II SA/Bd 1239/05

Dnia 28 lutego 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski ( spr) asesor WSA Anna Klotz Protokolant: Ewa Czerwińska po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi Ewy O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2005r. [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy J. z dnia [...] 2005r. [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Kierownik Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. działając z upoważnienia Burmistrza Gminy i Miasta w J., na podstawie art. 104 kpa oraz art. 4 ust. 2, art. 6 ust. 1 i 2 w zw. z art. 47 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228 poz. 2255 z późn. zm.) decyzją [...] 2005r. – [...] odmówił Ewie O. przyznania świadczenia w formie: 1. zasiłku rodzinnego na A. O. i Bartłomieja O. 2. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na Pawła O. 3. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na Anetę O., Pawła O. i Bartłomieja O. 4. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej na Bartłomieja O. Uzasadniając decyzję wskazano, że powodem odmowy jest przekroczone kryterium dochodowe, albowiem ustalono, że dochód rodziny po przeliczeniu wielkości gospodarstwa rolnego o powierzchni 15,58 ha przeliczeniowych wynosi 3.022,52 zł. tj. 604,50 zł. na osobę w rodzinie. Od dochodu rodziny nie odliczono ziemi oddanej w dzierżawę, ponieważ umowa dzierżawy nie została zawarta w celach emerytalno- rentowych tzn. zgodnie z przepisami o ubezpieczeniu społecznym rolników (art. 5 ust. 8 i 8a pkt. 1, 2 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Dochód w przeliczeniu na jednego członka rodziny wynosi 604,50 zł. miesięcznie, wg. ustawy 583,00 zł. i przekracza kryterium ustawowe o 21,50 zł na osobę w rodzinie. Wskazano powołując się na art. 5 ust. 1 i 2 ustawy dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, że zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł, a w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583, 00 zł. Od powyższej decyzji Ewa O. złożyła odwołanie wskazując, że wraz z mężem gospodarują na 15.58 ha, z czego wydzierżawili 6.73 ha gdyż musi sprawować ciągłą opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. jako organ drugiej instancji decyzją z [...] 2005r. – [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że należało w pierwszej kolejności rozstrzygnąć, czy Ewa O. może być objęta świadczeniem rodzinnym w postaci zasiłku rodzinnego, bowiem prawo do zasiłku rodzinnego warunkuje przyznanie dodatków do tego świadczenia. Podstawowym kryterium przyznania zasiłku rodzinnego jest kryterium dochodowe. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504,00 zł., przy czym w myśl art. 5 ust. 2 powołanej ustawy, w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583,00 zł. W niniejszej sprawie ustalono na podstawie akt sprawy, a w szczególności na podstawie zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy J. znak: [...] z dnia [...] 2005r., dochód rodziny w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, tj. w 2004r. stanowił kwotę 36.270,24 zł., tj. 3.022,52 zł. miesięcznie, a więc 604,50 zł. na osobę w rodzinie. Przy czym na tak ustalony dochód składał się dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie 36.270,24 zł. (194,00 zł miesięcznie z 1 hektara przeliczeniowego). Tym samym miesięczny dochód na osobę w rodzinie przekracza kryterium dochodowe wynikające z art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zwrócono też uwagę, że zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku gdy dochód rodziny przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na którym jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku ubiegającej się o zasiłek rodzinny również i ten warunek nie jest spełniony, bowiem zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, kwota najniższego zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy od dnia 1 września 2005r. do dnia 31 sierpnia 2006r. wynosi 43,00 zł. Tym samym rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji należało uznać za prawidłowe i stwierdzić, że nie ma podstaw do jego kwestionowania. Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu wskazano, że zgodnie z art. 5 ust. 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę. Wyjątek w tym zakresie stanowią obszary oddane w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosowanie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego. Znajdująca się w aktach sprawy umowa dzierżawy z dnia 31 maja 2004r. nie została zawarta w celu emerytalno-rentowym, a więc w celu nabycia świadczenia emerytalnego lub rentowego z tytułu zaprzestania działalności rolniczej. Mając powyższe na uwadze, w tym stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. orzekło jak w sentencji decyzji. Na decyzję Samorządowego Kolegium Ewa O. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarżąca m.in. wskazała na swoją trudną sytuację bytowo- rodzinną, która m.in. zmusiła ją i męża do wydzierżawienia części ziemi. Wskazała także, że poprzednio tj. od 1 września 2004r. do 31 sierpnia 2005r. otrzymywała zasiłek. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w sprawach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Nie sposób nie zgodzić się, że stanowiskiem Samorządowego Kolegium, że należało w pierwszej kolejności rozstrzygnąć, czy Ewa O. może być objęta świadczeniem rodzinnym w postaci zasiłku rodzinnego, bowiem prawo do zasiłku rodzinnego warunkuje przyznanie dodatków do tego świadczenia. Podstawowym kryterium przyznania zasiłku rodzinnego jest kryterium dochodowe. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504,00 zł., przy czym w myśl art. 5 ust. 2 powołanej ustawy, w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583,00 zł. Należało również podzielić stanowiska Kolegium że zgodnie z art. 5 ust. 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę. Wyjątek w tym zakresie stanowią obszary oddane w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosowanie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego. Nie ulega więc wątpliwości, że w niniejszej sprawie zostało przekroczone kryterium dochodowe wynikające z art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych o 21,50 zł. Słusznie też Samorządowe Kolegium zwróciło uwagę na treść art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiący, że w przypadku gdy dochód rodziny przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na którym jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Nie można jednak podzielić stanowiska Kolegium, że w przypadku ubiegającej się o zasiłek rodzinny również i ten warunek nie jest spełniony. Faktycznie zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, kwota najniższego zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy od dnia 1 września 2005r. do dnia 31 sierpnia 2006r. wynosi 43,00 zł. Skoro jednak kryterium dochodowe – jak stwierdza samo Kolegium – zostało przekroczone tylko o 21,50 zł., to jest to kwota oczywiście niższa niż kwota wskazanego zasiłku. Zauważyć jednak należy, że wskazanie w art. 5 ust. 3 ustawy z 28 listopada 2003r. możliwość przyznania zasiłku rodzinnego mimo przekroczenia kryterium dochodowego uzależniona jest jeszcze od tego czy zasiłek ten " przysługiwał w poprzedni okresie zasiłkowym". Ta okoliczność zupełnie była poza sferą zainteresowania organu. Co prawda ze skargi zdaje się wynikać, że skarżąca taki zasiłek otrzymała, wymaga to jednak weryfikacji. Mając więc powyższe na uwadze należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ww. ustawy z 30 sierpnia 2002r. uchylić zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Prowadząc ponownie postępowanie organ po zebraniu całego materiału dowodowego pozwalającego na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy dokona oceny zasadności wniosku skarżącej o powyższy zasiłek i dodatków mając na uwadze sytuację wskazaną treścią art. 5 ust. 3 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, nie tracąc oczywiście z pola widzenia pozostałych przepisów tej ustawy. Orzeczenie zawarte w pkt 2 wyroku oparto na art. 152 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002r. Mimo uwzględnienia skargi i stosownego wniosku sąd nie orzekł o zwrocie kosztów. Rozstrzygnięcie w tym zakresie zawarte jest w wyroku w sprawie II SA/Bd 1238/05 wydanym tego samego dnia co w niniejszej sprawie, a dotyczącej skargi Ewy O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z [...] 2005r. ([...]) w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego.