II SA/Bd 1221/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA: Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędzia WSA: Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA: Grzegorz Saniewski Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2006 r. na rozprawie przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Bydgoszczy Antoniny Kasprowicz-Czerwińskiej sprawy ze skargi Zdzisława Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2005 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego oddala skargę Starosta W. decyzją Nr [...] z [...] 2005 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Zdzisławowi Ł. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego, wielorodzinnego, na działce nr [...] w J. gm. W. z zachowaniem warunków określonych w art. 36 ust. 1 oraz art. 42 ust. 2 i 3 ustawy – Prawo budowlane. Uzasadniając swoje stanowisko Starosta W. oparł się o następujące ustalenia i rozważania: Dnia 1 lipca 2005 r. do Starostwa wpłynął wniosek Z. Ł. w sprawie pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego, wielorodzinnego. O wszczęciu postępowania strony zostały poinformowane pismem z 1 lipca 2003 r., znak: [...] i mogły w ciągu 7 dni od daty jego doręczenia zapoznać się z aktami sprawy, uzyskać wyjaśnienia, składać wnioski i zastrzeżenia. Z prawa tego skorzystali państwo Teresa i Henryk D. – współwłaściciele nieruchomości oraz państwo Renata i Zdzisław Ł. – inwestorzy. Państwo D., pismem z 7 lipca 2005 r. nie wyrazili zgody na projektowaną rozbudowę powołując się na ułamkową współwłasność i naliczenie na tej podstawie podatku od nieruchomości oraz względy estetyczne. Poza tym z pisma wynika, że wyrażają zgodę na rozbudowę w innej części działki. Organ wskazał, że podniesione kwestie miałyby istotne znaczenie ale na etapie postępowania prowadzonego o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Państwo Ł. w odpowiedzi pismem z 11 lipca 2005 r. wycofali swoją zgodę na prowadzenie pracy na przedmiotowej działce, co jak zaznaczył organ, nie było przedmiotem niniejszego postępowania. Zgodnie z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor, zdaniem organu, spełnił wszystkie wymogi art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego i do wniosku o pozwolenie ba budowę dołączył cztery egzemplarze projektu budowlanego warz z uzgodnieniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem projektanta o przynależności do izby samorządu zawodowego aktualnym na dzień opracowania projektu i jego oświadczeniem o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdził: zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a także wykonanie przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczenia o przynależności do izby samorządu zawodowego. Odwołując się od powyższej decyzji Grzegorz D. i państwo Teresa i Henryk D. wnieśli o uchylenie decyzji zarzucając naruszenie prawa procesowe a w szczególności art. 10, art. 61 § 4 art. 81 kpa, oraz prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy prawo budowlane, § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ocenie skarżących organ administracji pierwszej instancji w toku postępowania wyjaśniającego nie ustalił wszystkich stron toczącego się postępowania, a w szczególności iż Grzegorz D. nabył współwłasność nieruchomości objętej planowana inwestycją. Skarżący podnieśli także w odwołaniu, że inwestor Zdzisław Ł. nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zezwolenia na dysponowanie nieruchomością nie udzieliły inwestorowi pozostali współwłaściciele nieruchomości, tj. Grzegorz D., państwo Teresa i Henryk D. Z uwagi na fakt, iż zabudowanie nieruchomością jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinno zostać potwierdzone zgodą wszystkich współwłaścicieli. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania państwa Teresy i Henryka D. i Grzegorza D. od decyzji Starosty W., decyzją z [...] 2005 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko Wojewoda [...] oparł się o następujące ustalenia i rozważania: Oświadczenie inwestora stanowi sposób wykazania prawa do dysponowanie nieruchomością na cele budowlane i jest wiążące dla organów wydających decyzję o pozwoleniu na budowę. Jeżeli inwestor składa oświadczenie, wskazując dokument, z którego wynika posiadanie przez niego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości objętej wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę, to organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają podstaw prawnych do kwestionowania tego oświadczenia i żądania wskazania dokumentu zawierającego oświadczenie woli o wyrażeniu zgody przez pozostałych użytkowników. Jeżeli jednak współwłaściciel nieruchomości oświadcza, że inwestor nie posiada jego zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, dla organu administracji architektoniczno-budowlanej stanowi podstawę uznania, iż inwestor złożył fałszywe oświadczenie i powinien stwierdzić brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jak zaznaczył organ, współwłasność nie jest instytucją samodzielną, lecz jest to stosunek prawny charakteryzujący się trzema podstawowymi przesłankami: jednością przedmiotu, wielością podmiotów i niepodzielnością wspólnego prawa. Budowa obiektu budowlanego na nieruchomości objętej współwłasnością, wykracza poza wspólny zarząd rzeczą wspólną i zgodnie z art. 199 kc wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Brak takiej zgody jest równoznaczny z brakiem prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W skardze wniesionej do Sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak wynika z treści skargi. Czynił zarzut, iż organ odwoławczy nie wziął pod uwagę okoliczności, iż w toku postępowania administracyjnego, odwołujący się Grzegorz D. nie był współwłaścicielem nieruchomości objętej pozwoleniem na budowę, a zamiar darowania mu części tejże nieruchomości przez Henryka D., nie został skarżącemu ujawniony. Ponadto skarżący wywodził, że wyrażona przez odwołujących się zgoda na sporną inwestycję jest nadal wiążąca, skoro Henryk D. wykonał dla siebie, jak i skarżącego mapy dla celów projektowych i zażądał dokonania przez skarżącego zmian w pierwotnym projekcie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji tylko z punktu widzenia jej legalności tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu do takich naruszeń prawa nie doszło. Jak wynika z przepisu art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane, jednym z niezbędnych warunków uzyskania pozwolenia na budowę jest wymóg złożenia oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Uregulowanie to oznacza, że w postępowaniu o pozwolenie na budowę organ administracji nie musi wymagać przedłożenia przez inwestora stosownych dokumentów na okoliczność dysponowania tym prawem, albowiem wystarczającym dokumentem w tym zakresie jest owo oświadczenie. Dotyczy to jednak sytuacji, kiedy brak jest w sprawie dowodów, które zaprzeczają treści tego oświadczenia. Tymczasem w przedmiotowej sprawie nastąpiła sytuacja, iż organ I instancji przed wydaniem swej decyzji dysponował pismem Teresy i Henryka małżonków D. z [...] 2005 r., którzy jako współwłaściciele nieruchomości, objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę, w sposób nie budzący wątpliwości oświadczyli, że nie wyrażają zgody na sporną inwestycję. W tych warunkach oświadczenie skarżącego o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane nie mogło mieć wiążącego charakteru dla organu, w świetle istnienia dokumentu kwestionującego treść tego oświadczenia. W konsekwencji nie zachodziły warunki do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem inwestor nie spełnił koniecznego wymogu posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał zarzuty skargi w tym przedmiocie za bezzasadne i podzielił wywody organu odwoławczego co do wadliwości decyzji pierwszoinstancyjnej w tym zakresie. Skarżący wysunął też zarzut, iż przez fakt, że zamiar darowania Grzegorzowi D. części w/w nieruchomości przez Henryka Dąbrówkę, nie został skarżącemu ujawniony, to w jego ocenie organ winien pominąć Grzegorza Dąbrówkę jako stronę postępowania. Ustosunkowując się do powyższego, należy stwierdzić, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego przez organ I instancji, zarzut ten nie jest zasadny, albowiem organ ten niezasadnie pominął Grzegorza D. jako stronę postępowania, przez co dopuścił się naruszenia prawa procesowego tj. przepisu art. 10 kpa, wyrażającego zasadę uczestnictwa stron w postępowaniu. Jakkolwiek Grzegorza D. jako nowego współwłaściciela nieruchomości, obciążał obowiązek zawiadomienia organu o fakcie uzyskanej darowizny (w innym wypadku nie mógłby powoływać się na okoliczność, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu – art. 145 pkt 4 kpa), to jednak organ I instancji po powzięciu wiadomości, że współwłaściciele nieruchomości objętej zamierzoną inwestycją, wbrew oświadczeniu skarżącego o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, sprzeciwiają się realizacji inwestycji, winien był przeprowadzić dowód z wypisu z księgi wieczystej, celem ustalenia współwłaścicieli tej nieruchomości. Jak już to zaznaczono wyżej, oświadczenie o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, stwierdza owo uprawnienie w wystarczający sposób, jedynie jednak do momentu, kiedy nie pojawią się dowody zaprzeczające treści tego oświadczenia. W takim wypadku na organie ciąży obowiązek poczynienia ustaleń w zakresie rzeczywistego (a nie deklarowanego jedynie) uprawnienia inwestora. Koniecznym więc w tym przypadku jest poczynienie ustaleń na okoliczność, komu służy prawo do nieruchomości i w jakim zakresie. Organ I instancji ustaleń takich nie poczyni jednak. W tej sytuacji, za brak posiadania przez organ informacji o pojawieniu się nowego współwłaściciela nieruchomości, a w konsekwencji i strony postępowania, nie można obciążać uczestnika postępowania Grzegorza D. Jakkolwiek o powyższym uchybieniu organu I instancji, organ odwoławczy nie wspomniał, to jednak nie miało to wpływu na treść jego rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.