II SA/Bd 125/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi K. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie opłaty związanej ze wzrostem wartości nieruchomości postanawia zawiesić postępowanie w sprawie. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...] grudnia 2008 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy B. B. o ustaleniu jednorazowej opłaty z tytułu 30 % wzrostu wartości nieruchomości położonych w D. gm. B. B., oznaczonych jako działki nr [...] w wysokości [...] zł. Organ wskazał, że w związku z uchwaleniem planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego wzrosła wartości zbytych przez właścicieli działek. Wobec powyższego zasadne było ustalenie jednorazowej opłaty w oparciu o art. 36 ust. 4 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 717 ze zm. dalej zwaną p.z.p.). Zgodnie z art. 37 ust. 1 p.z.p. wzrost wartości nieruchomości, o którym mowa w art. 36 ust. 4 ustawy, stanowiący podstawę do ustalenia wysokości opłaty planistycznej jest różnicą pomiędzy wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu jej przeznaczenia w uchwalonym planie miejscowym lub w uchwale zmieniającej plan, a wartością tejże nieruchomości określaną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego przed zmianą planu lub faktycznego sposobu jej wykorzystywania. Na gruncie omawianej regulacji art. 37 ust. 1 ustawy p.z.p.- w zakresie w jakim wzrost wartości nieruchomości odnosi do kryterium faktycznego jej wykorzystywania- powstała wątpliwość, co do zgodności ww. przepisu z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP (por. postanowienie WSA w Krakowie z dnia 27 marca 2008 r. o sygn. akt II SA/Kr 778/07). Odnosi się to m.in. do sytuacji, kiedy przeznaczenie nieruchomości było określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przed dniem 1 stycznia 1995 r., który utracił moc z uwagi na upływ terminu określonego przepisem art. 87 ust. 3 tej ustawy. Zgodnie z art. 37 ust. 4 ustawy p.z.p. w przypadku uchwalenia planu wartość "poprzednią" nieruchomości ustala się w uwzględnieniu jej sposobu faktycznego wykorzystywania. W ramach tej sytuacji mieścić się więc mogą różnorodne stany faktyczne, w tym i takie, kiedy nowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalany jest w czasie obowiązywania planu starego, lub ma zastąpić plan stary w dniu jego wygaśnięcia (stosownie do przepisu art. 34 ustawy). W sytuacji natomiast, gdy przed uchwaleniem nowego planu zagospodarowania nie obowiązywał poprzedni plan, albowiem był on uchwalony przed 1 stycznia 1995 r. i wygasł na skutek upływu terminów określonych ustawą, zaś przed tymi terminami nowy plan nie został uchwalony (art. 87 ust. 3 ustawy p.z.p.), związany z uchwaleniem planu wzrost wartości nieruchomości oznaczać będzie różnicę pomiędzy wartością szacowaną w uwzględnieniu przeznaczenia w planie nowym, a wartością szacowaną w uwzględnieniu sposobu faktycznego wykorzystania nieruchomości przed uchwaleniem planu. W tej sytuacji przedstawione rozwiązanie ustawowe godzi w wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadę sprawiedliwości społecznej i określoną art. 32 zasadę równości obywateli wobec prawa. Kryterium faktycznego wykorzystywania ma, więc zastosowanie bez względu na to, czy odnotowanoby wzrost wartości nieruchomości przy porównaniu jej przeznaczeń w wygasłym i nowym planie, w tym i wtedy, kiedy nowe przeznaczenie w zupełności pokrywa się z przeznaczeniem starym. W takich sytuacjach "wzrost wartości" determinujący powstanie obowiązku pobrania przedmiotowej opłaty nie jest realną konsekwencją aktywności gminy w zakresie działalności planistycznej, lecz konsekwencją braku tej aktywności. Podkreślono, że nie do pogodzenia z zasadą sprawiedliwości społecznej jest uzależnienie powstania obowiązku uiszczenia opłaty na rzecz gminy od tego, czy i w jakim terminie ta właśnie gmina uchwali plan, a nie od tego czy samo uchwalenie planu przynosi dla właściciela rzeczywistą korzyść. Z zasadą równości wobec prawa nie można też pogodzić zróżnicowania sytuacji właścicieli nieruchomości przeznaczonych w "starych" planach na taki sam cel i faktycznie wykorzystywanych w taki sam sposób, ale położonych w gminach realizujących swe władztwo planistyczne w różnym czasie. Przepisy dotyczące opłaty planistycznej są adresowane do tych właścicieli, którzy odnoszą rzeczywistą korzyść związaną z określeniem przeznaczenia tej nieruchomości w planie i to ta korzyść jest cechą relewantną. Kryterium różnicującym nie może być, zatem termin, w jakim dla danego terenu zostanie uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wobec zaistniałych wątpliwości WSA w Krakowie powołanym wyżej postanowieniem z dnia 27 marca 2008 r. o sygn. akt II SA/Kr 778/07, przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne dotyczące zgodności przepisu art. 37 ust. 1 ustawy p.z.p. – w zakresie, jakim wzrost wartości nieruchomości odnosi do kryterium faktycznego jej wykorzystywania w sytuacjach, kiedy przeznaczenie nieruchomości było określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przed dniem 1 stycznia 1995 r., który utracił moc z uwagi na upływ terminu określonego przepisem art. 87 ust. 3 tej ustawy – z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Sprawie nadano sygnaturę P 58/08 i oczekuje ona na wyznaczenie terminu rozprawy przed Trybunałem Konstytucyjnym. W rozpoznawanej sprawie okoliczności faktyczne wskazują, że w 1993 r. był uchwalony plan miejscowy, który utracił moc na podstawie art. 87 ust. 3 ustawy o p.z.p. z upływem 2003 r. W 2004 r. właściciel uzyskał decyzję o warunkach zabudowy dla spornego terenu. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Wobec powyższego Sąd postanowił na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zawiesić postępowanie do czasu zakończenia postępowania przed Trybunałem.