II SA/Bd 122/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. L. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] w T. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie stypendium socjalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału Nauk Historycznych Uniwersytetu [...] w T., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Na oryginale właściwe podpisy II SA/Bd 122/05 UZASADNIENIE Wydziałowa Komisja Stypendialna Wydziału Nauk Historycznych Uniwersytetu [...] w T. decyzją z [...] 2004 r. (bez numeru) postanowiła nie przyznać G. L. stypendium socjalnego. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że dokumentacja jest niekompletna – brak zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o dochodzie studenta, zaświadczenia o zameldowaniu studenta w Domu Studenckim. Od powyższej decyzji G. L. wniósł odwołanie wnosząc o ponowne rozpatrzenie podania o przyznanie stypendium socjalnego. Wskazał, że brak dokumentów spowodowany był opieszałością w funkcjonowaniu poczty. Do odwołania załączył brakujące uprzednio dokumenty. Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] w T. decyzją z dnia [...] 2004 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymała wskazaną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano na treść art. 152, 152a ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 ze zm.) oraz § 17 ust. 1 Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom [...]. Ten ostatni przepis wskazuje, że termin na złożenie wniosku o przyznanie stypendium socjalnego wraz ze wszystkimi dokumentami przypada na 25 października, wnioski złożone po upływie tego terminu nie podlegają rozpatrzeniu, a termin do złożenia wniosku nie podlega przywróceniu. Przepis ten jest terminem prawa materialnego, a jego przekroczenie niweczy możliwość merytorycznego rozpoznania wniosku strony, gdyż został on złożony po terminie. W ocenie organu II instancji wniosek strony wpłynął po terminie przewidzianym przez regulamin przyznawania pomocy materialnej studentom [...]. W ocenie Odwoławczej Komisji Stypendialnej decyzja administracyjna została wydana zgodnie z wszystkimi wymogami prawa. Wskazano także na możliwość ubiegania się o przyznanie zapomogi. G. L. wniósł skargę na powyższą decyzję. Wskazał, że nastąpiło naruszenie przepisów postępowania. Wskazał, że nie został poinformowany o konieczności uzupełnienia brakujących załączników. Decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] budzi wątpliwości co do prawidłowości konstrukcji m.in. brak jest podpisów wszystkich członków komisji. W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] w T. podtrzymała swoje rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji następuje z powodu naruszenia przepisów proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 161 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 ze zm.) wskazuje, że do decyzji podjętych przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Oznacza to stosowanie rygorów Kodeksu postępowania administracyjnego przy wydawaniu decyzji, w tym przepisów rozdziału drugiego zatytułowanego "Zasady ogólne". Jedną z zasad ogólnych jest zasada informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych – organy załatwiające sprawę są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalanie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Wyrazem przestrzegania tej zasady jest przepis art. 64 § 2 K.p.a., który stanowi, że jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Wydziałowa Komisja Stypendialna rozpoznała sprawę z naruszeniem tego przepisu. Uzasadnienie decyzji, nie odpowiadające wymogom art. 107 § 3 K.p.a., ogranicza się bowiem do stwierdzenia "niekompletna dokumentacja". Jeżeli dokumentacja jest niekompletna, to należało postąpić stosownie do art. 64 § 2 K.p.a. i żądać jej uzupełnienia. Skarżący uzupełnił tę dokumentację w ramach postępowania odwoławczego. Odwoławcza Komisja Stypendialna zamiast ustosunkować się do tego problemu, rozstrzygnęła sprawę na zupełnie innej podstawie. Orzekła bowiem, że wniosek wpłynął po terminie przewidzianym przez regulamin przyznawania pomocy materialnej studentom [...]. Ten ostatni wniosek jest całkowicie dowolny. Nie znajduje żadnego odbicia w zebranym materiale dowodowym. Nie ma żadnego dowodu wskazującego na datę złożenia wniosku przez skarżącego. W takiej sytuacji należy uznać, że datą wpłynięcia wniosku jest data wskazana przez skarżącego na wniosku. A ta data wskazuje na złożenie wniosku w terminie. Ocena, że odwołanie skarżącego zostało wniesione w terminie jest niedokładna, ponieważ w uzasadnieniu decyzji nie wypełniono miejsca, w którym należy wpisać tę datę. Świadczy to o posługiwaniu się mechanicznymi wzorcami, zresztą o dużym stopniu ogólności. Rozstrzygnięcie organu II instancji zapadło z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. Rola organu II instancji polega m.in. na tym, że rozstrzyga on sprawę po raz drugi, w całokształcie. Oparcie rozstrzygnięcia na innej podstawie (wniosek po terminie) niż to przyjął organ I instancji (nieuzupełnienie braków podania) powoduje, że faktycznie pozbawia się stronę jednej instancji, co z kolei jest niezgodne z przepisem art. 78 Konstytucji RP. Uzasadnia to, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.