwości uprawnień, a zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, "osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej". Skarżący jako osoba młoda i zdrowa jest zdolny do podjęcia pracy. Organ nie ma możliwości zawarcia z nim kontraktu socjalnego, gdyż Ośrodek ze swojej strony nie jest w stanie zaproponować miejsca pracy ani szkolenia zawodowego. Organ stwierdził, iż słuszny interes społeczny i obywateli o którym mowa w art. 7 kpa., przemawia za odmową zasiłku celowego na zakup środków czystości, odzieży letniej i obuwia oraz dokonanie opłat. W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu, skarżący wyjaśnił, że w [...]2010 r., pracował [...] dni na terenie miejsca zamieszkania, tj. w miejscowości [...], gdzie auto było zbędne. Podniósł też, że wynagrodzenie za [...]2010 r., otrzymał dopiero w [...] 2010 r. w wysokości [...]zł., po potrąceniach za uzyskanie uprawnień. Wywodził, że od momentu złożenia podania o świadczenie, nie miał środków finansowych aż do [...] 2010 r., kiedy otrzymał zasiłek. Pieniądze pożyczał od znajomych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku, decyzją z 16 września 2010 r., na podstawie art., 138 § 1 pkt.1 kpa w związku z art. 3 ust. 4 art. 8, art. 11, art. 39 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r, o pomocy społecznej oraz art. 3 pkt. 1 , art. 5, art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r., o ustanowieniu programu wieloletniego ,,Pomoc państwa w zakresie dożywiania, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy powyższe rozstrzygnięcie oparł o następujące ustalenia i rozważania: Decyzja organu pierwszej instancji został wydana w wyniku ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w tej sprawie z uwagi na fakt uchylenia, przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], decyzji nr [...] z dnia [...].2010 r., sygn. [...] z dnia [...] 2010 r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało na następujące uchybienia w prowadzonym postępowaniu: brak pełnego materiału dowodowego na okoliczność ustalenia czy wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, organ pierwszej instancji nie wyjaśnił właściwie czy rezygnacja z pracy była nieuzasadniona i można ja uznać za odmowę współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej w myśl art. 11 ustawy o pomocy społecznej. Ponadto Kolegium wskazało, że mimo wcześniejszych wskazań w organ pierwszej instancji nie zawarł z wnioskodawcą kontraktu socjalnego oraz nie dokonał weryfikacji dochodu wnioskodawcy w aspekcie art. 8 ust. 11 i 12 ustawy o pomocy społecznej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, co następuje: Skarżący podaniem z [...]2010 r. zwrócił się o zasiłek celowy na zakup żywności oraz dożywianie. Z rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji wynika, że organ pierwszej instancji rozpatrzył sprawę w ramach realizacji wieloletniego programu - "Pomoc Państwa w zakresie dożywiania". Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji odmówił stronie zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności wskazując, że spełnia ona wprawdzie kryterium dochodowe i sytuacyjne do przyznania wnioskowanego świadczenia, jednakże rezygnując z pracy pozbawiła się źródła dochodu a tym samym nie wykorzystała swoich możliwości i uprawnień w celu rozwiązania trudnej sytuacji życiowej. W celu udowodnienia powyższej tezy organ pierwszej instancji podjął działania mające na celu sprawdzenia czy zachodzi sytuacja o której mowa wart. 4 ustawy o pomocy społecznej, że "osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej" i art. 11 ust. 2 w/w ustawy, że zachodzi brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia i innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucji rynku pracy, mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej". Z akt sprawy wynika, że zainteresowany mieszka w domu ze swoja dziewczyną i jej matką, aczkolwiek prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Zainteresowany obecnie jest zarejestrowany jako bezrobotny w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...], ale w okresie od [...]2010 do [...]2010 r. wykonywał pracę na umowę zlecenia w [...] Sp. z o.o., którą następnie rozwiązał w dniu [...]2010 r., na zasadzie porozumienia stron. W okresie od [...]2010 r. do dnia rozwiązania umowy nie świadczył pracy. Zgromadzony materiał potwierdza również, że zainteresowany w [...] 2010 r. otrzymał wynagrodzenie za styczeń w kwocie [...]zł, zaś w [...] 2010 r. wynagrodzenie za [...] dni [...] w kwocie [...] zł. Zdaniem Kolegium nietrafne są argumenty organu pierwszej instancji o braku możliwości zawarcia kontraktu socjalnego z uwagi na to, iż organ nie jest w stanie zaproponować miejsca pracy ani szkolenia zawodowego. Kontrakt socjalny stanowi bowiem plan współdziałania, w którym osoba oczekująca pomocy społecznej zobowiązuje się np. do poszukiwania pracy, składania podań w miejscach pracy, itp., zaś pracownik socjalny zobowiązuje się np. do kontroli postępów w poszukiwaniu pracy. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji udowodnił, że zainteresowany miał możliwość uzyskania środków finansowych na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, zaś rozwiązując umowę pozbawił się źródła dochodu i spowodował pogorszenie swojej sytuacji życiowej. Zaznaczyć przy tym należy, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego wydawana jest w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ nie jest obowiązany do przyznania zasiłku celowego pomimo spełnienia przez wnioskującego przesłanek do przyznania świadczenia, jeśli organ udowodni, że osoba wnioskująca o świadczenie nie współdziała w rozwiązywaniu swojej sytuacji życiowej. Przewidziane ustawą o pomocy społecznej formy pomocy mają służyć nie wyręczaniu osób w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej a jedynie pomocy. Organy pomocy społecznej nie są zobowiązane do pełnego zaspokajania potrzeb wnioskodawców. W skardze złożonej do Sądu, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc, że w [...]2010 r. pozostał bez środków do życia i pomimo tego, Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] pozostawił go bez środków do życia. Wyjaśnił, że kiedy zlecono mu pracę w dalszym terenie od miejsca zamieszkania nie był w stanie dojeżdżać , gdyż auto było nie sprawne i wymagało kapitalnego remontu, natomiast do czasu naprawy jego auta firma [...] powinna auto przyznać w zastępstwie. Strona przyznała, że podczas zatrudnienia w firmie [...] liczyła się z kosztami jakie będzie ponosić w zakupie paliwa jednak nie spodziewała się o uszkodzeń trwałych samochodu, spowodowanych nagłą zmiana warunków atmosferycznych, wywołanych obfitymi opadami śniegu. Jak wywodziła, auto nie nadawało się do dalszej eksploatacji i dlatego była zmuszona zrezygnować z pracy. Skarżący podkreślił, że nie było go stać na naprawę auta. Skarżący dodał, że od dnia [...]2010 r. rozpoczął staż zawodowy, a z pomocy G.O.P.S w [...] korzysta tylko wtedy, gdy jest zmuszony prosić o pomoc i nie posiada żadnych środków płatniczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", potwierdza, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono przepisom postępowania oraz prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że dla organu odwoławczego, okolicznością, która uniemożliwiła przyznanie skarżącemu dochodzonego świadczenia był fakt rozwiązania przez skarżącego umowy zlecenia, skutkiem czego pozbawił się on źródła dochodu, czym spowodował pogorszenie swojej sytuacji życiowej, którą to sytuację należało ocenić jako brak współdziałania skarżącego z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Jakkolwiek powołaną przez organ odwoławczy materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia stanowią przepisy art. 3 ust. 4 art. 8, art. 11, art. 39 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r., o pomocy społecznej oraz art. 3 pkt. 1 , art. 5, art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r., o ustanowieniu programu wieloletniego, to jak wynika z argumentacji organu, w istocie przy podjęciu rozstrzygnięcia o odmowie przyznania dochodzonego przez skarżącego świadczenia oparto się o przepis art. 3 ust. 4 oraz art. 11 w/w ustawy o pomocy społecznej. Pozostałe powołane w/w przepisy dotyczą bowiem okoliczności, których występowania organ nie kwestionuje. W związku z okolicznością, którą podkreśla organ, a mianowicie uznaniowym charakterem dochodzonego przez stronę świadczenia, oczywistym jest, że przeprowadzona przez Sąd kontrola prawidłowości podjętej decyzji musi odnosić się do przytoczonych w niej argumentów, które legły u podstaw odmowy świadczenia. Argumenty te nawiązują niewątpliwie do art. 11 ust. 2 w/w ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Przepis art. 3 ust. 4 tej ustawy stanowi natomiast, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z akt sprawy wynika, że po złożeniu przez skarżącego podania w przedmiocie przyznania świadczenia nie zawarto z nim kontraktu socjalnego, ani nie zobowiązywano go do podjęcia jakichkolwiek działań. W tych warunkach organy nie mogą stawiać mu określonego w art. 11 ust. 2 w/w ustawy zarzutu braku współdziałania z pracownikiem socjalnym. Skoro bowiem ustawodawca określił, że brak współdziałania odnosi się do pracownika socjalnego, to oznacza to, że brak owego współdziałania musi mieć miejsce dopiero po złożeniu podania o dochodzone aktualnie świadczenie lub sytuacji, w której strona objęta jest zainteresowaniem organu pomocy społecznej z uwagi na swe wcześniejsze wnioski składane o inne podobnego rodzaju świadczenia. Z akt administracyjnych oraz z decyzji organów obu instancji, wynika jednak, że relacja skarżący – organ, nawiązała się dopiero po złożeniu przez stronę podania w dniu [...].2010 r., a więc w okresie po rezygnacji przez skarżącego z wykonywania pracy. Okoliczność ta nie może więc być oceniana przez pryzmat braku współdziałania z pracownikiem socjalnym. Co się tyczy drugiej podnoszonej przez organy przesłanki, mającej uzasadnić odmowę świadczenia, tj. pozbawienia się źródła dochodu i doprowadzenie tym samym do pogorszenia swojej sytuacji życiowej, to należy ocenić, że organy tym samym nawiązują do dalszej treści przepisu art. 11 ust. 2 w/w ustawy, który stanowi, że podstawą do odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej, może stanowić nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną. Przepis ten jednak, tak jak w poprzednim przypadku, dotyczy zachowań osób, które mają miejsce już po złożeniu podania o świadczenie. Skarżący ani nie zrezygnował z pracy, ani nie odmówił podjęcia pracy po złożeniu podania o świadczenie. Odmowa przyznania mu świadczenia nie może więc być oparta o powyższy przepis. W przeciwnym razie nie można byłoby zapobiec dowolności ocen poszczególnych organów co do wskazania czasu jaki musiałby upłynąć pomiędzy porzuceniem pracy przez danego wnioskodawcę a złożeniem przez niego podania o świadczenie, by mógł on bronić się przed zarzutem nieuzasadnionej odmowy podjęcia zatrudnienia. W konsekwencji należało uznać, że organy niezasadnie powoływały się na przepis art. 11 ust. 2 w/w ustawy. Nie znaczy to jednak, że fakt porzucenia pracy przez osobę, która następnie stara się o świadczenia z pomocy społecznej nie może stanowić przesłanki odmowy świadczenia. Podstawowym bowiem zagadnieniem, które winien wstępnie rozstrzygnąć organ jest dokonanie oceny, czy osoba ubiegająca się o świadczenie należy do kręgu osób, które w świetle przepisu art. 2 ust. 1 w/w ustawy, winny być objęte pomocą społeczną, innymi słowy, czy kwalifikują się one do objęcia ich pomocą społeczną. Przepis ten stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Niewątpliwie więc w sytuacji zwrócenia się o pomoc społeczną osoby, która jest w stanie własnym działaniem przezwyciężyć swą trudną sytuację życiową, nie będzie ona w ogóle kwalifikowała się do objęcia nią pomocą społeczną. Okoliczność tą organy winny jednak wykazać ponad wszelką wątpliwość. Ustalenia w tym zakresie wymagają więc dokonania rzetelnej i szczegółowej analizy co do dwóch podstawowych kwestii. Po pierwsze, czy wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji życiowej, a po wtóre, czy własnym działaniem może przezwyciężyć trudną sytuację życiową, o ile ona w ogóle zachodzi. W powyższym zakresie ustalenia organów są niewystarczające, szczególnie jeśli zważyć, że dotyczą, jak przyjęły organy, młodego i zdrowego mężczyzny, mieszkającego ze swoją dziewczyną u jej matki, który w dodatku powołuje się na posiadanie samochodu, jak i przyjaciół od których pożycza pieniądze. W tak szczególnej sytuacji, jak powyższa, organy nie mogą opierać swych ustaleń jedynie na oświadczeniach rozpytywanych osób (o tym samym interesie faktycznym), co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, co do faktu prowadzenia przez skarżącego samodzielnego gospodarstwa domowego, lecz muszą stosownie do art. 80 kpa dokonać ustaleń faktycznych na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Oceniając ustalenia organów w zakresie przyjęcia, że skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, należy stwierdzić, że ustalenia te nie zostały w sposób wyczerpujący uzasadnione i budzą poważne wątpliwości, polegające na tym, że z jednaj strony skarżący określa się jako osoba w skrajnie trudnej sytuacji finansowej, cyt.: "bez środków do życia", która w szczególności polegała na niemożności skorzystania z uzyskanego z pracy dochodu, który został zwrócony z tytułu zaciągniętych wcześniej pożyczek u znajomych, a z drugiej strony strona określa się jako osoba samodzielnie gospodarująca. Samodzielne gospodarowanie ze swej istoty pociąga za sobą ponoszenie większych wydatków niż wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego. Jeżeli więc zważyć, że skarżący mieszka u swojej dziewczyny, z którą dzieli ten sam pokój, znajdujący się w mieszkaniu jej matki, to prowadzenie odrębnego gospodarstwa przez niego i jego dziewczynę, przy twierdzeniu zarazem o skrajnie trudnej sytuacji materialnej jest okolicznością wprost niewiarygodną, żeby nie powiedzieć, iż obliczoną na naiwność organu. Danie więc wiary w wersję przedstawioną przez stronę jedynie na tej podstawie, że osoby wspólnie zamieszkujące potwierdziły tą okoliczność pouczone o odpowiedzialności karnej, jest niewystarczające przy braku wyjaśnienia z jakich przyczyn skarżący podejmuje nieracjonalne i sprzeczne z deklarowaną skrajnie złą sytuacją majątkową działania, jako osoba pozostająca w dobrych stosunkach zarówno ze swą dziewczyną jak i jej matką. Tym bardziej okoliczności te wymagają wyjaśnienia w świetle twierdzeń skarżącego o posiadaniu samochodu i znajomych od których pożycza pieniądze. Brak jest więc ustaleń co do majątku strony, w tym samochodu, jak i wiarygodności jej relacji o zaciąganych pożyczkach, których prawdziwość mogłyby potwierdzić ich zgłoszenia w stosownych organach podatkowych. Co się zaś tyczy ustaleń w przedmiocie niezasadnego pozbawienia się dochodów przez skarżącego, to organy nie poczyniły ustaleń w zakresie weryfikacji twierdzeń strony, że rzeczywiście była zmuszona zrezygnować z pracy. Brak jest ustaleń, w jakim okresie i w jakiej miejscowości strona miała wykonywać pracę, czy była w ogóle zmuszona do dojazdów do miejsca pracy, a jeżeli tak, czy i jakim środkiem lokomocji mogła dojeżdżać do pracy, jakie z tego tytułu ponosiłaby koszty (przy jakich zarobkach), jakiej awarii uległ samochód strony, ile kosztowałoby jej usunięcie. W uzyskaniu powyższych informacji pomocne byłoby zwrócenie się do byłego pracodawcy, łącznie z zapytaniem czy i jaką przyczynę rezygnacji z pracy podał skarżący, czy zgłaszał problem niemożności dojazdów do innej miejscowości, lub awarii samochodu. Te podstawowe ustalenia pozwoliłyby dopiero poddać właściwej weryfikacji twierdzenia skarżącego o tym, że był zmuszony zrezygnować z pracy. Tak samo pomocne byłoby poczynienie ustaleń, czy w rejonie zamieszkania strony, istnieją oferty pracy, które mogłaby podjąć, uwzględniając jej wiek i stan zdrowia. Ustalenia faktyczne w powyższym zakresie nie mogą być poczynione w sposób niepełny, skoro w nawiązaniu do tych ustaleń, organy posługują się argumentacją wyjaśniającą odmowę przyznania świadczenia w decyzji o charakterze uznaniowym. Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" oraz "c" p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło