II SA/Bd 1244/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 listopada 2010 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie dokonania w prawie jazdy wpisu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji zawodowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Bd 1244/10 Uzasadnienie Decyzją z dnia 18 czerwca 2010 r. Starosta A., działając na podstawie art. 97a ustawy - Prawo o ruchu drogowym z dnia 20 czerwca 1997 r. (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.; dalej wskazywanej jako "Prawo o ruchu drogowym"), po rozpatrzeniu wniosku skarżącego W. R. K. o potwierdzenie posiadania kwalifikacji zawodowej – dokonał w prawie jazdy wpisu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji zawodowej w kategoriach D, D+E oraz odmówił potwierdzenia kwalifikacji zawodowej w kategoriach C, C+E. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, iż zgodnie z art. 39d ust. 4 pkt 6 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity z Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.; zwanej w skrócie "u.t.d.") kierowca wykonujący przewóz drogowy różnymi pojazdami, dla których wymagane jest posiadanie prawa jazdy co najmniej dwóch kategorii, o których mowa w ust. 4, może ukończyć szkolenie okresowe z zakresu jednego bloku programowego. Oznacza to, że skoro odwołujący ukończył szkolenie z bloku programowego opisanego w art. 39d ust. 4 pkt 2 u.t.d. (tj. dla kategorii prawa jazdy D1, D1+E, D i D+E), to jest to traktowane także jako ukończenie szkolenia i posiadanie kwalifikacji zawodowych również dla bloku programowego wskazanego w art. 39d ust. 4 pkt 1 u.t.d. czyli dla kategorii C1, C1+E, C i C+E. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 18 sierpnia 2010 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty A. Kolegium ustaliło, że skarżący złożył wniosek o wpis do prawa jazdy potwierdzający posiadanie kwalifikacji zawodowej w zakresie prawa jazdy kategorii C, CE i D, DE. Do wniosku załączył m.in. świadectwo kwalifikacji zawodowej potwierdzające ukończenie z wynikiem pozytywnym szkolenia w zakresie bloku programowego kategorii D1, D1+E, D, D+E. W świadectwie tym nie ujęto jednakże kategorii C, C+E. Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 97a ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym wpis dokonywany jest na pisemny wniosek kierowcy na podstawie przedstawionych m.in. świadectwa kwalifikacji zawodowej potwierdzającego ukończenie szkolenia okresowego. Wpis dokonywany jest w formie wymiany prawa jazdy (art. 97a ust. 3 Prawa o ruchu drogowym). Wprawdzie zgodnie z art. 39d ust. 6 u.t.d. kierowca wykonujący przewóz drogowy różnymi pojazdami dla których wymagane jest posiadanie prawa jazdy co najmniej dwóch kategorii, o których mowa w ust. 4 (to jest C1, C1+E, C i C+E oraz D1, D1 +E, D i D+E) może ukończyć szkolenie okresowe w zakresie jednego bloku programowego, jednak równocześnie ustawa ta stanowi w art. 39f ust. 2, że zasady dokonywania wpisu, o którym mowa w ust. 1 (w tym wpisu potwierdzającego ukończenie szkolenia okresowego) określają przepisy Prawa o ruchu drogowym – a więc także art. 97a tegoż Prawa, wymagający świadectwa kwalifikacji zawodowej potwierdzającego ukończenie szkolenia okresowego. Ponadto zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 11 lit. a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami z dnia 21 stycznia 2004 r. (Dz. U. z 2004 r., Nr 24, poz. 215) wpis potwierdzający odbycie szkolenia okresowego w postaci "kodu "95" i daty jego ważności dokonywany jest we wniosku i na dokumencie prawa jazdy w pozycji "ograniczenia" przy kategorii prawa jazdy, której dotyczy aktualne świadectwo kwalifikacji zawodowej. Skarżący przy wniosku nie przedłożył aktualnego świadectwa kwalifikacji zawodowej na podstawie którego dokonywany jest wpis potwierdzający ukończenie szkolenia okresowego w zakresie dotyczącym kategorii C, C+E. W skardze do sądu W. K., wnosząc o uchylenie decyzji, zarzucił naruszenie art. 39d ust. 6 u.t.d. oraz art. 6 k.p.a. Skarżący podniósł, że stosownie do art. 97a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. (w skardze oczywista omyłka pisarska odnośnie roku - "2007" zamiast 1997) złożył wszelkie wymagane dokumenty, w tym świadectwo kwalifikacji zawodowej i nie został wezwany do uzupełnienia jakichkolwiek braków. Jego zdaniem wskazany przez Kolegium § 7 ust. 2 pkt 11 lit. a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. dotyczy czynności technicznej jaką jest dokonanie wpisu i nie może pozbawiać skarżącego uprawnień nadanych mu przez ustawodawcę w art. 36d ust. 4 pkt 6 u.t.d. Dokonana przez Kolegium interpretacja przepisów rozporządzenia w sposób niedopuszczalny czyni natomiast ów przepis ustawy zbędnym. Skarżący podkreślił, że jego stanowisko jest zbieżne ze stanowiskiem Ministerstwa Infrastruktury (do skargi dołączono pisma Ministerstwa kierowane do Polskiej Izby Gospodarczej Transportu Samochodowego i Spedycji oraz do Prezes Stowarzyszenia Szefów Wydziałów Komunikacji). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko. Odnośnie pisma Ministerstwa organ podkreślił, że zawierają one ogólnikowe stwierdzenia, nie poparte analizą przepisów prawnych, w tym art. 97a Prawa o ruchu drogowym i § 7 ust. 2 pkt 11 lit. a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Istotną kwestią w sprawie jest rozstrzygnięcie, jaka zachodzi relacja pomiędzy przepisami art. 97a Prawa o ruchu drogowym, § 7 ust. 2 pkt 11 lit. a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami oraz art. 39d i art. 39f ustawy o transporcie drogowym. Wskazywany przez organy administracji jako podstawa prawna rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przepis art. 97a Prawa o ruchu drogowym stanowi, iż organy, o których mowa w art. 97 ust. 1 i 3, dokonują w prawie jazdy wpisu potwierdzającego uzyskanie kwalifikacji wstępnej lub szkolenia okresowego, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (ust. 1). Zgodnie z ust. 2 cytowanego artykułu wpis dokonywany jest na pisemny wniosek kierowcy na podstawie przedłożonych kopii: 1) świadectwa kwalifikacji zawodowej potwierdzającego uzyskanie kwalifikacji wstępnej albo świadectwa kwalifikacji zawodowej potwierdzającego ukończenie szkolenia okresowego; 2) orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań lekarskich do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy; 3) orzeczenia psychologicznego stwierdzającego brak przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, o których mowa w przepisach ustawy wymienionej w ust. 1. Ustęp 3 art. 97a Prawa o ruchu drogowym stwierdza, że wpis dokonywany jest w formie wymiany prawa jazdy. Prawo jazdy w zakresie kategorii, której dotyczy wpis, wydaje się na okres 5 lat, liczony od daty wydania świadectwa kwalifikacji zawodowej, o którym mowa w ustawie o transporcie drogowym i termin ten nie może być dłuższy niż okres ważności orzeczenia, o którym mowa w art. 39j ust. 4 lub art. 39k ust. 3 tej ustawy. Cytowany przepis Prawa o ruchu drogowym w ustępie 1 wyraźnie stwierdza, że dokonywany w prawie jazdy wpis jest jedynie potwierdzeniem uzyskania kwalifikacji wstępnej lub szkolenia okresowego. Z kolei ustęp 2 tegoż przepisu określa jedynie wymogi formalne dokonania wpisu, tj. określa, iż wpis wymaga złożenia wniosku oraz określa jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku. Ustęp 3 natomiast określa okres ważności wpisu. Zdaniem Sądu wyraźne wskazanie charakteru wpisu (wpis potwierdzający) oraz odesłanie do przepisów ustawy o transporcie drogowym (u.t.d.) oznaczają, że to właśnie ta ostatnia ustawa – a nie Prawo o ruchu drogowym – określa przesłanki uzyskania kwalifikacji zawodowej lub ukończenia szkolenia okresowego. Jak natomiast stanowi wskazany przez Kolegium art. 39f ust. 2 u.t.d. – przepisy Prawa o ruchu drogowym określają "zasady wpisu, o którym mowa w ust. 1" art. 39f u.t.d., tj. wpisu do polskiego krajowego prawa jazdy, a nie zasady uzyskania kwalifikacji zawodowej (ukończenia szkolenia okresowego), która jest podstawą wpisu. Szczegółowe zasady i tryb uzyskania kwalifikacji zawodowej oraz ukończenia szkolenia okresowego określają przepisy rozdziału 7a u.t.d. ("Kierowcy wykonujący przewóz drogowy"). W szczególności w art. 39b ust. 2 u.t.d. ustawodawca określił bloki programowe, w zakresie których kierowca obowiązany jest uzyskać kwalifikację, odpowiednio do pojazdu samochodowego, którym zamierza wykonywać przewóz drogowy. Są to bloki programowe określone odpowiednio do kategorii prawa jazdy tj.: 1) C1, C1 + E, C i C + E, 2) D1, D1 + E, D i D + E. Takie same bloki programowe ustawodawca przewidział w przypadku odbywania szkolenia okresowego (art. 39d ust. 4 u.t.d.). Ponadto w art. 39b2 u.t.d. ustawodawca wprowadził wymóg, aby kierowca, który uzyskał kwalifikację w zakresie określonego bloku programowego, o którym mowa w art. 39b ust. 2, i zamierza wykonywać przewozy innymi pojazdami samochodowymi niż te, dla których wymagane jest prawo jazdy odpowiadające zakresowi uzyskanej kwalifikacji, odbył odpowiednią kwalifikację uzupełniającą lub kwalifikację uzupełniającą przyśpieszoną. Jeżeli zatem kierowca stara się o uzyskanie kwalifikacji zawodowej (a nie uzyskanie szkolenia okresowego) ustawodawca wymaga, aby uzyskał on kwalifikację ściśle w zakresie tego bloku programowego, który odpowiada określonej kategorii prawa jazdy. Inaczej jest w przypadku szkolenia okresowego. Wprawdzie także tutaj ustawodawca przewiduje dwa odrębne bloki programowe dla kategorii prawa jazdy C1, C1 + E, C i C + E oraz dla kategorii prawa jazdy D1, D1 + E, D i D + E (art. 39d ust. 4 u.t.d.), jednakże w art. 39d ust. 6 u.t.d. wskazuje, że kierowca wykonujący przewóz drogowy różnymi pojazdami, dla których wymagane jest posiadanie prawa jazdy co najmniej dwóch kategorii, o których mowa w ust. 4, może ukończyć szkolenie okresowe z zakresu jednego bloku programowego. Oznacza to, że z mocy ustawy w przypadku określonym w art. 39d ust. 6 u.t.d. ukończenie szkolenia okresowego z zakresu jednego z bloków programowych określonych w art. 39d ust. 4 u.t.d. jest równoznaczne z ukończeniem szkolenia w zakresie obu bloków programowych. W konsekwencji szkolenie okresowe w zakresie jednego z bloków programowych, w takim przypadku niejako rozciąga się na wszystkie posiadane przez kierowcę kategorie prawa jazdy w zakresie spełnienia wymagań dotyczących posiadania świadectwa kwalifikacji zawodowej dla wszystkich kategorii prawa jazdy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 947/10, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Powyższej interpretacji nie może zmienić treść ww. § 7 ust. 2 pkt 11 lit. a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. Przepis ten stanowi, iż wpis potwierdzający odbycie szkolenia okresowego dokonywany jest przy kategorii prawa jazdy, której "dotyczy" aktualnie świadectwo kwalifikacji zawodowej. Uwzględniając, że rozporządzenie jest aktem podustawowym – wymaga interpretacji zgodnej z aktami wyższego rzędu, a więc aktem ustawowym zawierającym przepis kompetencyjny upoważniającym do jego wydania jak również z innymi ustawami, regulującymi kwestie wchodzące w zakres rozpatrywanej sprawy, której rozporządzenie dotyczy. Stanowiący podstawę wydania ww. rozporządzenia art. 100 ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym nakazuje, aby minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych, "uwzględniając konieczność prawidłowego zabezpieczenia praw jazdy przed podrobieniem, przerobieniem lub kradzieżą", określił "szczegółowe czynności organów w sprawach związanych z wydawaniem dokumentów, cofaniem i przywracaniem uprawnień do kierowania oraz wzory dokumentów stosowanych w tych sprawach". Jak wskazuje treść cytowanego przepisu - brak w delegacji ustawowej podstawy do określania w rozporządzeniu materialnoprawnych przesłanek dokonywania określonego wpisu; przepisy rozporządzenia mają służyć jedynie takiej organizacji (wykonywania szczegółowych czynności) pracy organów m.in. w zakresie cofania i przywracania uprawnień, aby nie doszło do podrobienia, przerobienia lub kradzieży prawa jazdy. Reasumując - wbrew wykładni dokonanej przez organy treść świadectwa kwalifikacji zawodowej potwierdzającego ukończenie szkolenia okresowego, które kierowca przedstawia organowi celem dokonania wpisu do polskiego krajowego prawa jazdy pod względem skutków, jakie wywiera ona w zakresie wpisu, tj. możliwości dokonania wpisu potwierdzającego odbycie szkolenia zarówno przy kategoriach prawa jazdy odpowiadającego obu blokom programowym, o których mowa w art. 39d ust. 4 u.t.d. - powinna być oceniana na podstawie art. 39d ust. 6 u.t.d. Podstawą tego rodzaju oceny nie mogą być natomiast ani Przepisy prawa o ruchu drogowym, ani przepisy ww. rozporządzenia z dnia 21 stycznia 2004 r. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien uwzględnić przedstawioną ocenę prawną Sądu. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że organy administracji publicznej obu instancji, rozpoznając niniejszą sprawę naruszyły przepisy prawa materialnego, tj. art. 39d u.t.d., co miało wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 wymienionej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348; z późn. zm.).