II SA/Bd 122/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę II SA/Bd 122/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r., znak: [...] wydaną z upoważnienia Wójta Gminy [...] przez p.o. Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], na podstawie art. 3 ust. 4, art. 8, art. 39, art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) oraz art. 104 K.p.a. odmówiono S. K. przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego, stosownie do jego wniosku z dnia [...] r. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ administracji zwrócił uwagę, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a źródłem utrzymania jest renta inwalidzka w wysokości 687,08 zł brutto (595, 08 netto), która to kwota przekracza kwotę kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej tj. kwotę 477,00 zł. Orzekający organ nadmienił również, że decyzją znak: [...] z dnia [...] r. pomimo nie spełniania przez S. K. kryterium dochodowego, została przyznana pomoc na podstawie art. 41 (na łączną kwotę 379,00 zł.), w ramach której zakupiono i przekazano: opał - węgiel (wraz z transportem w ilości 500 kg), koszule flanelowe - sztuk 2, obuwie zimowe oraz bieliznę osobistą, podkreślając przy tym, że pomoc w postaci zasiłku celowego ma charakter doraźny i jest udzielana na częściowe zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, gdyż pomoc społeczna nie przejmuje pełnego obowiązku utrzymania osób i rodzin, lecz jedynie stanowi wsparcie w przezwyciężaniu okresowo trudnej sytuacji życiowej. W odwołaniu od powyższej decyzji S. K. wyraził niezadowolenie z treści zawartego w niej rozstrzygnięcia, jednocześnie informując o swoich wydatkach i ciężkiej sytuacji materialnej, wniósł o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego na zakup opału. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe, ponieważ organ I instancji dokonał słusznej oceny istnienia przesłanek powołanych w podstawie prawnej decyzji przepisów ustawy o pomocy społecznej w oparciu o prowadzone postępowanie i zgromadzony w jego toku materiał dowodowy w zakresie warunków życiowych odwołującego. Potwierdzona została okoliczność, iż źródło utrzymania odwołującego stanowi renta inwalidzka w wysokości 687,08 zł brutto po pomniejszeniu o podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składki na ubezpieczenia zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, co daje dochód w kwocie 595,08 zł, przy czym renta odwołującego jest pomniejszona dodatkowo o potrącenia komornicze w związku z orzeczeniem Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 10 marca 2005 r., sygn. akt IC 737/03 i egzekucją z renty prowadzoną przeciw odwołującemu. Jako trafne uznano więc ustalenie organu I instancji, że dochód odwołującego się z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku w wysokości 595, 08 zł, przekracza ustawowe kryterium dochodowe wynoszące dla odwołującego 477,00 zł. Jednocześnie zwrócono uwagę, że jednorazowa odmowa udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego nie oznacza pozbawienia pomocy w ogóle, nie pozbawia ona również możliwości ponownego ubiegania się o pomoc zarówno w formie pieniężnej jak i niepieniężnej w przypadku pogorszenia się sytuacji materialnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy S. K. wyraził niezadowolenie z zapadłych w jego sprawie rozstrzygnięć organów administracyjnych i po raz kolejny wniósł o przyznanie zasiłku celowego, zgodnie z jego wnioskiem z dnia [...] r. Argumentując swoje stanowisko skarżący ponownie podniósł, że jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, utrzymującą się z renty inwalidzkiej, której wysokość nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich jego potrzeb życiowych. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, iż zarzuty podniesione w skardze były już przedmiotem postępowania wyjaśniającego i podjęte rozstrzygnięcie zostało umotywowane w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą przyznania zasiłku celowego, zarówno organ I jak i II instancji, nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późń. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego, nie wkraczając przy tym w uprawnienia organów administracji do orzekania bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego, mającym wpływ na wynik sprawy. Oceniając zasadność decyzji w zakresie, w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, iż decyzja ta nie uchybia prawu. Podstawą materialno - prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej do Sądu decyzji są przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.). Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 2 tej ustawy, celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości poprzez wspieranie w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, a także podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia się i integracji ze środowiskiem. Stosownie zaś do art. 39 ust. 1, 2 i 3 cyt. ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Może też być przyznany osobom bezdomnym i innym osobom niemającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia - na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne. Przedstawione unormowanie zawiera katalog sytuacyjnych przesłanek przyznania zasiłku celowego, przy czym przyznanie tego świadczenia uzależnione jest również od spełnienia kryterium dochodowego, określonego w sposób ogólny w art. 8 cyt. ustawy, który wyraźnie różnicuje sytuację podmiotu samotnie gospodarującego lub rodziny, co znajduje potem swoje odbicie w konieczności zastosowania właściwych kryteriów dla potrzeb obliczenia wysokości przysługującego świadczenia. Nabycie więc prawa do tego świadczenia jest uzależnione, tak jak w przypadku innych świadczeń z pomocy społecznej, od wysokości dochodów wnioskodawcy. W przypadku osoby samotnie gospodarującej prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje, jeżeli jej dochód nie przekracza "kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej", wynoszące obecnie 477 zł (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej). Dochodem według ustawy o pomocy społecznej jest suma miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu - z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszona o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób (art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej). W przypadku skarżącego, jako bezsporne należy uznać okoliczności związane z samotnym zamieszkiwaniem i prowadzeniem jednoosobowego gospodarstwa domowego jak również orzeczonym stopniem niepełnosprawności, z którego tytułu otrzymuje rentę inwalidzką w wysokości 687,08 zł brutto (595, 08 netto). Słusznie zatem orzekające w sprawie organy orzekły, że dochód odwołującego się z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku w wysokości 595, 08 zł, przekracza ustawowe kryterium dochodowe wynoszące dla odwołującego 477,00 zł, przyjmując przy tym, że potrącenia komornicze z otrzymywanej renty w związku z orzeczeniem Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 10 marca 2005 r., sygn. akt IC 737/03 i egzekucją prowadzoną przeciw odwołującemu w wysokości ¼ renty nie ma wpływu na wyliczenie dochodu, albowiem przepisy ustawy o pomocy społecznej nie przewidują nie wliczania do dochodu zajęć komorniczych z tytułu należności dotyczących kosztów procesu, klauzuli i opłaty egzekucyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolując decyzję wydaną w ramach uznania administracyjnego, a do takiej zaliczyć należy tę dotyczącą zasiłku celowego, nie może wkraczać w sferę zastrzeżoną do kompetencji organów orzekających i określać wysokości czy też rozmiaru przyznawanej pomocy w tych przypadkach, które ustawodawca pozostawił uznaniu organów. Tylko one dysponując środkami finansowymi w zależności od ich wielkości mogą udzielać świadczeń (tak NSA w wyroku z dnia 21 grudnia 2001 r. w sprawie o sygn. I SA 1547/01, Lex nr 80662, zachowującym aktualność na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów). Utrzymanie więc w mocy decyzji organu I instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze było zgodne z prawem. Kolegium dokonało prawidłowej oceny postępowania organu I instancji oraz wydanego rozstrzygnięcia, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.