II SA/Bd 1221/17
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-03-27
Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Renata Owczarzak, Elżbieta Piechowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądanie udostępnienia numerów ksiąg wieczystych dla nieruchomości, które nie należą do wnioskodawcy, stanowi informację podmiotową, a tym samym wymaga wykazania przez wnioskodawcę interesu prawnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że udostępnienie numerów ksiąg wieczystych jest równoznaczne z udostępnieniem danych o charakterze podmiotowym, ponieważ pozwala na identyfikację właścicieli nieruchomości. W związku z tym, wnioskodawca, który nie jest właścicielem ani posiadaczem nieruchomości, musi wykazać interes prawny zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, aby uzyskać takie informacje. Samo powołanie się na zamiar wszczęcia postępowania cywilnego nie stanowi wystarczającego interesu prawnego.Stan faktyczny
Skarżący M. J. wystąpił o podanie numerów ksiąg wieczystych dla określonych działek ewidencyjnych w celu złożenia wniosku o wydanie odpisów z ksiąg wieczystych w związku z zamiarem stwierdzenia nabycia spadku po pradziadku. Starosta odmówił wydania informacji, wskazując na niewykazanie przez skarżącego interesu prawnego. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz twierdząc, że wykazał interes prawny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2018 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wydania informacji z operatu ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 24 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 24 ust. 2 ustawy z [...] maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm., dalej "Pgik") w związku z art. 104 ustawy z [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257), orzekł o odmowie wydania M. J. informacji z operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie udostępnienia numerów ksiąg wieczystych dla działek 179/1, 228, 123, położonych w obrębie ewid. F. , gm. S..
W uzasadnieniu wskazał, że wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2017 r. M. J. wystąpił do Starostwa Powiatowego o podanie numerów ksiąg wieczystych dla nieruchomości opisanych jw. w celu złożenia wniosku do Sądu Rejonowego w S. IV Wydział Ksiąg Wieczystych o wydanie odpisów z ksiąg wieczystych.
P. z dnia [...] maja 2017 r. organ I instancji wezwał wnioskodawcę do wykazania interesu prawnego dotyczącego wydania numerów ksiąg wieczystych dla powyższych nieruchomości.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, wnioskodawca oświadczył, że zamierza wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po pradziadku [...] J. . Dodał też, że został zobowiązany do podania czy w skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne oraz gdzie jest ono położone, powołując się na art. 667 k.p.c.
P. z 12 maja organ poinformował wnioskodawcę, że nie wykazał on interesu prawnego. Ponadto powołanie się na art. 667 k.p.c. jest bezzasadne, gdyż dotyczy kuratora spadku. Żądana informacja ma charakter podmiotowy i nie może być udostępniona wnioskodawcy.
Starosta poinformował też, że w bazie ewidencji gruntów i budynków nie figuruje i nie figurował F. J. i wniósł o przedłożenie dokumentów potwierdzających jego własność, wówczas wnioskodawca powołał się na przepisy k.p.c. (art. 627, 628 i 922 § 1)
W odwołaniu od powyższej decyzji M. J. wskazał, że informacje z operatu ewidencji gruntów i budynków na podstawie art. 24 ust. 4 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne są jawne. Skarżący uważa, że ma interes prawny w uzyskaniu żądanych informacji i go wykazał. Informacja o numerze księgi wieczystej jest daną o charakterze przedmiotowo - podmiotowym. Przyjęta przez organ interpretacja art. 24 ust. 4 ustawy wypacza sens i cele funkcjonowania publicznych rejestrów dotyczących nieruchomości (ewidencji, ksiąg wieczystych). Podany przez wnioskodawcę cel wykorzystania żądanej informacji, uzasadnia zdaniem odwołującego się zarzut wadliwości decyzji.
K. - P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B., po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r., znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że skarżący nie jest jednym z podmiotów wymienionych w art. 24 ust. 5 pkt 1-2a Pgik, uprawnionym do uzyskania żądanych danych. Z tych też względów uzyskanie przedmiotowych danych przez skarżącego jest uzależnione od wykazania jego własnego, indywidualnego interesu prawnego uzasadniającego ich wydanie (art. 24 ust. 5 pkt 3 Pgik), co prawidłowo przyjął organ I instancji rozstrzygający sprawę.
Przepisy art. 24 ust. 2 i 4 Pgik stanowią, że informacje zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne i każdy może żądać udostępnienia informacji zawartych w operacie ewidencyjnym, jednakże jest to ograniczone brzmieniem art. 24 ust. 5 powołanej ustawy. Przepis art. 24 ust. 5 Pgik określa podmioty, którym mogą być udostępniane dane ewidencji gruntów i budynków, zawierające dane podmiotów ewidencyjnych.
W myśl art. 24 ust. 5 pkt 3 Pgik, udostępnienie przez starostę danych ewidencji gruntów i budynków zawierających dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, oraz wydanie wypisów z operatu ewidencyjnego, zawierających takie dane, następuje na żądanie innych podmiotów niż wymienione w pkt 1 i 2, które mają interes prawny w tym zakresie. Istotą interesu prawnego jest jego oparcie na konkretnej normie prawa materialnego, którą to normę można wskazać jako jego podstawę i z której dany podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Ustalenie interesu prawnego sprowadza się do wykazania związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Przedmiotowe stanowisko zostało potwierdzone m. in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 1393/09.
Z materiału znajdującego się w aktach sprawy, wynika, że wnioskodawca nie jest właścicielem nieruchomości, ani osobą nią władającą a zatem jedyną podstawą uzyskania żądanych informacji mógł być art. 24 ust. 5 pkt 3 Pgik. Zgodnie z powyższym przepisem, konieczne jest wykazanie interesu prawnego w przekazaniu takich informacji. W kontekście niniejszej sprawy oznacza to, że wnioskodawca powinien dokładnie wskazać przepis, z którego wynika obowiązek udostępnienia mu danych podmiotu z ewidencji gruntów i budynków, przy czym wspomniany interes musi mieć charakter bezpośredni, indywidualny i realny.
W ocenie organu odwoławczego, odmowa wydania żądanych przez wnioskodawcę danych z powołaniem się na nie wykazanie interesu prawnego, wyrażona w zaskarżonej decyzji, jest w rozpatrywanych okolicznościach uzasadniona. W bazie danych ewidencji nie figuruje F. J. a prawa do podanych nieruchomości mają inne podmioty.
K. - P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał również, że w myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia [...] lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2017 r., poz. 1007), księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Przez stan prawny nieruchomości należy rozumieć prawa i roszczenia wpisane w działach II i IV księgi wieczystej (własność, użytkowanie wieczyste, ograniczone prawa rzeczowe oraz prawa osobiste i roszczenia, o których mowa w art. 16 ust. 2). Jeśli zatem księga wieczysta zawiera tego rodzaju dane, to w ocenie organu - samo udostępnienie przez starostę numeru księgi wieczystej jest równoznaczne z udostępnieniem danych o charakterze podmiotowym, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51 Pgik, a ponieważ księga wieczysta gromadzi nie tylko powyższe dane, ale także dane o charakterze przedmiotowym zawarte w dziale I uznać trzeba, że informacje zawarte w księdze wieczystej są danymi o charakterze przedmiotowo – podmiotowym, przy czym powyższe stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie (zob. wyroki NSA: z dnia 15 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 1096/09; z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 1312/09; z dnia 13 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 829/09; z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 1014/09; z dnia 18 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 1839/12).
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że za dane osobowe w rozumieniu ustawy należy uznać numery ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów, skoro w tych księgach i zbiorach są ujawnione podmioty będące właścicielami nieruchomości, dla których księgi lub zbiory są prowadzone. Skoro treść ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów jest powszechnie dostępna (księgi wieczyste w sądach i większość w internecie poprzez portal dostępowy, zbiory dokumentów w sądach) to ujawnienie ich numerów pozwala jednocześnie na ujawnienie danych osobowych wpisanych w tych księgach właścicieli nieruchomości oraz danych osobowych właścicieli nieruchomości ujawnionych w dokumentach złożonych do zbiorów dokumentów, dlatego można stwierdzić, że dane ewidencji gruntów i budynków dotyczące numerów ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów zawierają dane osobowe podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 Pgik.
Odnosząc się do treści wyroku NSA z 19 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 802/13, na który powołuje się skarżący, organ II instancji nie podzielił stanowiska w nim przedstawionego wskazując, że jest to wyrok incydentalny, przedstawiający stanowisko w konkretnej sprawie i w podobnych sprawach orzekał również w późniejszym terminie NSA, w których przedstawił odmienne stanowisko od prezentowanego w wyroku z 19 listopada 2014 r. W wyroku z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2871/13, NSA wyjaśnił, że "interpretacja przepisów o dostępie do informacji z ewidencji gruntów i budynków w trybie art. 24 u.p.g.k była już wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 2 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 1181/09, z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 189/09, z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1553/09, z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 548/10)".
Zdaniem organu żądane dane dotyczą danych osobowych (w rozumieniu ustawy o ochronie danych osobowych), gdyż pośrednio pozwalają na identyfikację osób fizycznych.
Uwzględniając powyższe, w ocenie organu II instancji, wnioskodawca nie ma interesu prawnego w uzyskaniu danych podmiotowych, a zatem w świetle art. 24 ust. 5 pkt 3 Pgik nie było podstaw do udzielenia tych informacji. Przedmiotem żądania jest w istocie uzyskanie informacji potrzebnych do przedłożenia w sądzie powszechnym w związku z zamiarem wystąpienia o stwierdzenie nabycia spadku po pradziadku, który nie figuruje i nie figurował w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Nie jest to zatem interes prawny w rozumieniu art. 24 ust 5 pkt 3 Pgik, podkreślając przy tym, że nie może temu służyć tryb postępowania określony w przepisach Pgik.
Nie można zatem w ocenie organu, zaakceptować wykładni w zakresie dostępu do numeru księgi wieczystej każdemu podmiotowi. Mogłoby bowiem to prowadzić do obejścia wymagań i warunków stawianych dla udostępnienia informacji wchodzącej w skład ewidencji gruntów i budynków przez ustawę Pgik.
W skardze do sądu M. J. zarzucił decyzji organu odwoławczego naruszenie przepisów ustawy z dnia [...] maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
Zdaniem skarżącego, wykazał on interes prawny w domaganiu się uzyskania numeru ksiąg wieczystych. Żądana informacja ma charakter podmiotowo - przedmiotowy, co wynika z zasad dostępu do ksiąg wieczystych. Według członków rodziny, pradziadek skarżącego był właścicielem co najmniej jednej z wymienionych we wniosku działek, dlatego skarżący chce złożyć wniosek do sądu o odpisy z księgi wieczystej.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o:
1. uchylenie obu decyzji
2. zasądzenie od K. - P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego kosztów postępowania,
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł on podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialonoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1629 z późn. zm.). Ustawa ta reguluje między innymi sprawy dotyczące ewidencji gruntów i budynków (art. 1 pkt 3 ustawy).
Do spraw związanych z prowadzeniem ewidencji gruntów odnosi się przepis art. 20 ustawy. Przepis ten w ust. 1 przewiduje, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:
1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;
2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;
3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.
W myśl art. 20 ust. 2 ustawy, w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: właściciela, a w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa znajdują się te nieruchomości (pkt 1a), gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli – osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania (pkt 1b), miejsce pobytu stałego lub adres siedziby podmiotów, o których mowa w pkt 1 (pkt 2), informacje o wpisaniu nieruchomości do rejestru zabytków (pkt 3), informację, czy wyróżniony obszar gruntu w całości lub w części objęty jest formą ochrony przyrody (pkt 4), wartość katastralną nieruchomości (pkt 5), informacje dotyczące umów dzierżawy (pkt 6).
Z powołanych przepisów wynika, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają charakter przedmiotowy (dotyczy to informacji, o których mowa w art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 3, 4 i 5) oraz podmiotowy (odnosi się to do informacji zamieszczonych w art. 20 ust. 2 pkt 1, 2 i 6). Charakter informacji ma istotne znaczenie w świetle - określonych w art. 24 ust. 3, 4 i 5 - zasad dotyczących udostępniania informacji przez starostów. Stosownie do art. 24 ust. 5, starosta udostępnia dane z ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane, na żądanie:
1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis;
2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędacych organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis;
2a) operatorów sieci w rozumieniu ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych;
3) innych podmiotów niż wymienionych w pkt 1 i 2, które mają interes prawny w tym zakresie.
Z powyższych regulacji wynika, że informacje o gruntach, budynkach i lokalach, a więc informacje przedmiotowe, o których mowa w art. 20 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3, 4 i 5 powyższej ustawy są jawne i powszechnie dostępne. Natomiast dane ewidencji gruntów zawierające dane osobowe właścicieli, czyli podmiotów wskazanych w art. 20 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, oraz wypisy z operatu ewidencyjnego zawierające takie dane osobowe, starosta udostępnia tylko na żądanie podmiotów wskazanych w art. 24 ust. 5 pkt 1 i pkt 2, a na żądanie innych podmiotów - tylko w przypadku wykazania się w tym zakresie interesem prawnym.
Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało zatem po pierwsze ustalenia, czy żądanie udostępnienia numerów ksiąg wieczystych stanowi informację podmiotową (zawierającą informację o podmiotach) czy jest informacją o charakterze przedmiotowym. Jeśli w grę wchodzi informacja o podmiotach to konieczne jest ustalenie czy wnioskodawca posiada interes prawny uzasadniający jej wydanie (art. 24 ust. 5 pkt 3 Pgik).
Niewątpliwie wnioskodawca nie jest podmiotem wymienionym w katalogu podmiotów o których mowa w art. 24 ust. 5 pkt 1,2 i 2a ustawy, na których wniosek starosta zobowiązany jest udostępnić dane ewidencji gruntów i budynków, zawierające dane podmiotów o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, oraz wydać wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane, zatem jest on innym podmiotem, o którym mowa w tym przepisie. Taki zaś "inny podmiot" może uzyskać dane, jeśli posiada interes prawny.
Sąd podziela stanowisko organu, że udostępnienie numerów ksiąg wieczystych jest równoznaczne z udostępnieniem także danych o charakterze podmiotowym. Informacja dotycząca numeru ksiąg wieczystych nieruchomości zawiera w rzeczywistości dane o charakterze podmiotowo - przedmiotowym, czyli dane, które poprzez przedmiot (numery ksiąg wieczystych lub numer ewidencyjny) pozwalają zidentyfikować dane podmiotowe (dane o tożsamości) właścicieli lub innych osób. Jeżeli żądanie podania informacji dotyczy numerów ksiąg wieczystych nieruchomości, których właścicielem bądź użytkownikiem wieczystym jest określony podmiot, to dotyczy ono danych o charakterze podmiotowo-przedmiotowym. Istnienie jednak możliwości ujawnienia czynnika podmiotowego nie pozwala na uwzględnienie takiego wniosku, gdyż jak słusznie wskazuje organ prowadzi to do obejścia przepisów prawa.
Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1007) księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Przez stan prawny nieruchomości należy rozumieć prawa i roszczenia wpisane w działach II - IV księgi wieczystej, a więc własność, użytkowanie wieczyste, ograniczone prawa rzeczowe, a także prawa osobiste i roszczenia, o których mowa w art. 16 ust. 2 tej ustawy. Skoro księga wieczysta zawiera powyższe dane, to udostępnienie przez starostę numeru księgi wieczystej nieruchomości jest równoznaczne z udostępnieniem danych o charakterze podmiotowym, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Podmiot, który uzyska numer księgi wieczystej danej nieruchomości, będzie mógł z łatwością uzyskać dostęp do danych osobowych właściciela, użytkownika wieczystego, czy też uprawnionego do nieruchomości. Dlatego też żądanie podania numeru księgi wieczystej dotyczy danych o charakterze podmiotowym w rozumieniu art. 24 ust. 5 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, w stosunku do których wnioskodawca musi wykazać się interesem prawnym do ich uzyskania.
Należy też zaznaczyć, że przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne przewidują dalej idącą ochronę, niż przepisy ustawy o ochronie danych osobowych (tak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny z wyroku z dnia 10 czerwca 2010r., sygn. akt I OSK 1097/09 (LEX nr 594889). W sytuacji żądania udzielenia informacji zawierających dane, o których mowa w art. 24 ust. 5 ustawy, obowiązkiem organu jest badanie posiadania przez podmiot wnioskujący interesu prawnego, ponieważ organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków, udostępniające informacje zawarte w operacie ewidencyjnym, działają na podstawie przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Uzyskanie tych danych jest więc uzależnione od wykazania własnego, indywidualnego interesu prawnego uzasadniającego ich wydanie. Kategoria interesu prawnego jest kategorią materialnoprawną i dlatego dla wykazania takiego interesu należy wskazać przepis prawa materialnego zobowiązujący organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskującego do jego otrzymania. Przyjmuje się powszechnie, iż treścią interesu prawnego jest generalnie określone prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można w dany sposób realizować w postępowaniu administracyjnym. Istotą interesu prawnego jest jego oparcie na konkretnej normie prawa materialnego, którą to normę można wskazać jako jego podstawę i z której dany podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Norma, o którą tu chodzi, nie przyznaje podmiotowi wywodzącemu z niej interes prawny konkretnych uprawnień lub obowiązków, ale daje mu możliwość ochrony w sformalizowanym postępowaniu.
W związku z powyższym, starosta mógłby skarżącemu udostępnić dane z ewidencji gruntów zawierające dane osobowe właścicieli nieruchomości lub innych osób, w których władaniu znajduje się nieruchomość (art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy), tylko wówczas gdyby okazało się, że skarżący ma interes prawny związany z nieruchomością, której dane wpisane są do ewidencji gruntów i budynków (art. 24 ust. 5 Prawa geodezyjnego i kartograficznego).
Zadaniem Sądu organ słusznie uznał, że skarżący, jako podmiot nie spełniający przesłanek z art. 24 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy, nie wykazał istnienia po swojej stronie interesu prawnego w uzyskaniu żądanej informacji, do czego był obowiązany na podstawie pkt 3 ust. 5 tego przepisu.
Podnoszona przez skarżącego okoliczność, że żądane przez niego dane są niezbędne do wszczęcia ewentualnego postępowania cywilnego nie może stanowić podstawy do wywodzenia z tego interesu prawnego w rozumieniu art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy. Ustalenie interesu prawnego sprowadza się do wykazania związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Wobec powyższego, powinna to być norma dająca się indywidualnie określić i wyodrębnić, której treść można do końca ustalić; zawsze też powinna aktualnie i bezpośrednio dotyczyć sytuacji danego podmiotu (zob. J. Zimmermann: Konstrukcja interesu prawnego w sferze działań Naczelnego Sądu Administracyjnego (w:) Administracja, gospodarka, samorząd, H. Olszewski, B. Popowska (red.), Poznań 1997, s. 609 i n.). Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym przysługującym danemu podmiotowi.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, wskazane przez skarżącego nieruchomości nie należą i nie należały do wskazanego przez niego podmiotu, co pozwoliłoby ewentualnie wykazywać interes prawny w żądaniu udzielenia informacji i realizowaniu uprawnień spadkowych. Jak wskazał organ, w ewidencji nie figuruje i nie figurował F. J..
Należy zwrócić uwagę, że jeśli uzyskane dane dotyczą numerów ksiąg wieczystych z których nie będzie wynikało potwierdzenie, że właścicielem był pradziadek skarżącego, to nie będzie jakiegokolwiek związku sytuacji prawnej skarżącego z uzyskaniem informacji o właścicielu nieruchomości, wobec którego skarżący nie ma żadnych roszczeń spadkowych i nie pozostaje w żadnym innym związku prawnym, uzasadniającym wywodzenie własnego interesu prawnego. To naraża inne podmioty na utratę gwarancji ochrony, które dają przepisy o Pgik i stanowi zasadniczą przeszkodę w udzieleniu zawartej we wniosku informacji.
Nie ma więc skarżący żadnego interesu w udzieleniu informacji o numerach księgi wieczystej dotyczącej nieruchomości należącej do osoby trzeciej.
Reasumując, żądana przez skarżącego informacja nie ma charakteru przedmiotowego, by mogła być udostępniona bez żadnych warunków. Przez uznanie, że ma ona charakter mieszany, a więc także podmiotowy wymagane było wykazanie interesu prawnego.
W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skargi, skarżący nie wykazał interesu prawnego, nie wskazał na przepis prawa materialnego, który zobowiązywałby organ do wydania żądanych informacji. Powołanie przez skarżącego przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczyły kuratora spadku.
Interesu prawnego (jako kategorii materialnoprawnej) w rozumieniu art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie tworzy też w szczególności przyszłe, ewentualne (hipotetyczne) postępowanie prowadzone przed sądem powszechnym. Nie jest bowiem legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi, które w jego ocenie mogły wystąpić w przeszłości lub mogą wystąpić dopiero w przyszłości (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 458/10 i wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1916/12). Z kolei przepisy proceduralne służą jedynie dochodzeniu uprawnień, czy też do ochrony praw wynikających z prawa materialnego i mają rolę służebną wobec przepisów o charakterze materialnym.
Mając na uwadze powyższe argumenty, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło