II SA/Bd 1214/13

WyrokWSA w Bydgoszczy2014-02-26

Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Anna Klotz, Jarosław Wichrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, zakazujący zmiany miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych (z wyjątkiem zmniejszenia ich liczby), stanowi przepis techniczny podlegający notyfikacji Komisji Europejskiej zgodnie z Dyrektywą 98/34/WE?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie mogły zastosować art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych bez wcześniejszego ustalenia, czy przepis ten, zgodnie z wykładnią Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, stanowi przepis techniczny podlegający obowiązkowi notyfikacji Komisji Europejskiej. Brak takiej notyfikacji mógłby skutkować odmową zastosowania tego przepisu. Sąd wskazał, że organy administracji powinny przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy przepis ten ma istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż automatów do gier, zgodnie z wytycznymi TSUE.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o zmianę decyzji zezwalającej na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie lokalizacji punktu gry. Organy administracji odmówiły uwzględnienia wniosku, powołując się na art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, który zakazuje zmiany miejsca urządzania gry. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego oraz zasady uwzględniania słusznego interesu strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, wskazując na potencjalne naruszenie prawa unijnego w zakresie notyfikacji przepisów technicznych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...], stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lutego 2014 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję [...] Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w zakresie zmiany miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Izby Celnej w [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od [...] Izby Celnej w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 9 listopada 2009 r. do Dyrektora Izby Celnej w [...] wpłynął wniosek firmy [...] Sp. z o.o. w B. w sprawie zmiany decyzji z dnia[...], na mocy której udzielono Spółce zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...]w pkt II, poz. 83. Do wniosku dołączono umowę ekspozycji, wymaganą przepisem art. 32 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (t.j. Dz.U. z 2004 r., Nr 4, poz. 27 ze zm.), wyrys mapy ewidencyjnej z opinią geodety wskazującą, iż proponowany punkt spełnia wymogi określone w art. 30 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, nieuwierzytelnioną kserokopię zaświadczenia o dokonaniu zmiany wpisu do ewidencji działalności gospodarczej oraz nieuwierzytelnioną kserokopię dokumentacji zdjęciowej. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] odmówił zmiany decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w [...] nr [...] r. w zakresie lokalizacji punktu gry na automatach o niskich wygranych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540). Zgodnie z art. 135 ust. 1 tej ustawy zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1 (zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach) mogą być zmieniane, na zasadach określonych w ustawie dla zmiany koncesji i zezwoleń udzielanych podmiotom prowadzącym działalność w zakresie określonym w art. 6 ust. 1 - 3, przez organ właściwy do udzielenia zezwolenia w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Jednocześnie organ I instancji podkreślił, iż zgodnie z przepisem art. 135 ust. 2 tej ustawy, w wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsc urządzania gry, z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych. W odwołaniu od decyzji [...] Sp. z o.o. w B. wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i dokonanie zmiany poprzedniej decyzji zgodnie z wnioskiem oraz zarzuciła naruszenie: - przepisu art. 155 kpa w zw. z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 19.11.2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540), poprzez błędną wykładnię oraz jego niezastosowanie i niedokonanie zmiany zezwolenia zgodnie z wnioskiem, - zasady uwzględnienia słusznego interesu strony. Zdaniem odwołującej się nie sposób zgodzić się z rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonej decyzji, bowiem strona wskazała, iż z dniem 1 stycznia 2010 r. nastąpiła nie tylko derogacja ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 4, poz. 27. z późn. zm.), ale w toku obowiązującego zezwolenia nastąpiła również zmiana trybu rozpatrywania spraw dotyczących zezwoleń, uregulowanych tą ustawą. Podkreśliła, iż na gruncie przepisów ustawy z 1992 r. obowiązywał administracyjny tryb rozpoznawania tego typu spraw. Tymczasem wraz z wejściem w życie ustawy o grach hazardowych, na zasadzie art. 8, do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Ponadto zacytowano treść art. 118 i art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych i wywiódł, iż treść tych przepisów oznacza to, że stosuje się tu przepisy ustawy z 1992 r., a więc należy domniemywać, iż również mają zastosowanie przepisy proceduralne, na podstawie których rozpoznawano sprawy zezwoleń i koncesji. Zdaniem strony w chwili składania wniosku o dokonanie zmiany decyzji Dyrektora Izby Skarbowej obowiązywały również inne przepisy regulujące właściwość organów, bowiem sprawy z ustawy z 1992 r. rozpoznawały izby skarbowe na podstawie przepisów kpa. Na podstawie art. 135 ust. 1 i 2 oraz art. 129 ustawy hazardowej strona skarżąca wywiodła, iż w przepisach ustawy o grach hazardowych zachodzi zasadnicza sprzeczność, gdyż z jednej strony podmioty prowadzące działalność w zakresie prowadzenia punktów gier na automatach o niskich wygranych prowadzą swą działalność według przepisów ustawy z 1992 r., a z drugiej odsyła się do przepisów nowej ustawy, bądź to znów do przepisów dotychczasowych i takie piętrowe odesłanie powoduje niejasność przepisów. W tej sytuacji nie jest jasne, czy należało stosować przepisy ustawy dotychczasowej i to również przepisy proceduralne, które zezwalały na zmianę ostatecznej decyzji również w zakresie miejsca prowadzenia działalności, czy też tylko wybiórczo przepisy ustawy o grach hazardowych. Wykładnia systemowa w ocenie odwołującej się sprzeciwia się tego rodzaju stosowaniu przepisów, dlatego jej zdaniem należało uwzględnić słuszny interes strony i dokonać zmiany zgodnie z wnioskiem na podstawie przepisów ustawy z 1992 r. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540), gdzie w rozdziale 12 w artykułach od 117 do 143 zawarte są "Przepisy przejściowe i dostosowujące", które rozstrzygają między innymi sposób zakończenia postępowań będących w toku (wszczętych w czasie obowiązywania dotychczasowych przepisów i niezakończonych ostatecznie do dnia ich uchylenia), a także czy i w jakim zakresie oraz na jaki okres utrzymuje się w mocy instytucje prawne co do zasady zniesione przez nowe przepisy. Wskazano również, że cytowana wyżej ustawa, w rozdziale 14 zawiera także "przepisy końcowe", i tak treść przepisu art. 144 tej ustawy stanowi, iż utraciła moc, ustawa z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 4, poz. 27 z późn. zm.), z wyjątkiem art. 14, art. 15b ust. 1 w zakresie dotyczącym kartonów do gry bingo pieniężne, ust. 2, 4. 4a i 5, art. 15d, art. 16 pkt 2 i 3, art. 18 ust. 1, 2, 4 i 5, art. 22 i art. 23. Organ zwrócił uwagę, że zawarty w przepisach przejściowych i dostosowujących ustawy o grach hazardowych art. 135 ust. 1 wskazuje, że zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1 (zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych) mogą być zmieniane, na zasadach określonych w ustawie dla zmiany koncesji i zezwoleń udzielanych podmiotom prowadzącym działalność w zakresie określonym w art. 6 ust. 1-3, przez organ właściwy do udzielenia zezwolenia w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Zatem w sprawach wniosków zawierających żądania zmiany rozstrzygnięcia w przedmiocie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, powyższy przepis nakazuje odpowiednie stosowanie art. 51 tej ustawy, zgodnie z którym organ właściwy w sprawie udzielenia koncesji lub zezwolenia może, na wniosek podmiotu, który je uzyskał, dokonać zmiany koncesji lub zezwolenia. Natomiast w ustępie 2 tego przepisu ustawodawca wskazał w sposób enumeratywny katalog możliwych do zrealizowania zmian w stosunku do stanu faktycznego i prawnego ukształtowanego pierwotnym aktem administracyjnym (w formie koncesji lub zezwoleniu). Katalog ten obejmuje zmiany: • miejsca urządzania gier lub zakładów, z tym, że wskutek zmiany zezwolenia nie może nastąpić zwiększenie pierwotnej liczby punktów przyjmowania zakładów wzajemnych, • rodzaju i minimalnej oraz maksymalnej liczby gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, a także minimalnej oraz maksymalnej liczby gier na automatach oraz rodzaju zakładów wzajemnych, • warunków, które powinna spełniać spółka, w szczególności dotyczących zabezpieczeń finansowych, o których mowa w art. 63, • zatwierdzonych warunków technicznych prowadzenia rejestracji gości; Natomiast przepis art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych jako lex specialis w stosunku do art. 51 ust. 2 tej ustawy czyni zastrzeżenie, że w wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsc urządzania gry, z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych. Wobec powyższego, organ odwoławczy nie podzielił stanowiska skarżącej, że na podstawie przepisu art. 129 ust. 1 ustawy domniemać należy, iż organ winien wydać rozstrzygnięcie "zgodnie z wnioskiem na podstawie przepisów ustawy z 1992 r.", bowiem w rozpatrywanej sprawie, wyżej cytowane zastrzeżenie - zawarte w art. 135 ust. 2 ustawy - przesądza, że wnioskowana przez stronę zmiana decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w [...] nr [...] w przedmiocie lokalizacji punktu gry na automatach o niskich wygranych nie może być dokonana. Dyrektor Izby Celnej w [...] podkreślił, iż rozpatrzenie żądania dokonania zmiany ww. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w [...], jako decyzji która ma walor ostateczności i przyznaje stronie konkretne uprawnienia, zgodnie z dyspozycją art. 8 ustawy o grach hazardowych, następuje z zastosowaniem trybu przepisu art. 253a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, a przesłanką pozytywną, która musi być zachowana aby można było dokonać zmiany udzielonego zezwolenia, zgodnie z żądaniem strony, jest w myśl powyższego przepisu - brak przepisów szczególnych, które sprzeciwiałyby się dokonaniu takiej zmiany. W tym stanie rzeczy powołany wyżej przepis art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych powoduje, że organ rozpatrujący sprawę wniosku strony działając w trybie art. 253a § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa nie mógł wydać rozstrzygnięcia zgodnie z żądaniem strony. Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem organu odwoławczego, zarzut naruszenia przepisu art. 155 kpa w zw. z art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych jak również naruszenia zasady uwzględniania słusznego interesu strony, nie zasłużył na uwzględnienie. W skardze do sądu [...] Sp. z o.o. w B. wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.)oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego Skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. przepisu art. 155 kpa w zw. z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 19.11.2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540), poprzez błędną wykładnię oraz jego niezastosowanie i niedokonanie zmiany zezwolenia zgodnie z wnioskiem, 2. zasady uwzględnienia słusznego interesu strony. W uzasadnieniu skargi strona podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko. Zdaniem skarżącej nie sposób zgodzić się z rozstrzygnięciem zawartym w decyzjach organów obu instancji zapadłych w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie wskazano, iż z dniem 1 stycznia 2010 r. nastąpiła nie tylko derogacja ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 4, poz. 27. z późn. zm.), ale w toku obowiązującego zezwolenia nastąpiła również zmiana trybu rozpatrywania spraw dotyczących zezwoleń, uregulowanych tą ustawą. Podkreślono przy tym, iż na gruncie przepisów ustawy z 1992 r. obowiązywał administracyjny tryb rozpoznawania tego typu spraw. Tymczasem, wraz z wejściem w życie ustawy o grach hazardowych, na zasadzie art. 8 do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej. Ponadto skarżąca zacytowała treść art. 118 i art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych i wywiodła, że treść tych przepisów oznacza, iż stosuje się tu przepisy ustawy z 1992 r., a więc należy domniemywać, że również mają zastosowanie przepisy proceduralne, na podstawie których rozpoznawano sprawy zezwoleń i koncesji, dodając przy tym, iż w chwili składania wniosku o dokonanie zmiany decyzji, Dyrektora Izby Skarbowej obowiązywały również inne przepisy regulujące właściwość organów, bowiem sprawy z ustawy z 1992 r. rozpoznawały izby skarbowe na podstawie przepisów kpa. Wskazując na treść art. 135 ust. 1 i 2 oraz art. 129 ustawy hazardowej skarżąca stwierdziła, iż w przepisach ustawy o grach hazardowych zachodzi zasadnicza sprzeczność, gdyż z jednej strony podmioty prowadzące działalność w zakresie prowadzenia punktów gier na automatach o niskich wygranych prowadzą swą działalność według przepisów ustawy z 1992 r., a z drugiej odsyła się do przepisów nowej ustawy bądź to znów do przepisów dotychczasowych, a takie piętrowe odesłania powodują niejasność przepisów w związku z czym w tej sytuacji nie jest jasne, czy należało stosować przepisy ustawy dotychczasowej i to również przepisy proceduralne, które zezwalały na zmianę ostatecznej decyzji również w zakresie miejsca prowadzenia działalności, czy też tylko wybiórczo przepisy ustawy o grach hazardowych, przy czym jak wskazano, wykładnia systemowa sprzeciwia się tego rodzaju stosowaniu przepisów. W tej sytuacji zdaniem skarżącej spółki, należało uwzględnić słuszny interes strony i dokonać zmiany zgodnie z wnioskiem na podstawie przepisów ustawy z 1992 r. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Rozpoznawanie skarg na decyzje organów administracji nie ma charakteru merytorycznego orzekania w sprawie. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.", decyzja administracyjna podlega uchyleniu wówczas, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...], utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...], którą na podstawie art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540, powoływanej dalej jako "ustawa"), odmówiono skarżącej spółce zmiany decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia[...], zezwalającej na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa[...], w zakresie pkt II, poz. 83 dotyczącego lokalizacji punktu gry na automatach o niskich wygranych. Zgodność art. 135 ust. 2 z Konstytucją RP była przedmiotem badania Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 23 lipca 2013 r., sygn. akt P 4/11 orzekł o zgodności ww. przepisu ustawy z Konstytucją RP. Na wstępie podkreślić również należy, że stosownie do uregulowań zawartych w Dyrektywie nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. L 204, s. 37 dalej: "Dyrektywa 98/34/WE"), wszystkie państwa członkowskie muszą być powiadamiane o przepisach technicznych planowanych przez inne państwa członkowskie. Państwa członkowskie są zobowiązane powiadamiać Komisję o swoich projektach w dziedzinie przepisów technicznych. W uzasadnieniu preambuły Dyrektywy zawarto także zastrzeżenie, że dla zapewnienia bezpieczeństwa prawnego, państwa członkowskie powinny podać do wiadomości publicznej, iż krajowe przepisy zostały przyjęte zgodnie z formalnościami określonymi w dyrektywie. Ww. Dyrektywa została implementowana do krajowego porządku prawnego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 ze zm.) oraz zmieniającym je rozporządzeniem z dnia 6 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 65, poz. 597). Notyfikacji, w myśl § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia, 23 grudnia 2002 r. co do zasady podlegają akty prawne zawierające przepisy techniczne, tj.: specyfikacje techniczne, inne wymagania, przepisy dotyczące usług, regulacje wprowadzające zakaz produkcji, przywozu lub wprowadzenia produktu do obrotu, świadczenia usług lub prowadzenia działalności polegającej na świadczeniu usług (§ 2 pkt 5). Ponadto na mocy § 5 ww. rozporządzenia notyfikacji aktów prawnych podlegają akty prawne wyłączające stosowanie zasady swobodnego przepływu towarów z wyjątkiem przypadków wymienionych w pkt 1 - 6 ust. 2 § 5. Przepisy ustawy o grach hazardowych nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, według którego, naruszenie obowiązku notyfikacji nie tylko całego aktu, ale także konkretnego przepisu technicznego jest przesłanką odmowy zastosowania prawa krajowego (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2013 r., o sygn. akt II FSK 2513/12, LEX nr 1310010 i powołane tam orzecznictwo TSUE). Wobec powyższego zasadnicze znaczenie w rozpatrywanej sprawie ma ocena, czy będący materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. Stwierdzenie bowiem technicznego charakteru tej normy, wobec braku jej notyfikacji, skutkować musiałoby odmową jej zastosowania. W takiej sytuacji przepis ten nie mógłby być w istocie stosowany przez organy administracji i sądy (por. wyrok TSUE z dnia 26 września 2000 r., w sprawie C-443/98, LEX nr 82986). Charakter prawny art. 135 ust. 2, jako przepisu o charakterze technicznym w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE, był przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w ramach pytania prejudycjalnego (wyrok TSUE z dnia 19 lipca 2012 r., w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, C-217/11). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zwrócił się do TSUE m.in. z pytaniem, czy przepis art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE powinien być interpretowany w ten sposób, że do "przepisów technicznych", których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej Dyrektywy, należy taki przepis ustawowy, który zakazuje zmiany zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie zmiany miejsca urządzania gry? Podstawową zasadą obowiązującą w porządku prawnym Unii Europejskiej jest to, że orzeczenie TSUE jest prawnie wiążące dla sądu krajowego, który zwrócił się z pytaniem, jednakże sądy krajowe oraz organy administracji państw członkowskich nie powinny przyjmować innej interpretacji prawa wspólnotowego, niż wskazana w orzeczeniu TSUE zawierającym wykładnię stosownych przepisów tego prawa. Celem bowiem orzeczenia TSUE jest zapewnienie jednolitego stosowania prawa wspólnotowego we wszystkich państwach członkowskich. W wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawie C-213/11 TSUE uznał m.in., że artykuł 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego, ostatnio zmienionej Dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006 r., należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (u.g.h.), które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji, zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów. Dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego. Ponadto w wyroku tym TSUE wskazał, że przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych nakładają warunki mogące wpływać na sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych. Zakaz wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami może bowiem bezpośrednio wpływać na obrót tymi automatami - (pkt 36). Zadaniem sądu krajowego jest ustalić, czy takie zakazy, których przestrzeganie jest obowiązkowe de iure w odniesieniu do użytkowania automatów do gier o niskich wygranych, mogą wpływać w sposób istotny na właściwości lub sprzedaż tych automatów (podobnie jak w wyroku w sprawie Lindberg, pkt 78) – (pkt 37). To sąd krajowy powinien uwzględnić między innymi okoliczność, iż ograniczeniu liczby miejsc, gdzie dopuszczalne jest prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych, towarzyszy zmniejszenie ogólnej liczby kasyn gry, jak również liczby automatów, jakie mogą w nich być użytkowane – (pkt 38). Sąd krajowy powinien również ustalić, czy automaty do gier o niskich wygranych mogą zostać zaprogramowane lub przeprogramowane w celu wykorzystywania ich w kasynach jako automaty do gier hazardowych, co pozwoliłoby na wyższe wygrane, a więc spowodowałoby większe ryzyko uzależnienia graczy (podobnie jak w wyroku w sprawie Lindberg – pkt 79). Mogłoby to wpłynąć w sposób istotny na właściwości tych automatów – (pkt 39). Wykładnia prawa dokonywana przez sądy państw członkowskich oraz organy państwa musi uwzględniać orzecznictwo tego Trybunału, jak bowiem wspomniano, celem orzeczenia TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. jest zapewnienie jednolitego stosowania prawa wspólnotowego we wszystkich państwach członkowskich. W dacie wydania decyzji przez organy obu instancji (w 2010 r.), opisane powyżej stanowisko TSUE nie było im znane, stąd nie mogło być uwzględnione w procesie stosowania prawa w okolicznościach faktycznych tej sprawy. Mając na uwadze interpretację Dyrektywy 98/34/WE dokonaną przez TSUE, zawartą w powyższym wyroku stwierdzić należy, że przepisy ustawy w części, w jakiej istotnie ograniczają, a nawet stopniowo uniemożliwiają prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, mogą mieć charakter przepisów technicznych i w związku z tym podlegają notyfikacji Komisji, w trybie przepisu art. 8 ust. 1 Dyrektywy 98/34/WE. Dokonanie jednak ostatecznej i definitywnej oceny prawnej w tym zakresie, muszą poprzedzać stosowne ustalenia faktyczne (zgodnie ze wskazówkami TSUE), które nie mogą być dokonane w niniejszym postępowaniu. W tym zakresie sąd administracyjny nie może bowiem przeprowadzać środków dowodowych i dokonywać ustaleń, które miałyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy, poza dowodami uzupełniającymi. Wobec powyższego Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd, że jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 r., o sygn. akt V SA 671/00, LEX nr 50129). Wobec powyższego, mając również na uwadze wyrażoną w art. 120 Ordynacji podatkowej zasadę legalizmu, stwierdzić należy, że to do organu administracji publicznej należy w pierwszej kolejności konieczność ustalenia i wyjaśnienia czy art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2 i art. 138 ust. 1 ustawy wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów, ze szczególnym uwzględnieniem cechy "istotności" (nie wystarczy tu samo ustalenie wpływu warunków, konieczna jest kwalifikacja tego wpływu jako istotnego). Przy czym ustalenia w powyższym zakresie organ dokonać musi z uwzględnieniem wskazówek zawartych w powołanym wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. Jednoznaczne stanowisko organu co do technicznego charakteru przepisów ustawy, będących podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia, w kontekście powyższych rozważań, jest niezbędne. Rozstrzygnięcie tej kwestii winno być poprzedzone dokonaniem ustaleń wskazanych w tezach 37-39 powołanego wyroku TSUE. Dyrektor Izby Celnej w [...] winien zatem przeprowadzić ustalenia faktyczne, obejmujące między innymi porównanie liczb dotyczących miejsc, gdzie dopuszczalne jest prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych i liczby kasyn oraz liczb dotyczących miejsc, gdzie dopuszczalne jest prowadzenie gier w powiązaniu ze zmienionym stanem prawnym. Ustalając, że jest możliwość przeprogramowania automatów do gier o niskich wygranych, organ celny winien także przedstawić dopuszczalność, sposób i koszty przerobienia (dostosowania) automatu i rozstrzygnąć, czy poprzez przeprogramowanie urządzenia nie nastąpi pozbawienie automatu o niskich wygranych podstawowych właściwości. W tych okolicznościach odnoszenie się przez Sąd do zarzutów skargi na obecnym etapie postępowania byłoby przedwczesne. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w pkt 1 wyroku. W kwestii wykonalności sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy, natomiast o kosztach (pkt 3) na podstawie art. 200 tej ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 461).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło