II SA/Bd 1227/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA: Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA: Renata Owczarzak (spr.) Asesor WSA: Anna Klotz Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Józefa C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2005 r., nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości oddala skargę Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy z 12 czerwca 2003r. sygn. akt SA/Bd 786/03 uchylono decyzję Wojewody [...] z [...] 2003 Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wartości nieruchomości pozostawianych za granicą w związku z wojną rozpoczętą w 1939r. oraz decyzję Starosty [...] z [...] 2002r. nr [...]. Powodem uchylenia obu decyzji była konieczność sprecyzowania żądania zgłaszanego przez Józefa C. Ze złożonych pism wynikało, że ojciec wnioskodawcy otrzymał akt nadania ziemi na mniejszą powierzchnię niz przydzielona. Nie było jednak wiadome jaki związek ze zgłoszonym żądaniem ma działka nr [...] oraz to czy skarżący domaga się zapłaty 200.000 zł. czy przyznania własności nieruchomości należącej do Skarbu Państwa. Można było tylko stwierdzić, że wnioskodawca nie domagał się rekompensaty za mienie pozostawione poza granicą przez jego ojca w związku z wojną z 1939r. Wnioskodawca nawiązał do faktów zaistniałych po wojnie a dotyczących nadania jego ojcu gospodarstwa na własność, wskazując na różnicę między powierzchnią przydzieloną a przyznawaną na własność. Zadaniem organu było zatem ustalenie właściwych intencji strony, a zwłaszcza czy wnioskodawca domaga się stwierdzenia nieważności aktu własności z [...] 1954r., czy zadośćuczynienia, czy przyznania działki. Wypełniając zalecenia zawarte w wyroku, organ przeprowadził rozprawę administracyjną. W dniu 29 grudnia 2003r. wnioskodawca stwierdził, że wnosi o uchylenie aktu własności ziemi z [...] 1954r. i wydania nowej decyzji. Sprawa zadośćuczynienia i brakującego gruntu, jak stwierdził, może być rozpatrywana później. W dniu 19 października 2004r. Józef C. złożył wniosek o wykonanie wyroku NSA przez wypłatę odszkodowania łącznie ze zwrotem 27,69 ha ziemi, uznając, że organem właściwym do załatwienia sprawy jest Starostwo Powiatowe w L. Postanowieniem z [...] 2004r. wniosek został przekazany Wojewodzie [...] według właściwości. Kolejny wniosek z 3 sierpnia 2005r. wzywający starostę do ostatecznego załatwienia sprawy, stosownie do wyroku NSA z 12 czerwca 2003r. został również przekazany według właściwości Wojewodzie (postanowienie z [...] 2005r. nr [...]). W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że akta sprawy nadal znajdują się u Wojewody a wniosek z 3 sierpnia 2005r. zostaje przekazany organowi, który jest też właściwy na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2003r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004r. Nr 6, poz. 39). W zażaleniu skarżący stwierdził, że starosta uchyla się od załatwienia jego wniosku z 3 sierpnia 2005r. w sprawie wydania decyzji po wyroku NSA z 12 czerwca 2003r. To skutkuje bezczynnością. Zdaniem składającego zażalenie na Staroście spoczywa obowiązek wydania decyzji. Konkludując żalący wniósł o "cofnięcie" postanowienia z [...] 2005r. i polecenie staroście wykonania wniosku z 3 sierpnia 2005r. Postanowieniem z dnia [...] 2005r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy postanowienie Starosty Powiatu L. z dnia [....] 2005r. znak: [...] przekazującego wniosek Józefa C. z [...] 2005r. Wojewodzie [...] do załatwienia według właściwości. W uzasadnieniu wskazano, iż skarżący zakwestionował zasadność przekazania według właściwości "wniosku – wezwania ostatecznego" z 3 sierpnia 2005r. wzywającego do załatwienia sprawy i wydania decyzji w odniesieniu do wyroku NSA z dnia 12 czerwca 2003r. w przedmiocie przyznania prawa do pozostałych 27,69 ha ziemi z przekazanych 38, 30 ha w użytkowanie przez Państwowy Urząd Repatriacji. Organ odwoławczy stwierdził, że jest zobowiązany do badania swojej właściwości do rozpoznania sprawy. Rozstrzyganie spraw związanych z uzyskaniem ziemi przez repatriantów i odszkodowaniami należy do kompetencji administracji rządowej. Wojewoda postanowieniem z [...] 2005r. przekazał wniosek skarżącego Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który prowadzi postępowanie w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności Dokumentu Nadania Ziemi Nr [..] z [...] 1954r. W skardze do Sądu Józef C. zarzucił, że sprawa jest mylnie interpretowana przez Kolegium. Mając to na uwadze wniósł o jej załatwienie zgodnie z art. 234 k.p.a. i 108 § 1 i 2 k.p.a. oraz połączenie ze sprawą II SAB/Bd – 71/05, gdyż zachodzą okoliczności uzasadniające zarzut przewlekania postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu stwierdził, że organem właściwym do załatwienia sprawy jest wg art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. 2004r. Nr 6 poz. 39 ze zm.) Wojewoda. Ustawa ta utraciła moc z dniem 7 października 2005r. na podstawie art. 28 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. 2005r. Nr 169, poz. 1418). Zgodnie z brzmieniem art. 27 tejże ustawy, postępowania w sprawach potwierdzenia prawa do rekompensaty wszczęte i nie zakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów. Zatem na dzień wydania postanowienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, organem właściwym do załatwienia sprawy był Wojewoda. Nowa ustawa z 8 lipca 2005r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obcymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. 2005r. Nr 169 poz. 1418) również stanowi, że organem właściwym jest Wojewoda (art.5 ust. 3 ustawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wyrokiem z 12 czerwca 2003r. w sprawie SA/Bd 786/03 uchylono decyzję Wojewody [...] i Starosty L. w przedmiocie stwierdzenia wartości nieruchomości pozostawionych za granicą w związku z wojną rozpoczętą w 1939r. Taki rodzaj rozstrzygnięcia nosi cechę skuteczności a nie wykonalności orzeczenia, gdyż jest oparty na modelu kasacyjnym a obowiązek organu do ponownego rozpatrzenia sprawy co do zasady nie wynika z treści rozstrzygnięcia. Ponowne wydanie rozstrzygnięcia nie jest konsekwencją treści orzeczenia sądu lecz ogólnych przepisów postępowania. W rozpoznawanej sprawie powodem uchylenia obu decyzji były wątpliwości dotyczące właściwych intencji skarżącego w związku ze złożonym wnioskiem. Sąd zalecił, by organ zbadał związek zgłoszonego żądania z działką nr 98, poczynił ustalenia dotyczące żądania zapłaty 200.000 zł., a także czy wnioskodawca domaga się przyznania własności nieruchomości należącej do Skarbu Państwa, ewentualnie jakie jest jego ostateczne i właściwe żądanie. Uchylenie rozstrzygnięcia obu organów zmierzało więc wyłącznie do ustalenia rzeczywistej woli skarżącego w związku ze złożonym pismem nazwanym wnioskiem. Działania te nie były konsekwencją wykonalności wyroku lecz konieczności nadania wnioskom właściwego biegu. W tych okolicznościach prawidłowym wypełnieniem zaleceń było ustalenie przedmiotu sprawy. W wyniku przeprowadzonej rozprawy, skarżący zgłosił do protokołu żądanie "uchylenia" aktu własności ziemi z 2 kwietnia 1954r. i wydania nowej decyzji. Pomimo złożonego oświadczenia a także deklaracji o zgłoszeniu dalszych roszczeń w przyszłości składał pisma zarzucające bezczynność Starosty i Wojewody, wnioski o wykonanie wyroku, roszczenie o zapłatę 200.000 zł. (bez sprecyzowania tytułu) i zwrot 27,69 ha ziemi oraz o stwierdzenie nieważności aktu Nadania Ziemi. Kolejne pisma zawierały podobną treść. W związku z tym, że każde pismo obejmowało kilka wniosków, organ podejmował czynności zmierzające do załatwienia ich w stosownym trybie i porządku. Nie było możliwe załatwienia jednym rozstrzygnięciem sprawy o bezczynność organu, wykonanie wyroku, zapłatę (bez sprecyzowania tytułu); zwrot nieruchomości (bez doprecyzowania wniosku), gdyż na przeszkodzie stała właściwość różnych organów, czy stosowanie różnych trybów postępowania. (Podobnie nie zasługiwało na uwzględnienie żądanie połączenia niniejszej sprawy ze skargą na bezczynność organu, zwłaszcza, że sprawa ta została zakończona: odrzucona dnia 16 listopada 2005 r.) W tych okolicznościach organ kolejno kierował wnioski do rozpoznania a jednocześnie wobec niemożliwości wyegzekwowania konkretnego stanowiska skarżącego, sam poczynił ustalenia pozwalające nadać normatywną treść żądaniom skarżącego. Z uwagi na to, że Starosta nie był kompetentny do załatwienia spraw w przedmiocie rekompensaty szkód za pozostawione za granicą mienie, wnioski w przedmiocie ogólnie zakreślonego żądania zapłaty i zwrotu nieruchomości przekazał według właściwości do rozpoznania Wojewodzie. Z dniem 7 października 2005 r. utraciła moc ustawa z 12 grudnia 2003 r. o zaliczeniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 39, ze zm.) a weszła w życie ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1418). W każdym przypadku właściwym organem do wydania decyzji na podstawie podanych przepisów był wojewoda. Decyzji Kolegium nie można więc zarzucić naruszenia prawa, stąd utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze Sąd uznał za prawidłowe. Z tego względu na podstawie art. 152 upsa Sąd orzekł jak w sentencji.