II SA/Bd 123/15

WyrokWSA w Bydgoszczy2015-05-05

Skład orzekający: Anna Klotz, Wojciech Jarzembski, Jarosław Wichrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił powierzchnię kwalifikującą się do płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, pomijając dowody przedstawione przez stronę, takie jak pomiary geodezyjne?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ administracji publicznej nie rozpatrzył wyczerpująco materiału dowodowego, w szczególności pominął dowody przedstawione przez stronę skarżącą, takie jak pomiary geodezyjne, co uniemożliwiło sądową weryfikację prawidłowości ustaleń dotyczących powierzchni kwalifikującej się do płatności.
Stan faktyczny
Skarżący A. G. ubiegał się o płatność z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Organy ARiMR stwierdziły rozbieżności między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli na miejscu, co skutkowało pomniejszeniem przyznanej płatności. Skarżący kwestionował wyniki kontroli, przedstawiając pomiary wykonane przez geodetę. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, nie odnosząc się szczegółowo do dowodów przedstawionych przez skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] grudnia 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ś. z dnia [...] września 2014 r. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądza od Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. na rzecz skarżącego kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant asystent sędziego Dawid Myszyński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 maja 2015 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia ... 2014 r. nr ... w przedmiocie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. na rzecz skarżącego kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] Dyrektor K.-P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r., poz. 1438), § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm.) oraz art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/ 2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011, str. 8), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ś. Nr [...] z dnia [...] września 2014 r. w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Organ II instancji wskazał na przebieg postępowania w sprawie, podając, że: W dniu [...].05.2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek A. G. o przyznanie płatności na rok 2013. We wniosku tym producent ubiegał się o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) do działek rolnych o łącznej powierzchni [...] ha, położonych w strefie nizinnej I. W dniu [...].01.2014 r. w gospodarstwie rolnym strony została przeprowadzona kontrola na miejscu w ramach programu rolnośrodowiskowego. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono nieprawidłowości na działce rolnej: [...],[...], [...], [...] i [...]. Zostało ustalone, że powierzchnia działek rolnych: [...],[...],[...] i [...] jest mniejsza od powierzchni deklarowanej we wniosku i wynosi: dla [...][...] ha zamiast [...] ha, dla [...][...] ha zamiast [...] ha, dla [...][...] ha zamiast [...] ha i dla [...][...] ha zamiast [...] ha. W przypadku działki rolnej [...] inspektorzy terenowi zastosowali kod DR50 oznaczający, że granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku, co w konsekwencji może skutkować redukcją powierzchni działki rolnej. W związku z powyższym, ostateczna powierzchnia stwierdzona działki rolnej wyniosła: dla [...][...] ha, a dla [...][...] ha. Kopię raportu z czynności kontrolnych przekazano producentowi, który nie wniósł zastrzeżeń od wyników kontroli. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ś. decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. przyznał stronie płatność z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do powierzchni stwierdzonej podczas postępowania, tj. [...] ha – pomniejszoną o [...] zł czyli o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną we wniosku a stwierdzoną. Od ww. decyzji A. G. złożył odwołanie wskazując, że nie zgadza się z przyjętymi do naliczenia płatności powierzchniami działek rolnych, a wyniki kontroli na miejscu nie odzwierciedlają stanu faktycznego na gruncie. Następnie, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uznał, że wniesione odwołanie zasługuje na uwzględnienie i dniu [...] czerwca 2014 r. decyzją Nr [...] uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji nie wyjaśnił rzeczywistej powierzchni kwalifikującej się do płatności na działce ewidencyjnej nr [...]. Po ponownym przeprowadzeniu kontroli sprawa wniosku obszarowego została zatwierdzona i w dniu [...] września 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ś. decyzją Nr [...] przyznał stronie pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do powierzchni stwierdzonej podczas postępowania, tj. [...] ha. Jednocześnie przyznana płatność została pomniejszona o [...] zł, czyli o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Od ww. decyzji A. G. złożył odwołanie wskazując, że nie zgadza się z przyjętymi do naliczania płatności powierzchniami działek rolnych. Strona podniosła, że wyniki kontroli na miejscu nie odzwierciedlają stanu faktycznego na gruncie, co potwierdzają pomiary wykonane przez geodetę. Zaskarżoną, powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem" jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha. Natomiast w myśl § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni tego gruntu kwalifikującej się do płatności ONW, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. W ocenie organu odwoławczego, decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z przepisami prawa. Przeprowadzona kontrola miała zbadać kwalifikowalność gospodarstwa do płatności przez kontrolę powierzchni działki rolnej i sposobu jej rolniczego wykorzystania. W wyniku podjętych czynności kontrolnych zostało ustalone przedeklarowanie powierzchni zgłoszonej do płatności z tytułu ONW o [...] ha. Po dokonaniu ponownej analizy materiału dowodowego, na skutek przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ II instancji, biorąc pod uwagę wskazania organu odwoławczego, wyniki kontroli na miejscu i wartość dopuszczalnej powierzchni PEG stwierdzono zawyżenie deklaracji powierzchni użytków rolnych o [...] ha. Organ odwoławczy po analizie raportu stwierdził, że kontrola gospodarstwa rolnego A. G. została przeprowadzona w sposób prawidłowy, zgodnie z procedurami, wszystkie nieprawidłowości zostały utrwalone w dokumentacji. Organ podkreślił, że nie można dokonać żadnych płatności do powierzchni wykraczających poza działkę referencyjną (powierzchnia PEG). Maksymalną powierzchnię referencyjną (PEG) określoną w systemie LPIS dla danej działki ewidencyjnej stanowią grunty rolne, spełniające kryteria określone w art. 6 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm.). Organ, odnosząc się do zarzutów A. G. zawartych w odwołaniu dotyczących nieścisłości w powierzchniach działek rolnych stwierdzonych podczas kontroli na miejscu a podanych w zaskarżonej decyzji wskazał, że w przypadku części działek rolnych poddanych kontroli na miejscu, tj. działka rolna [...] zastosowano kod DR50. Kod ten oznacza, że granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku, co w konsekwencji może skutkować redukcją powierzchni działki rolnej. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. I tak w przypadku ww. działki rolnej część powierzchni znajduje się na niezadeklarowanych działkach ewidencyjnych, tj. [...] ha na działce nr [...] i [...] ha na działce nr [...]. Oznacza to, że powierzchnie stwierdzone widniejące w protokole z czynności kontrolnych nie zawsze odpowiadają powierzchniom przyjętym do naliczenia płatności. Organ podkreślił, że zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r., płatność ONW przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej, niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Na potrzeby systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej odnośnie do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowany obszar. W myśl zaś § 3 ust. 4 ww. rozporządzenia, powierzchnia działki rolnej lub jej części deklarowana we wniosku o przyznanie płatności ONW nie może być mniejsza niż 0,1 ha. W ocenie organu odwoławczego, zebrany w sprawie materiał dowodowy w całości potwierdza ustalenia zawarte w protokołach z czynności kontrolnych. Ponadto, organ wskazał na brzmienie art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W okolicznościach niniejszej sprawy, wobec zgromadzonych przez organy wymienionych wyżej dowodów ciężar wykazania, że producent rolny prowadzi działalność rolniczą na powierzchni deklarowanej we wniosku spoczywał na stronie. Dołączone do odwołania pomiary geodety włączono do materiału dowodowego w niniejszej sprawie. Organ wyjaśnił również, że zgodnie z art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany przekracza obszar zatwierdzony, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. W przedmiotowej sprawie zaś różnica między powierzchnią zadeklarowaną a ustaloną dla płatności z tytułu ONW została obliczona w następujący sposób: powierzchnia zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności wynosiła [...] ha; powierzchnia uprawniona do otrzymania płatności ONW, co do której wniosek został rozpatrzony wynosiła [...] ha. Różnica pomiędzy powierzchniami wyniosła [...] ha, co stanowi [...] % powierzchni określonej jako prawidłowo wskazanej do płatności. Wobec braku uchybień formalnych i merytorycznych w procesie wydawania decyzji, organ II instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożył A. G., wnosząc o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w celu przyznania należnych dopłat do powierzchni rzeczywiście użytkowanych przez niego rolniczo. Skarżący podniósł, że działki ewidencyjne przez niego uprawiane położone są w kompleksach, a granice pomiędzy nimi już dawno się pozacierały dlatego niemożliwe jest precyzyjne rozpisanie z dokładnością co do ara na działki rolne. Płatność ONW przysługuje zarówno do uprawy trawy na łące jak i do uprawy zboża na gruncie ornym, więc niewłaściwym jest tak znaczne pomniejszenie powierzchni przez ARiMR i nie uwzględnienie kompensaty powierzchni dla tego samego schematu pomocowego. Wskazał, że powierzchnie działek zmierzone przez ARiMR w jego gospodarstwie podczas kontroli na miejscu są niezgodne ze stanem faktycznym na gruncie, co potwierdzają pomiary wykonane przez wynajętego przez skarżącego geodetę i przedłożone w ARiMR wraz z odwołaniem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia [...] maja 2015 r., złożonym na rozprawie, doprecyzował stanowisko skarżącego przedstawione w skardze i wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w części, w jakiej dokonano pomniejszenia przyznanych skarżącemu płatności oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie: --art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 21 ust 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu zebranego materiału dowodowego, w szczególności na niewyjaśnieniu przyczyn rozbieżności między wielkością działek wskazaną we wniosku skarżącego, a powierzchnią wynikającą z bazy referencyjnej LPIS i z kontroli dokonanej w jego gospodarstwie, nieprzeprowadzeniu dowodów z dokumentów przedłożonych przez skarżącego, a także uznaniu, że ustalenie powierzchni PEG określonej dla danej działki w bazie referencyjnej LPIS jest jedyną dopuszczalną metodą ustalenia obszaru kwalifikowanego do płatności ONW, podczas gdy należało również uwzględnić dane z ewidencji gruntów i budynków oraz dokonane przez skarżącego pomiary geodezyjne działek; --art. 8 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnikowych twierdzeń, co uniemożliwiło realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności poprzez brak wskazania, dlaczego organ uznał określone fakty za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności oraz mocy dowodowej; --art. 138 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji podczas gdy zachodziły przesłanki do jej uchylenia wskazane w ww. przepisie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Według art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwana dalej w skrócie "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 - 150 p.p.s.a.). Dokonana zgodnie z tymi kryteriami sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wykazała konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Według tego przepisu zaskarżony akt podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. (w skrócie: ARiMR) z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W zaskarżonej decyzji organ II instancji kontrolując decyzję Kierownika Biura ARiMR w Ś. z dnia [...] września 2014 r. potwierdził prawidłowość ustaleń organu I instancji w zakresie zawyżenia deklarowanej powierzchni użytków rolnych. Na działce nr [...] powierzchnia stwierdzona wyniosła [...] ha, powierzchnia kwalifikowana wyniosła [...] ha, powierzchnia zawyżenia wyniosła [...] ha. Na działce nr [...] powierzchnia stwierdzona wyniosła [...] ha, powierzchnia kwalifikowana wyniosła [...] ha, powierzchnia zawyżenia wyniosła [...] ha. Na działce nr [...] powierzchnia stwierdzona wyniosła [...] ha, powierzchnia kwalifikowana wyniosła [...] ha, powierzchnia zawyżenia wyniosła [...]. Na działce nr [...] powierzchnia stwierdzona wyniosła [...] ha powierzchnia kwalifikowana wyniosła [...] ha, powierzchnia zawyżenia wyniosła [...] ha. Na działce nr [...] powierzchnia stwierdzona wyniosła [...] ha powierzchnia kwalifikowana wyniosła [...] ha, powierzchnia zawyżenia wyniosła [...] ha. Organ przyjął, że powierzchnia zawyżenia dla płatności ONW wyniosła [...] ha. Ustalenia dokonano w oparciu o wyniki kontroli na miejscu oraz pomiary powierzchni uprawnionej ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku producenta, odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki. Akta administracyjne sprawy potwierdzają, że w dniach [...] stycznia 2014 r. do [...] stycznia 2014 r. z okresami przerw w gospodarstwie rolnym skarżącego została przeprowadzona kontrola. Z czynności kontrolnych został sporządzony raport, który został podpisany przez skarżącego bez zastrzeżeń. Z karty weryfikacji raportu z czynności kontrolnych (k-43 akt administracyjnych sprawy) wynika, że wraz z raportem zostały przekazane do weryfikacji osobie uprawnionej do zatwierdzenia Raportu wszystkie wymagane załączniki wymienione w sekcji Załączniki, przy czym zaznaczono jako "TAK" szkice pomiarowe, dokumentację fotograficzną kopię materiałów graficznych, dane wektorowe. Karta weryfikacji raportu z czynności kontrolnych potwierdza, że nieprawidłowo wypełniono formularz kontroli działek rolnych, nieprawidłowo zastosowano wszystkie kody dla działek rolnych w formularzu kontroli działek rolnych. Nieprawidłowo wypełniono formularz kontroli wymogów wspólnych dla wszystkich pakietów i wariantów. Nie wykonano dokumentacji fotograficznej wszystkich wymaganych działek rolnych. Ponadto nieprawidłowo wykonano szkice działek rolnych oraz nie dokonano zaparafowania wszystkich skreśleń w Raporcie z czynności kontrolnych. Osoba zatwierdzająca Raport wniosła uwagi, do których odnieśli się inspektorzy terenowi. M.in. w punkcie 2 uwag zalecono, aby ponownie wygenerować szkice. Poza tym w punkcie II Załączniki (str. 40 Raportu) wskazano, na płytę CD dla ARiMR). Sąd zauważa, że w aktach administracyjnych sprawy brak jest wygenerowanych ponownie szkiców oraz płyty CD, co świadczy o niekompletności materiału dowodowego już na etapie postępowania przed organem I instancji. Podkreślić również należy, że decyzja organu I instancji wydana została po ponownym rozpatrzeniu sprawy. W wyniku wniesionego przez skarżącego odwołania organ II instancji decyzją z [...] czerwca 2014 r. uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ś. z dnia [...] kwietnia 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący wraz z odwołaniem od decyzji organu I instancji złożył wówczas pomiary części jego działek wykonane przez uprawnionego geodetę. W piśmie z dnia [...] maja 2014 r. skarżący uzupełnił odwołanie o mapę przedstawiającą jego użytki rolne położone w obrębie S. W decyzji uwzględniającej odwołanie organ II instancji stwierdził, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie wyjaśniono rzeczywistej powierzchni kwalifikującej się do płatności na działce ewidencyjnej nr [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego w zakresie faktycznego stanu użytkowania działki rolnej [...]. W ocenie Sądu zalecenie organu II instancji w decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. nie budzi żadnych wątpliwości, zakwestionowano ustalenia stanu faktycznego dotyczące działki rolnej [...], a ewidencyjnej nr [...]. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji miał w pierwszej kolejności zająć się wyjaśnieniem powyższych nieprawidłowości. Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., było wiążące w zakresie podniesionych przez organ II instancji uchybień z tego względu, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Uchybienia w zakresie ustaleń faktycznych do powyższej działki rolnej i ewidencyjnej organ odwoławczy uznał za istotne z uwagi na wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W tej sytuacji nieuprawnione było odstąpienie organu I instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy od szczegółowego wyjaśnienia nieprawidłowości związanych z powyższymi działkami - rolną i ewidencyjną. Podkreślić należy, że skarżący w odwołaniu kwestionował prawidłowość dokonanych pomiarów. Na poparcie swojego stanowiska przedłożył pomiary uprawnionego geodety. Żaden z organów przy ponownym rozpatrywaniu sprawy nie odniósł się do powyższego materiału dowodowego. Wątpliwości w zakresie prawidłowości pomiaru działki [...] i [...] nie może wyjaśnić wygenerowany załącznik [...] w dniu [...] sierpnia 2014 r. Ani powyższy załącznik, ani też notatka służbowa z dnia [...] sierpnia 2014 r. nie wyjaśniają prawidłowości pomiarów na powyższych działkach. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz.173, zwana dalej w skrócie "ustawą"). W myśl art. 18 ustawy, postępowanie w sprawie przyznania płatności wszczynane jest na wniosek rolnika. Ogólne zasady oraz tryb postępowania zostały wskazane w art. 21 ustawy, zgodnie z którym (ust. 1), z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Według ust. 2 zaś w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania, a przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Biorąc pod uwagę powołany art. 21 ustawy, Sąd stwierdza, że działania organów administracji publicznej prowadzących postępowania w sprawach kontrolowanych orzeczeń, podlegają zasadzie praworządności zawartej w art. 21 ust. pkt 1 ustawy i w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wymaga to zgodności z prawem każdej czynności procesowej, także działalności orzeczniczej organów administracji publicznej. W postępowaniu administracyjnym, którego celem jest rozstrzygnięcie sprawy, istotne znaczenie ma ustalenie obowiązującej w sprawie normy prawa. Ma to związek z prawidłowym ustaleniem, zgodnie z rzeczywistością, stanu faktycznego sprawy, do czego organ jest zobowiązany na mocy art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy. Okoliczność można uznać za udowodnioną jedynie po ocenie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Organ nie może więc pominąć przy ocenie tego materiału żadnego dowodu, także zgłaszanego dopiero w odwołaniu. Ocena winna dotyczyć nie tylko każdego dowodu z osobna, lecz i we wzajemnej łączności, w przeciwnym razie dokonana ocena jest oceną dowolną, zamiast swobodną. Stanowisko organu prowadzącego postępowanie - po przeprowadzaniu koniecznych czynności procesowych - winno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zasadą wyrażoną w powyższym przepisie nastąpiło odejście od zasady prawdy obiektywnej. Ma ona na celu uaktywnienie strony postępowania. Posiadacz gruntów wywodząc odmienne stanowisko niż uczynił to organ powinien przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Postępowanie dowodowe oparte o zasady art. 21 ustawy w znacznym stopniu zależy od dowodów przedstawionych przez stronę w toku postępowania. Powyższy przepis aprobuje zasadę przeniesienia ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne. Przeniesienie ciężaru dowodowego na stronę przerzuca na rolnika odpowiedzialność w zakresie rzetelności wypełnienia wniosku o płatności w zakresie dokładności ustaleń faktycznych na gruncie, w tym powierzchni działek uprawnionych. W przypadku stwierdzenia przez organ nieprawidłowości, to na rolniku spoczywa obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki, które pozwalają na odstąpienie od potrąceń stosowanych w przypadku rozbieżności pomiędzy powierzchnią deklarowaną a kwalifikującą się do płatności. W przeciwieństwie do sformułowań zawartych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej nie ma obowiązku działania z urzędu celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zakres czynności, które muszą być przeprowadzone przed wydaniem decyzji we wskazanych przedmiotach określony jest w przepisach prawa unijnego i omawianej ustawy. Takimi czynnościami są kontrole, o których mowa w ustawie. Organ nie ma obowiązku zbierania materiału dowodowego z urzędu. Na organach ARiMR nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności .W sytuacji jednak, gdy wnioskodawca przedkłada materiał dowodowy w postaci pomiarów działek wykonanych przez uprawnionego geodetę, to organ nie może pominąć tej okoliczności. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 organ ma obowiązek w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W zaskarżonej decyzji zabrakło zatem odniesienia się w sposób szczegółowy do przedstawionych w odwołaniu pomiarów w terenie przez uprawnionego geodetę. Organ nie odniósł się do zgodności powierzchni działek wskazanych przez skarżącego w odwołaniu jak również organ w żaden sposób nie odniósł się do pomiarów wykonanych na zlecenie skarżącego przez uprawnionego geodetę. Powyższe uchybienia, w ocenie Sądu, naruszają przepisy postępowania, w szczególności art. 21 ust. 3 ustawy. Ponieważ skarżący przedstawił dowód, do którego organ się nie odniósł. Powyższe uchybienie skutkuje tym, że nie jest możliwe dokonanie sądowej weryfikacji prawidłowości i legalności przyjętej przez organy powierzchni działek określonej jako "stwierdzona" w wyniku kontroli. Wobec powyższych wątpliwości nie można bowiem jednoznacznie stwierdzić, jaka rzeczywiście powierzchnia działek jest użytkowana, czy była ona zgodna czy nie z powierzchnią deklarowaną, a jeżeli występują wyłączenia, to jaka jest stwierdzona prawidłowo różnica i jakie okoliczności na to wpłynęły. W tym kontekście zarzuty skargi należy uznać za zasadne. Organy w szczególności w decyzji I instancji nie uzasadniły w sposób logiczny, dlaczego uznały za wiarygodne wyniki kontroli na miejscu, a wykonane pomiary geodety zupełnie pominęły. Organ odwoławczy w ponownym postępowaniu powinien dokonać rzetelnej analizy wyników kontroli w celu dokładnego ustalenia powierzchni działek wskazanych przez skarżącego w odwołaniu, z uwzględnieniem zgłaszanych przez niego wątpliwości i zastrzeżeń oraz wyników pomiarów dokonanych przez uprawnionego geodetę na jego zlecenie. Organ winien także poddać ocenie fakt, czy u podłoża niekorzystnej dla skarżącego decyzji nie legły błędy lub pomyłki popełnione przez inspektorów terenowych. Wyniki dokonanej w ten sposób analizy oraz motywy rozstrzygnięcia organ winien wyczerpująco wyjaśnić w uzasadnieniu decyzji czyniąc zadość wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Uwzględniając przedstawiony stan faktyczny i prawny, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku. Orzeczenie w pkt 2 wyroku w zakresie wykonania zaskarżonej decyzji wynika z art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło