II SA/Bd 123/04
WyrokWSA w Bydgoszczy2004-05-26
Skład orzekający: Marzenna Linska-Wawrzon, Elżbieta Piechowiak, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pobyt dziecka w obozie, który nie jest wymieniony w rozporządzeniu jako miejsce odosobnienia w rozumieniu ustawy o kombatanach, może stanowić podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo odmówił przyznania uprawnień kombatanckich. Pobyt skarżącego w obozie, który nie został wymieniony w rozporządzeniu Rady Ministrów jako miejsce odosobnienia w rozumieniu ustawy o kombatanach, nie spełniał kryteriów ustawowych do przyznania tych uprawnień, nawet jeśli skarżący był tam osadzony jako dziecko. Sąd podkreślił, że kontroluje jedynie legalność działania organu, a nie jego słuszność czy sprawiedliwość społeczną.Stan faktyczny
Skarżący K. M. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich, powołując się na pobyt w obozie w okresie od kwietnia do czerwca 1941 r. Organ odmówił przyznania uprawnień, wskazując, że obóz ten nie był wymieniony w rozporządzeniu Rady Ministrów jako miejsce odosobnienia w rozumieniu ustawy o kombatanach. Skarżący zarzucił organowi błędy, twierdząc, że obóz ten był podobozem obozu Potulice, a osoby przebywające w nim do końca 2001 r. otrzymywały uprawnienia. Skarga została skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Asesor WSA Mirella Łent (spr.) Protokolant Małgorzata Kraus po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. M. na decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [..]. Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę
II SA/Bd 123/04
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [..]., nr [..], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie utrzymał w mocy decyzję własną z [...], nr [...], w której odmówił K. M. przyznania uprawnień kombatanckich.
U podstaw decyzji legło to, że pobyt strony od 28 kwietnia 1941r. do czerwca 1941r. w Obozie [...], nie odpowiadał zapisowi art. 4 ust. 1 pkt 1) lit. b) ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. t.j. z 2002r., Nr 42 poz. 371 ze zm.), zgodnie z którym przepisy tej ustawy stosuje się do osób, które przebywały z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, a miejsca te, stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 2) cyt. ustawy wymienia rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz.U. Nr.106, poz.1154) – gdyż Obóz [...] nie został tam wymieniony. Stosownie do § 2 ust. 18 pkt 28) cyt. rozporządzenia, T. został wymieniony tylko jako podobóz obozu koncentracyjnego S.
W skardze zaadresowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy z dnia 14 stycznia 2004r., K. M. zarzucił decyzji błędy poprzez przyjęcie, iż w T. było więcej obozów, niż ten w którym przebywał skarżący, a był to podobóz obozu Potulice, co jasno wynika z dokumentów Głównej Komisji Badania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu Instytutu Pamięci Narodowej. Zapisy te znajdują się w wykazie jednolitym obozów z 18 marca 1993r. Skarżący dodał, że do końca roku 2001, osoby przebywające w tym samym co skarżący obozie, otrzymały uprawnienia. Wskazał, że zapisy rozporządzenia są niejasne i nieprecyzyjne.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na początku należy wyjaśnić, że z dniem 1 stycznia 2004r. w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, utworzono wojewódzkie sądy administracyjne, w tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, a ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego zniesiono ( art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. )) i tym samym skarga została rozpoznana przez tut. Sąd.
Skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie naruszyła przepisów prawa w sposób, o jakim mowa w art. 145 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Złożenie przez skarżącego wniosku w dniu 19 września 2003r. o ponowne rozpoznanie sprawy przyznania uprawnień kombatanckich, nałożyło na Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych obowiązek przeprowadzenia postępowania uregulowanego w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. t.j. z 2002r. Nr 42, poz.371 ze zm.)
Zgodnie z art. 4 ust 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 2) cyt. ustawy, jej przepisy stosuje się do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w miejscach odosobnienia, wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz.U. Nr.106, poz.1154). Tego typu miejsca zostały wymienione w § 5 cyt. rozporządzenia, które nie wymienia w ogóle miejscowości T.
Natomiast T. został wymieniony w § 2 pkt 21 cyt. rozporządzenia jako miejscowość, w której znajdował się podobóz obozu koncentracyjnego S., gdyż został uznany za obóz, o którym mowa w art. 3 ust 1 pkt 2) cyt. ustawy. Stosownie do tego przepisu do okresów działalności kombatanckiej lub równorzędnej z działalnością kombatancką zalicza się również czas przebywania w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady oraz w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, a także w więzieniach i poprawczych obozach pracy oraz poprawczych koloniach pracy podległych Głównemu Zarządowi Obozów i Kolonii Poprawczych (GUŁag) NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, a także w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski - spowodowanego określoną działalnością.
Słusznie zatem Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych rozstrzygnął, że brak było podstaw by uznać, że poprzez przebywanie jako pięcioletnie dziecko w Obozie [...] w okresie kwiecień – czerwiec 1941r. skarżący, w świetle obowiązującego w chwili orzekania stanu prawnego, nabył wnioskowane uprawnienia.
Nie może zmienić tej oceny fakt, że osoby będące w podobnej sytuacji, otrzymały uprawnienia, gdyż złożyły wnioski pod rządami innych przepisów. Sąd Administracyjny, który uprawniony jest jedynie do kontroli legalności prowadzonego postępowania i wydanego rozstrzygnięcia, jest właściwy do badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej.
W związku z tym, i na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło