II SA/Bd 123/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. M. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] w T. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie stypendium socjalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Na oryginale właściwe podpisy II SA/Bd 123/05 UZASADNIENIE Decyzją Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] w T. z [...] 2004 r. [...] odmówiono przyznania A. M. stypendium socjalnego. Podstawą odmowy był brak kompletu dokumentów – informacji Urzędu Skarbowego o dochodach brata D. oraz oryginału potwierdzonej kserokopii wyroku rozwodowego rodziców i wyroku o pobieraniu renty alimentacyjnej. W odwołaniu skarżąca wskazała na trudną sytuację materialną uniemożliwiającą kontynuowanie nauki bez wsparcia finansowego w postaci stypendium. Decyzją Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] w T. z [...] 2004 r. nr [...] utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. Powołując się na art. 152h ustawy o szkolnictwie wyższym w uzasadnieniu decyzji wskazano, że szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania stypendiów socjalnych, w tym szczegółowe kryteria przyznawania pomocy materialnej, wzór wniosku o stypendium socjalne oraz sposób w jaki zostanie udokumentowana sytuacja materialna studenta, ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego. Na podstawie powyższego przepisu ustalono Regulamin przyznawania pomocy materialnej. Przepis § 17 ust. 1 Regulaminu przewiduje termin na złożenie wniosku o przyznanie stypendium socjalnego wraz ze wszystkimi wymaganymi dokumentami – 25 października. Wnioski złożone po upływie terminu nie podlegają rozpatrzeniu, a termin złożenia wniosku nie podlega przywróceniu. Przepis ten jest terminem materialnym, a jego przekroczenie niweczy możliwość merytorycznego rozpoznania wniosku. W rozpoznawanym przypadku wnioskodawczyni uzupełniła braki wniosku w postaci załącznika po terminie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zwracała uwagę na trudną sytuację rodzinną i materialną. Jedynym dochodem jest renta alimentacyjna. Matka jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Poza tym przy składaniu dokumentów w Dziekanacie nie żądano ich oryginałów. Nie poinformowano też, że brat uczęszczający do szkoły powinien mieć PIT-37. Z tych względów, składając wniosek, złożone zostało tylko zaświadczenie ze szkoły. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podkreślając, że przez wniosek rozumie się wniosek z kompletem dokumentów. Zaświadczenie z Urzędu Skarbowego złożono dopiero [...] 2004 r., czyli po przekroczeniu terminu przewidzianego w Regulaminie przyznawania pomocy materialnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że doszło do naruszenia postanowień Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom [...] oraz art. 152 c ustawy z 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 ze zm.). Stypendium socjalne może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. Tak stanowi art. 152c ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym. Kryterium trudnej sytuacji materialnej ustala się w oparciu o dochody studenta, małżonka studenta i osób pozostających na jego utrzymaniu lub utrzymaniu małżonka oraz rodziców i opiekunów prawnych, faktycznych i osób pozostających na ich utrzymaniu (art. 152 c ust. 2 a ustawy). Zacytowane przepisy stanowią materialnoprawną przesłankę oceny zasadności wniosku o przyznanie stypendium. Wskazanie takie zawiera też § 15 Regulaminu. Szczegółowe zasady ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej, o których mowa m.in. w art. 152 ust. 1 (dotyczący prawa ubiegania się o pomoc materialną w postaci stypendium socjalnego), w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studenta oraz wzór wniosku ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego. Warunki formalne, jakim powinien odpowiadać prawidłowo złożony wniosek określa § 17 Regulaminu. Ustalono tam termin do składania wniosku do 25 października oraz to, że wniosek powinien zostać złożony ze wszystkimi dokumentami świadczącymi o sytuacji materialnej studenta. Załączniki stanowią więc źródło wiedzy dla ustalenia materialnoprawnej podstawy oceny zasadności wniosku. Nie ma przeszkód do uznania, że brak jakichkolwiek załączników stanowi formalną przeszkodę załatwienia wniosku, ale nie ma uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że brak niektórych z nich uniemożliwia dokonanie merytorycznej oceny wniosku. Niezłożenie kompletu załączników nie prowadzi do uznania, że wnioskodawca nie wykazał odpowiednio sytuacji materialnej uprawniającej do ubiegania się o przyznanie pomocy stypendialnej. Automatyczne przyjęcie, skutkujące odmową przyznania stypendium w sytuacji braku kompletu wymienionych w załączniku do rozporządzenia dokumentów pozostaje w sprzeczności z wykładnią celowościową art. 152c ustawy o szkolnictwie wyższym. Przechodząc w rozważaniach na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że podstawą odmowy przyznania stypendium był brak zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych przez brata wnioskodawczyni w roku poprzedzającym okres ubiegania się o stypendium, jeżeli dochody te podlegały opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych na zasadach ogólnych. Wnioskodawczyni składając wniosek przedłożyła zaświadczenie z Zespołu Szkół [...], że brat jest uczniem II klasy Zasadniczej Szkoły [...] w systemie dziennym i złożyła oświadczenie, że nie uzyskuje dochodów. W przypadku ustalania wysokości dochodu uprawniającego studenta do ubiegania się o stypendium socjalne, stosownie do art. 152c ust. 2a uwzględnia się dochody osiągane przez studenta i jego małżonka oraz rodziców, opiekunów formalnych i faktycznych studenta i będące na ich utrzymaniu dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26 roku życia oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek. W tych okolicznościach trudno uznać, że przedłożenie wskazanego dokumentu mogło mieć wpływ na ocenę zasadności wniosku, skoro we wniosku złożono oświadczenie, że brat nie ma żadnych dochodów, oprócz alimentów, jest uczniem w ZS [...]w systemie dziennym i pozostaje na utrzymaniu matki. Wobec powyższego należy stwierdzić, że na podstawie złożonych dokumentów nie było przeszkód do merytorycznej oceny zasadności wniosku. Odnośnie do odmowy przyznania stypendium z powodu braku oryginałów dokumentów trzeba stwierdzić, że wnioskodawczyni nie była pouczona o skutkach złożenia kserokopii. Nie wynikają one też z Regulaminu. To narusza art. 9 kpa. Komisja uznając, że kserokopie nie spełniają kryterium dokumentu powinna wezwać o uzupełnienie braków. Z tych względów Sąd uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a, c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu organ powinien dokonać oceny merytorycznej podstaw do przyznania stypendium socjalnego w oparciu o złożone dokumenty.