II SA/Bd 122/04
WyrokWSA w Bydgoszczy2004-09-16
Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Grażyna Malinowska-Wasik, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy, która poprzedzała wydanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowi podstawę do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego jako wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej, mimo że roboty budowlane były prowadzone na podstawie tej ostatecznej decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy nie powoduje automatycznie uznania robót budowlanych za wykonane w warunkach samowoli budowlanej, jeśli były one prowadzone na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Nawet jeśli decyzja o pozwoleniu na budowę zostanie później uchylona, inwestor, który działał zgodnie z prawem i posiadaną ostateczną decyzją, nie może być traktowany jako osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej. W związku z tym, brak jest podstaw do nakazania rozbiórki obiektu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi U. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą nakazania rozbiórki budynku zaadaptowanego na zakład "[...]". Skarżąca podnosiła, że budynek został wybudowany niezgodnie z przepisami, a stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy powinno skutkować nakazem rozbiórki. Organy administracji obu instancji uznały, że roboty budowlane były prowadzone na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, co wyklucza samowolę budowlaną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Hanna Szpunar-Radkowska po rozpoznaniu w dniu 16 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi U. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozbiórki oddala skargę
II SA/Bd 122/04
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. odmówił wydania decyzji nakazującej T. S. rozbiórkę adaptowanego na "[...]" budynku gospodarczego znajdującego się na działce nr [..]. w L.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że roboty budowlane polegające na adaptacji przedmiotowego budynku gospodarczego na "[...]" wykonane zostały na podstawie ostatecznej decyzji Starosty L. z dnia [...] Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, co powoduje, że nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji w trybie przepisów art. 48, 49 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz.1126 ze zm). W ocenie organu I instancji nie ma też podstaw do wydania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę z uwagi na stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta L. z dnia [...] Nr [...] ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie zakładu "[...]".
Odwołanie z żądaniem uchylenia tej decyzji wniosła U. C. podnosząc, że przedmiotowy obiekt wybudowany został niezgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane oraz ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Zdaniem odwołującej się decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy będzie miał wynik toczącego się postępowania w przedmiocie wznowienia z urzędu postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty L. z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie powoduje automatycznie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę.
Uznano także, że wznowienie z urzędu postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty L. z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku nie ma wpływu na legalność zaskarżonej decyzji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła U. C. żądając jej uchylenia i nakazania T. S. wykonania rozbiórki przedmiotowego budynku, jako wybudowanego niezgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego terenu.
W ocenie skarżącej, jeżeli Starosta Powiatowy w L. we wznowionym postępowaniu uchyli dotychczasową decyzję i odmówi wydania decyzji o pozwoleniu na budowę z powodu niezgodności planowanej inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego Miasta L., to zaistnieją przesłanki do wydania nakazu rozbiórki budynku.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa materialnego i procesowego. Zaskarżona decyzja podjęta została po prawidłowo przeprowadzonej analizie materiału dowodowego, a dokonana ocena prawna stanu faktycznego jest zgodna z obowiązującymi przepisami.
Art.7ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. O zmianie ustawy-Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.Nr80, poz.718) wprowadza generalną zasadę, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, t.j. do dnia 11 lipca 2003r., a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe. Art. 7 ust.2 ustawy zmieniającej przewiduje jednak wyjątek od powyższej zasady stanowiąc, że do postępowań dotyczących obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy nowe art. 48-49b prawa budowlanego.
Skarżąca domagała się wydania przez właściwy organ decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego budynku podnosząc, że stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta L. z dnia [... ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie zakładu "[...]" w L. winno pociągać za sobą uznanie, że roboty wykonano w warunkach samowoli budowlanej, a zatem zachodzą przesłanki do nakazania rozbiórki obiektu.
Argumentacja zawarta w skardze nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 48 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity:Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz.2016) właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust.2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącej w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Art. 49b tej ustawy stanowi natomiast, że nakaz rozbiórki wydawany jest w stosunku do obiektu budowlanego lub jego części będącej w budowie wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W świetle powyższych przepisów nie budzi wątpliwości, że jedyną przesłanką rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie powołanego przepisu jest brak pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź wniesienia sprzeciwu przez organ budowlany.
Postępowanie przed organami nadzoru budowlanego, zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji miało na celu wyjaśnienie, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego i prawnego zachodzą przesłanki do podjęcia przez organ decyzji w trybie art. 48ust.1 i art.49b ust.1prawa budowlanego ( t.j. nakazującej rozbiórkę obiektu).
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że budowa polegająca na adaptacji budynku gospodarczego na zakład "[...]" prowadzona była przez T. S. na podstawie ostatecznej decyzji Starosty L. z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należy podzielić pogląd zawarty w zaskarżonej decyzji, że w obrocie prawnym nadal istnieje decyzja o pozwoleniu na budowę, która umożliwiła inwestorowi podjęcie robót budowlanych zgodnie z dyspozycją art. 28 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania tej decyzji), co wyklucza uznanie, że roboty te wykonane zostały w warunkach samowoli budowlanej. Orzekające w niniejszej sprawie organy obu instancji słusznie zatem przyjęły, iż podnoszone przez stronę skarżącą okoliczności nie dają podstaw do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego budynku. Nawet bowiem gdyby rzeczywiście okazało się, że Starosta L. we wznowionym postępowaniu uchyli dotychczasową decyzję i odmówi wydania decyzji o pozwoleniu na budowę z powodu niezgodności planowanej inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego Miasta L., to okoliczność ta nie mogłaby prowadzić do uznania, że T. S. zrealizował obiekt w warunkach tzw. samowoli budowlanej. W doktrynie i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego konsekwentnie przyjmuje się bowiem, że "inwestor, który prowadził roboty budowlane lub wybudował obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która to decyzja została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego, nie może być traktowany jako osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej a także jako osoba, która prowadzi roboty budowlane bez pozwolenia na budowę". (wyrok NSA z 18.04.1998r. IVSA 1399/96, opubl. OSP 2000/4/60).
W takiej bowiem sytuacji inwestor, w trakcie wykonywania robót budowlanych działał zgodnie z prawem i posiadaną ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę.
Błędny jest również pogląd skarżącej, że rozpatrzenie niniejszej sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku. Słuszne jest w tym zakresie stanowisko organu odwoławczego, że jest to odrębne postępowanie, a wynik tego postępowania nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Jak już wyżej wskazano, uchylenie ostatecznej decyzji i wydanie decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę nie skutkuje uznaniem, że roboty wykonane w czasie funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji zezwalającej na budowę były prowadzone w warunkach tzw. samowoli budowlanej stanowiącej przesłankę do nakazania rozbiórki przedmiotowego budynku.
W tym stanie rzeczy dokonana przez organy orzekające w sprawie ocena, prowadząca do uznania, że przedmiotowy budynek nie podlega przepisom art. 48, 49 i 51 prawa budowlanego jest zgodna z prawem.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest uchybień, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, skarga podlegała oddaleniu na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło