II SA/Bd 124/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. S. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie stypendium socjalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej Wydziału Prawa i Administracji [...] z dnia [...] 2004 r. Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej na rzecz skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na oryginale właściwe podpisy II SA/Bd 124/05 UZASADNIENIE Powołując się na art. 152 ustawy z 12 września 1990 r. szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 1990 r. Nr 65, poz. 315 ze zm.) oraz § 17 ust. 3 Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom UMK z 24 września 2004 r., decyzją Komisji Stypendialnej Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] z [...] 2004 r. nr [...] nie przyznano A. S. stypendium socjalnego z powodu braku kompletu dokumentów – oryginalnych lub poświadczonych kserokopii – dotyczących ojca (aktu zgonu, wyroku sądowego dot. rozwodu, zasądzonych alimentów, zaświadczenia z urzędu skarbowego). Od powyższej decyzji A. S. złożyła odwołanie zarzucając, że nie została poinformowana o braku dokumentów. Zdaniem odwołującej się, do uzyskania stypendium socjalnego powinny być brane pod uwagę dochody osób zameldowanych pod tym samym adresem. Ojciec nie jest zameldowany pod adresem zamieszkania odwołującej się, stąd jego dochody należało pominąć. Zgodnie z wyrokiem z 16 marca 2000 r. sygn. akt [...] małżeństwo rodziców zostało rozwiązane. Ojciec nie łoży na utrzymanie rodziny. Alimenty zostały zasądzone tylko na rzecz siostry A . Decyzją Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z [...] 2004 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję Komisji z 4 listopada 2004 r. Na podstawie art. 152h ustawy o szkolnictwie wyższym, rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego został upoważniony do przyjęcia regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania stypendiów socjalnych, stypendiów za wyniki w nauce lub sporcie oraz zapomóg, w tym do opracowania szczegółowych kryteriów przyznawania pomocy materialnej, wzoru wniosku o stypendium oraz w jaki sposób zostanie udokumentowana sytuacja materialna studenta. Zgodnie z § 17 ust. 1 Regulaminu, terminem złożenia wniosku o przyznanie stypendium z wszystkimi wymaganymi dokumentami jest 25 października. Wnioski złożone po upływie terminu nie podlegają rozpatrzeniu, a termin nie podlega przywróceniu. Przekroczenie terminu niweczy możliwość merytorycznego rozpatrzenia wniosku. Wniosek strony wpłynął po terminie. A. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zdaniem skarżącej średnia dochodu netto na jednego członka rodziny kwalifikuje ją do uzyskania stypendium socjalnego. Wniosek został złożony 22 października, a więc w terminie. Do wniosku dołączono wymagane dokumenty dotyczące członków rodziny wspólnie zamieszkujących ze skarżącą. Ojciec skarżącej nie jest zameldowany pod jej adresem zamieszkania, stąd jego dochody nie powinny być brane pod uwagę. Ponadto skarżąca wskazała, że wniosek został złożony w terminie, zatem niezrozumiałe jest uzasadnienie Komisji Odwoławczej. Podstawą odmowy przyznania stypendium w I instancji był brak niektórych dokumentów, a nie złożenie wniosku po terminie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Ustawa o szkolnictwie wyższym w części dotyczącej pomocy materialnej odsyła do ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, rodzina oznacza odpowiednio następujących członków rodziny – małżonków, rodziców, opiekuna prawnego dziecka, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia. Stypendium nie zostało przyznane z powodu braku załączenia zaświadczenia z urzędu skarbowego dotyczącego ojca, ewentualnie dokumentów poświadczających wysokość alimentów. Stąd wniosek był niekompletny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że doszło do naruszenia postanowień Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom UMK oraz art. 152c ustawy z 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 ze zm.). Stypendium socjalne może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. Tak stanowi art. 152c ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym. Kryterium trudnej sytuacji materialnej ustala się w oparciu o dochody studenta, małżonka studenta i osób pozostających na jego utrzymaniu lub utrzymaniu małżonka oraz rodziców i opiekunów prawnych, faktycznych i osób pozostających na ich utrzymaniu (art. 152c ust. 2a ustawy). Zacytowane przepisy stanowią materialnoprawną przesłankę oceny zasadności wniosku o przyznanie stypendium. Wskazanie takie zawiera też § 15 Regulaminu. Szczegółowe zasady ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej, o których mowa m.in. w art. 152 ust. 1 (dotyczący prawa ubiegania się o pomoc materialną w postaci stypendium socjalnego), w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studenta oraz wzór wniosku ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego. Warunki formalne, jakim powinien odpowiadać prawidłowo złożony wniosek określa § 17 Regulaminu. Ustalono tam termin do składania wniosku do 25 października oraz to, że wniosek powinien zostać złożony ze wszystkimi dokumentami świadczącymi o sytuacji materialnej studenta. Załączniki stanowią więc źródło wiedzy dla ustalenia materialnoprawnej podstawy oceny zasadności wniosku. Automatyczna odmowa przyznania stypendium w sytuacji braku kompletu wymienionych w załączniku do rozporządzenia dokumentów pozostaje w sprzeczności z wykładnią celowościową art. 152c ustawy o szkolnictwie wyższym. Skoro określoną w art. 152c ustawy o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 1990 r. Nr 65, poz. 385) przesłanką otrzymania stypendium socjalnego jest trudna sytuacja materialna studenta, nie ma podstaw do merytorycznej oceny wniosku w związku z niespełnieniem warunków formalnych wniosku. Jeśli regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej, o którym mowa w art. 152 ust. 1 pkt 1 ustawy zawiera odmienne kryteria oceny zasadności wniosku, należy uznać, że w tej części jest sprzeczny z ustawą, a organ ustalający regulamin wyszedł poza granice uprawnienia ustawowego (art. 152h ustawy). Brak wymienionych w formularzu wniosku załączników może uniemożliwiać dokonanie merytorycznej oceny wniosku, ale wtedy podstawą odmowy jest ta właśnie okoliczność, a nie stwierdzenie, że brak części załączników stanowi podstawę do nieprzyznania stypendium.. Niezależnie od tego należy wskazać, że organ II instancji jest organem merytorycznym, a przy odwołaniu dołączono kserokopię wyroku rozwodowego i skróconego aktu małżeństwa. Organ pominął ten fakt przy ocenie zasadności wniosku. Nie znajdują natomiast uzasadnienia zarzuty skargi, że skarżąca nie była zobowiązana do podania danych dotyczących ojca. Zgodnie z informacją zawartą we wniosku, ilekroć jest mowa o rodzinie, należy przez to rozumieć m.in. rodziców. Z uwagi jednak na wcześniejszą ocenę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c u.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji, a na podstawie art. 152, jak w pkt 2. W oparciu o art. 200 u.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania.