II SA/Bd 1229/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA: Krzysztof Gruszecki Sędzia WSA: Renata Owczarzak AsesorWSA: Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]2005 r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję B. Miasta i Gminy w N. dnia [...]2005 r., Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] 2005 r. Burmistrz Miasta i Gminy N. przyznał E. K., zamieszkałemu w lokalu przy ul. D. w N., dodatek mieszkaniowy za okres od 1 maja 2005 r. do 31 października 2005 r. W dniu 9 sierpnia 2005 r. Burmistrz stwierdził wygaśnięcie powyższej decyzji z dniem 30 czerwca 2005 r. Na podstawie informacji zarządcy budynku, którą odnotowano na wniosku o dodatek mieszkaniowy ("um. do 30.06.2005 r.") oraz na podstawie będącego w posiadaniu Urzędu Miasta i Gminy dokumentu wypowiedzenia umowy najmu z dnia 12 maja 2002 r. organ I instancji ustalił, że strona z dniem 30 czerwca 2005 r. utraciła tytuł prawny do zajmowanego lokalu. Według Burmistrza kwestionowanie przez stronę dokonanego wypowiedzenia umowy najmu jest bezzasadne. Wypowiedzenie to zostało doręczone listem poleconym, a ponadto sama strona dołączyła do wniosku o przyznanie lokalu mieszkaniowego z mieszkaniowego zasobu gminy w roku 2003 r. pismo stwierdzające, że okres wypowiedzenia wynosi 3 lata i upływa z dniem 30 czerwca 2005 r. Bezzasadny jest także argument o nieprawidłowej pisowni nazwiska w wypowiedzeniu, gdyż taka sama pisownia widniej e w decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego z dnia [...] 1972 r., będącej podstawą zamieszkiwania strony w lokalu przy ul. D. Strona pomimo zapytania, nie wskazała, czy z mocy wyroku sądowego oczekuje na przysługujący jej lokal socjalny. Z wyjaśnień właściciela - zarządcy budynku E. W. jak i z posiadanej kopii pisma wynika, że w dniu 6 września 2005 r. odbędzie się posiedzenie sądu w sprawie o eksmisję strony z zajmowanego obecnie przez niego mieszkania. Zdaniem Burmistrza ujęcie J. K. na liście przydziału lokali z mieszkaniowego zasobu gminy na 2005 r. nie jest równoznaczne z oczekiwaniem na przysługujący lokal zamienny lub socjalny w świetle obowiązującej ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wobec takich ustaleń biorąc pod uwagę treść art. 2 ust. ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734; z późno zm.) organ I instancji uznał, że strona nie dysponuje żadnym tytułem prawnym uprawniającym do dodatku mieszkaniowego i nie oczekuje na przysługujący jej lokal zamienny lub socjalny. W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez E. K. odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] 2005 r. (nr [...] ) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza. Kolegium zauważyło, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek ten przysługuje także osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, które oczekują na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Organ II instancji ustalił, że w aktach sprawy znajduje się kserokopia wniosku E. K. z dnia [...] 2003 r. o przydział lokalu mieszkalnego, w wyniku którego jego rodzina została zakwalifikowana do wynajęcia lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy Nakło nad Notecią. Kolegium podkreśliło, iż nie podziela stanowisko organu I instancji, że lokal socjalny przysługuje tylko w przypadku orzeczenia przez sąd o uprawnieniu do takiego lokalu. Zgodnie bowiem z art. 20 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266, z późno zm.) lokal socjalny może być przedmiotem najmu, jeżeli wystąpi o to osoba spełniająca warunki określone w ustawie. Tym niemniej w opinii Kolegium kwestia ta nie ma istotnego znaczenia w sprawie, gdyż strona zgodnie z ww. wnioskiem oczekuje na najem lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego gminy. Jest to kategoria lokalu, która nie została uwzględniona w przywołanym art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zasadnie zatem organ I instancji uznał, że E. K. utracił prawo do otrzymania dodatku mieszkaniowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy E. K. powołując się na przepisy art. 228, art. 234 § l i art. 77 § 1 kpa wniósł o uchylenie decyzji Kolegium w całości, uznanie jego prawa do otrzymania zaległego i bieżącego dodatku mieszkaniowego oraz o uznanie zaskarżonej decyzji za nieważną z mocy prawa. Skarżący podniósł zarzuty obrazy przepisów prawa materialnego, obrazy przepisów postępowania oraz błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wydanej decyzji, mających wpływ na jej treść, poprzez nieuwzględnienie faktów świadczących na jego korzyść oraz zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniająco - dowodowego (w ogóle i bez jego udziału) , co czyni decyzję nieważną z mocy samego prawa. Zdaniem skarżącego Naczelnik Wydziału Dodatków Mieszkaniowych i Spraw Lokalowych Urzędu (Miasta i Gminy w N.) przekraczając swoje uprawnienia niedopełniła swoich obowiązków i poprzez "działanie, a nie zaniechanie" doprowadziła do niezaspokojenia jego słusznego interesu tj. otrzymania dodatku mieszkaniowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z treścią art. l § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Innymi słowy, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność m.m. decyzji administracyjnych (będących jednym z przejawów działalności organu administracji publicznej), z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami p organów administracji i orzec o przysługiwaniu skarżącemu prawa do otrzymania zaległego i bieżącego dodatku mieszkaniowego. Skarżący nie sprecyzował bliżej swoich zarzutów, tzn. nie wskazał do obrazy jakich konkretnych przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania doszło przy wydaniu zaskarżonej decyzji, jak też nie wskazał, które z poczynionych przez organ administracji ustaleń faktycznych są błędne. Nie wskazał też na czym konkretnie miałoby polegać przekroczenie obowiązków przez Naczelnika Wydziału Dodatków Mieszkaniowych i Spraw Lokalowych Urzędu Miasta i Gminy w N. Sąd nie mógł zatem odnieść się do tak ogólnikowo podniesionych zarzutów. Trudno też me zauważyć wzajemnej sprzeczności zarzutów czynionych przez skarżącego odnośnie postępowania "wyjaśniająco - dowodowego". Jeżeli bowiem skarżący zarzuca, że postępowanie to odbyło się bez jego udziału, to znaczy że postępowanie dowodowe jednak toczyło się, tyle że wadliwie. Sprzeczny z takim twierdzeniem jest jednocześnie podnoszony przez skarżącego zarzut, że postępowanie to w ogóle nie było prowadzone (zostało zaniechane). Dokonywana przez Sąd kontrola decyzji administracyjnych nie ogranicza się jednakże tylko do sprawdzenia zasadności podniesionych przez skarżącego zarzutów. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późno zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analizując skargę w tym zakresie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą się ostać z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy przysługuje także osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Należy wobec tego zwrócić uwagę, że stosownie z art. 32 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, w razie wypowiedzenia najmu, na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy (tzn. w przypadku jeżeli lokator używa lokalu, który wymaga opróżnienia w związku z koniecznością rozbiórki lub remontu budynku), które to wypowiedzenie zostało skierowane do najemcy opłacającego w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy czynsz regulowany - obowiązek zapewnienia temu najemcy lokalu zamiennego oraz pokrycia kosztów przeprowadzki spoczywa, do dnia 31 grudnia 2015 r., na właściwej gminie. Zatem prawo do lokalu zamiennego będzie przysługiwało takiej osobie, która spełnia następujące przesłanki: l) w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy o ochronie praw lokatorów tj. w dniu 9 lipca 2001r. (art. 40 ustawy w związku z datą opublikowania Dziennika Ustaw Nr 71 z roku 2001r., zawierającego pierwotny tekst ustawy) opłacała czynsz regulowany, 2) wypowiedziano jej umowę najmu, 3) wypowiedzenie umowy nastąpiło w związku z koniecznością rozbiórki lub remontu budynku, które wymagają opróżnienia lokalu. Rozważając możliwość wystąpienia pierwszej z wymienionych przesłanek trzeba mieć na uwadze, że w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy z dnia 21 czerwca 200 l r. o ochronie praw lokatorów ( ... ) krąg osób zobowiązanych opłacać czynsz regulowany określały przepisy ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych. Według tej ustawy czynsz regulowany opłacali najemcy lokali tworzących mieszkaniowy zasób gminy oraz stanowiących własność Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych lub osób prawnych prowadzących eksploatację budynków w celach niezarobkowych, z wyjątkiem spółdzielni mieszkaniowych (art. 25 ust. l ustawy). Czynsz regulowany, w szczególnych przypadkach, uiszczali także najemcy lokali stanowiących własność osób fizycznych. Dotyczyło to przypadków, kiedy najem był nawiązany na podstawie decyzji administracyjnych o przydziale lub na podstawie innego tytułu prawnego przed wprowadzeniem w danej miejscowości publicznej gospodarki lokalami albo szczególnego trybu najmu. Najem taki stawał się, w rozumieniu art. 56 ust. 1 ustawy, najmem umownym zawartym na czas nie oznaczony. Natomiast czynsz najmu lokali, nawiązanego w sposób opisany wart. 56 ust. 1, położonych w domach stanowiących własność osób fizycznych albo lokali stanowiących własność takich osób - do dnia 31 grudnia 2004 r. włącznie - ustawa nakazywała ustalać się zgodnie z przepisami o czynszu regulowanym (art. 56 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r.). Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ I instancji stwierdził, że E. K. zamieszkuje obecnie w lokalu przy ul. D. w N. na podstawie decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego z dnia 18 lipca 1972 r. Jednocześnie wspomina o osobie fizycznej będącej obecnym właścicielu budynku, w którym znajduje się wymieniony lokal. Ustalenia te nie znajdują jednak oparcia w aktach sprawy - brak w nich zarówno odpisu (kopii) wspomnianej decyzji, jak też dowodów wskazujących, iż właścicielem budynku stała się osoba fizyczna. Brak również w aktach sprawy odpisu wypowiedzenia umowy najmu, oraz innych dokumentów (dowodu doręczenia listem poleconym, wniosku o przyznanie dodatku z adnotacją zarządcy budynku) które według organu wskazują, że wbrew twierdzeniom skarżącego - utracił on prawo do zajmowanego lokalu. Wskazywany przez organy w sposób utraty tego prawa (wypowiedzenie najmu) - jak wynika z wyżej poczynionych uwag Sądu - może być drugą z przesłanek warunkujących nabycie prawa do dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu wniosku skarżącego o przydział lokalu mieszkalnego (kopia w aktach organu pierwszej instancji - k. 11) skarżący stwierdzając, że doszło do wypowiedzenia umowy najmu zajmowanego przez niego mieszkania wskazuje jednocześnie, że wypowiedzenie było podyktowane koniecznością "rozbiórki" lokalu. Z informacji tej wynika możliwość spełnienia trzeciej z wymienionych wyżej przesłanek nabycia prawa do dodatku mieszkaniowego przez skarżącego. Jednakże także w tym zakresie organy administracji nie przeprowadziły niezbędnego postępowania dowodowego. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd doszedł do wniosku, iż zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji uchybiły wynikającemu z art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000, Nr 98, poz. 1071; z póżn. zm.) obowiązkowi zebrania i rozważenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż stwierdzenie zaistnienia wskazanych okoliczności faktycznych pociągałoby za sobą uznanie, że skarżący spełnia warunek określony wart. 2 ust. l pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. W konsekwencji zostałaby usunięta przeszkoda, która nie pozwoliła na przyznanie skarżącemu dodatku mieszkaniowego. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § l pkt l lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekła jak w pkt l wyroku. W toku dalszego postępowania organy administracji powinny zbadać wskazane wyżej, istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Wszelkie ustalenia w tym przedmiocie powinny być poparte materiałem dowodowym włączonym do akt sprawy. Należy bowiem podkreślić, że zgodnie z art. 133 § l ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. Ustalenie organu odwołujące się do dowodu nie ujętego w aktach sprawy może skutkować stwierdzeniem istotnego uchybienia przepisom postępowania. W przypadku potwierdzenia się wyżej wskazanych okoliczności faktycznych, a co za tym idzie - spełnienia przez skarżącego warunku określonego wart. 2 ust. l pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 200 l r. o dodatkach mieszkaniowych - organy administracji powinny zbadać zaistnienie pozostałych warunków ustawowych, od których spełnienia zależy przyznanie dodatku mieszkaniowego i dopiero wówczas orzec wydając stosowną decyzję. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 ww. ustawy.