II SA/Bd 1228/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant Krystyna Witt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 listopada 2010 r. sprawy ze skargi G. C. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisja Lekarskiej w [...] z dnia [...]września 2010 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w S. w dniu [...] wydała orzeczenie Nr [...] w sprawie zdolności G. C. do zawodowej służby wojskowej, uznając go za niezdolnego do tej służby. Podstawą orzeczenia było rozpoznanie obustronnej zmiany o charakterze makulopatii, co stanowi jednostkę chorobową określoną w § 14 pkt 4 wykazu chorób i ułomności uwzględnianego przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa (Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, Dz. U. Nr 15, poz. 80, dalej jako: "rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności"). Orzeczeniem Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] (Nr[...]) powyższa kwalifikacja została utrzymana w mocy. Organ odwoławczy w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił, że nie widzi podstaw do ponownego badania orzekanego skoro w czasie czynności orzeczniczych w Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w S. wykonano badanie okulistyczne i na podstawie wysokospecjalistycznej optycznej koherentnej tomografii komputerowej siatkówki konsultujący specjalista stwierdził zmiany zwyrodnieniowe nabłonka barwnikowego siatkówki. G. C. nie zgodził się z wydanymi przez komisje lekarskie orzeczeniami i wniósł skargę do tutejszego Sądu. W uzasadnieniu skarżący powołał się na przeprowadzone w dniu 1 września 2010 r. badanie okulistyczne w Pracowni Elektrodiagnostyki Siatkówki, Dróg Wzrokowych i Perymetrii Statycznej Pomorskiej Akademii Medycznej w S., którego wyniki były w granicach normy. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w związku z treścią skargi wezwał skarżącego na ponowne badanie okulistyczne (OCT – optyczną koherentną tomografię siatkówki oka). Jakość zmian stwierdzona w trakcie tego badania przemawia za rozpoznaniem dystrofii żółtkowej dorosłych obu oczu, czyli zwyrodnienia plamki żółtej o przebiegu przewlekle postępującym, prowadzącym do pogorszenia widzenia, ubytków i braku widzenia centralnego, a w konsekwencji do ślepoty. Zdaniem konsultującego okulisty wyniki badań elektronaczyniowych przeprowadzonych w Pomorskiej Akademii Medycznej są prawidłowe, co nie wyklucza stwierdzonych w czasie badania OCT nieprawidłowości plamki żółtej. Rozpoznane schorzenie zgodnie z rozporządzeniem w sprawie orzekania o zdolności czyni skarżącego niezdolnym do zawodowej służby wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej uwzględniając stan obowiązujący w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone orzeczenie narusza przepisy postępowania w sposób istotny mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Oceniając legalność zaskarżonego orzeczenia wskazać należy, że zgodnie z przepisami art. 5 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz.892 ze zm.) zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją administracyjną. Do wojskowej komisji lekarskiej kieruje się: 1) żołnierza zawodowego - z urzędu albo na jego wniosek; 2) żołnierza i inną osobę, która zgłosiła chęć pełnienia zawodowej służby wojskowej - z urzędu. Zgodnie z § 4 pkt 1 lit. c rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności terenowe wojskowe komisje lekarskie są właściwe w zakresie osób ubiegających się o powołanie do zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z § 14 tego rozporządzenia podmiot kierujący dołącza do skierowania do wojskowej komisji lekarskiej posiadane dokumenty, które dotyczą stanu zdrowia żołnierza zawodowego i mogą mieć znaczenie dla ustalenia związku choroby lub ułomności z zawodową służbą wojskową. Rozporządzenie przewiduje szczegółowy tryb postępowania przy orzekaniu o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W myśl § 16 tego aktu przy orzekaniu o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i zaliczeniu do jednej z kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej wojskowe komisje lekarskie uwzględniają wykaz chorób i ułomności, stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia. Oznacza to, że wojskowa komisja lekarska związana jest powyższym wykazem chorób i ułomności. Jeżeli zatem kandydat na żołnierza zawodowego cierpi na schorzenie ujęte w wykazie, komisja ma obowiązek zastosować się do rygorów wykazu przy wydawaniu orzeczenia o zdolności do zawodowej służby lekarskiej. Zgodnie z § 22 ust. 1 rozporządzenia wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie dokumentów, o których mowa w § 14, w szczególności: 1) odpisu przebiegu zawodowej służby wojskowej z akt personalnych żołnierza zawodowego; 2) informacji o warunkach i przebiegu służby wojskowej dla celów wojskowych komisji lekarskich; 3) historii chorób leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego; 4) wyników pomiarów czynników szkodliwych występujących w środowisku służby; 5) karty badań profilaktycznych i okresowych; 6) książki zdrowia żołnierza zawodowego; 7) informacji zawartej w pisemnym oświadczeniu żołnierza zawodowego; 8) akt postępowania powypadkowego. Nie jest to jednak katalog zamknięty. Dopuszczalne są również inne dowody. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane na podstawie badania okulistycznego przeprowadzonego w dniu 2 lipca 2010 r. Przepisy prawa wymagają, aby wojskowa komisja lekarska wydała orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i skompletowaniu dokumentów (§ 23 rozporządzena). W dniu wydania orzeczenia przez organ II instancji skarżący dysponował innymi wynikami badań, niż te w oparciu o które orzekał organ I instancji. Mianowicie w dniu 1 września 2010 r. poddany został badaniom w Katedrze i Klinice Okulistyki (II Oddział) Pomorskiej Akademii Medycznej. Kartę konsultacyjną podpisał dr hab. n. med. W. L. Dokumenty te skarżący załączył dopiero do skargi wniesionej do WSA w Bydgoszczy. Oznacza to, że w dniu wydawania orzeczenia organ nie władał tymi wynikami badań. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że poddał ocenie wyniki badań elektro-okulogramu wykonane w pracowni Elektrodia. gnostyki Siatkówki, Dróg Wzrokowych i Perymetrii Statycznej w PAM w S. RWKL uwzględniła wnioski zawarte w skardze i w dniu 8 października 2010 r. wezwała skarżącego na ponowne badania okulistyczne. Organ przeprowadził ponowną konsultację i doszedł do wniosku, że jakość zmian stwierdzona podczas badania OCT przemawia za rozpoznaniem dystrofii żółtkowej dorosłych obu oczu, czyli zwyrodnienia plamki żółtej o przebiegu przewlekle postępującym, prowadzącym do pogorszenia widzenia, ubytków i braków widzenia centralnego, a w konsekwencji do ślepoty. Organ stwierdził również, że dostarczone przez skarżącego wyniki badań przeprowadzonych w PAM są prawidłowe, co nie wyklucza stwierdzonych podczas badania OCT nieprawidłowości plamki żółtej. W dalszym ciągu zdaniem organu zasadne jest orzeczenie o niezdolności do zawodowej służby wojskowej na podstawie § 14 pk 4 załącznika nr 1 do rozporządzenia. Kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu za niezdolnego do służby wojskowej obejmuje zasadniczo sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia żołnierza, a w szczególności, czy badania stanu zdrowia żołnierza były wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności do służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie zasad określania zdolności do służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2001 r. sygn. akt III SA 2930/00 - LEX nr 47318). Ustalony przez organy orzekające stan faktyczny, opierający się na zgromadzonych w toku postępowania dowodach, winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia właściwej komisji lekarskiej. Ponieważ ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ani wydane na jej podstawie rozporządzenie wykonawcze nie precyzują, jakie elementy winno zawierać uzasadnienie orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej, należy w tym zakresie stosować art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako "k.p.a."). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów przewidzianych tym przepisem Natomiast badania przeprowadzone w dniu 8 października 2010 r. świadczą o wykryciu innego schorzenie niż rozpoznane pierwotnie. Nawet jeżeli jest to ta sama kwalifikacja schorzenia uregulowana w § 14 pkt 4 wykazu chorób i ułomności, to nie ulega wątpliwości, że stwierdzona podczas badania OCT wada plamki żółtej jest nową jednostką chorobową, nieznaną organowi w dniu wydawania decyzji zarówno I jak i II instancji. Natomiast istnienie u skarżącego, po ponownych badaniach, schorzenia rozpoznanego w zaskarżonym orzeczeniu II instancji jako zmiany zwyrodnieniowe nabłonka barwnikowego siatkówki, organ II instancji wykluczył. Wynika to z udzielonej odpowiedzi na skargę, w uzasadnieniu której organ stwierdził, że: "Zdaniem konsultującego okulisty wyniki badań elektronaczyniowych przeprowadzonych w PAM, a dołączonych przez skarżącego do skargi, są prawidłowe co nie wyklucza stwierdzonych w czasie badania OCT nieprawidłowości plamki żółtej". W ocenie Sądu, stanowisko organu przyznające rację skarżącemu o braku istnienia konkretnej jednostki chorobowej, która była przedmiotem oceny w toku instancji przez RWKL i TWKL przemawia za uwzględnieniem skargi. Organy bowiem orzekły o niezdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej z powodów, których nie udowodniono w trakcie prowadzonego przed nimi postępowania administracyjnego. W ten sposób organy wydały zaskarżoną decyzję w oparciu o nieprawdziwy, a co najmniej nieprawidłowo ustalony, stan faktyczny. Rozpoznane natomiast kolejne schorzenie, stwierdzone podczas badania OCT, jest nową jednostką chorobową, która powinna zostać stwierdzona nie w odpowiedzi na skargę, lecz w drodze decyzji administracyjnej jako orzeczenie o zdolności do zawodowej służby wojskowej. Tylko rozpoznanie schorzenia w takiej formie z uwzględnieniem chorób i ułomności, wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia w sprawie orzekania, będzie odpowiadało trybowi postępowania zawartemu w rozdziale 5 tego rozporządzenia. W świetle powyższego rozpoznane schorzenie potwierdzające nieprawidłowość plamki żółtej jako nowa okoliczność w sprawie, powinna zostać potwierdzona w trakcie ponownie przeprowadzonego postępowania przed wojskową komisją lekarską. Tylko wówczas będzie mogła stanowić podstawę do oceny stanu zdrowia orzekanego i zakwalifikowania bądź nie do zawodowej służby wojskowej. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 135 oraz 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.