II SA/Bd 1252/05

Dnia 23 marca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Włodarska asesor WSA Grzegorz Saniewski ( spr.) Protokolant: Krystyna Witt po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi Janusza D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia i umorzenia postępowania oddala skargę Na wniosek Janusza D. z dnia [...] 1996 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. prowadził postępowanie w sprawie dokonania zmiany wpisu w ewidencji działalności gospodarczej spółki cywilnej zarejestrowanej pod nazwą PPHU "J." s.c. z siedzibą w S., na nazwiska Janusz D. i Teresa T. Wnioskodwca domagał się, aby w miejsce zmarłej wspólniczki Teresy T. wpisać Agnieszkę D. (córkę zmarłej wspólniczki i skarżącego) reprezentowaną przez Danutę D. Postanowieniem z dnia [...] 1996 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez sąd zagadnienia wstępnego tj. stwierdzenia nabycia spadku po zmarłej Teresie T. Kolejnym postanowieniem z dnia [...] 2001 r. Burmistrz postanowił podjąć z urzędu postępowanie. Uzasadniając to rozstrzygnięcie Burmistrz wskazał na przepisy ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej oraz przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, zgodnie z którymi spółka cywilna "J." utraciła status przedsiębiorcy, wobec czego powinna z dniem 1 kwietnia 2001 r. ulec wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej. W zażaleniu na powyższe postanowienie Janusz D. stwierdził, że nie neguje zasadności samego podjęcia postępowania. Zwracając uwagę, że to z winy organu I instancji nie doszło do terminowego załatwienia wniosku o aktualizację składu osobowego spółki "J.", skarżący kwestionował natomiast zakres postępowania wskazanego w postanowieniu z dnia [...] 2001 r. Z uzasadnienia skarżonego postanowienia wynika, iż Burmistrz próbuje w jednej sprawie prowadzić kilka postępowań administracyjnych, co według skarżącego jest sytuacją niedopuszczalną. Wskazując, iż członkowie spółki "J." nie uchylają się od dokonania czynności prawnych wynikających z nowej ustawy - Prawo działalności gospodarczej, uznał, że pomimo to w pierwszej kolejności należało zająć się sprawą aktualizacji wpisu spółki w ewidencji działalności gospodarczej. Skarżący wytknął, iż Burmistrz pomimo określenia w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2001 r. (nr [...]) terminu na załatwienie sprawy nie spełnił tego obowiązku. Ponadto w zaskarżonym postanowieniu podał błędną podstawę prawną tj. art. 101 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.; zwanej dalej "kpa"), który dotyczy zawieszenia postępowania, a nie jego "odwieszenia". Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem nr [...] z dnia [...] 2001 r. umorzyło postępowanie odwoławcze. Kolegium wskazało, że podjęcie zawieszonego postępowania jest dla skarżącego korzystne, natomiast skarżący neguje jedynie treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz przywołaną podstawę prawną. Podjęte postępowanie służy ostatecznemu uporządkowaniu formy prowadzenia działalności gospodarczej i jej sposobu rejestracji, na którym zgodnie ze składanymi deklaracjami, zależy również wnioskodawcy. Janusz D. złożył skargę na postanowienie z dnia [...] 2001 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku. Przed rozpoznaniem tej skargi - już po reformie sądownictwa administracyjnego, przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - Burmistrz Miasta i Gminy S. decyzją z dnia [...] 2003 r. (nr [...]) wykreślił z ewidencji działalności gospodarczej spółkę "J.r". Decyzję tę utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (decyzja nr [...] z dnia [...] 2003 r.) Także przed rozpatrzeniem powyższej skargi Janusza D. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] 2003 r. ([...]) stwierdziło nieważność postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] 1996 r. o zawieszeniu postępowania dotyczącego wniosku w sprawie dokonania zmiany wpisu w ewidencji działalności gospodarczej spółki cywilnej zarejestrowanej pod nazwą PPHU "J." s.c. W dniu [..] 2003 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. wydał decyzję nr [...] na mocy której umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie dokonania zmiany wpisu w ewidencji działalności gospodarczej spółki PPHU "J.r" s.c. W dniu 12 sierpnia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało tę decyzję w mocy (por. decyzja nr [...]). Skarga Janusza D. na decyzję Kolegium została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 marca 2004 r. (sygn. akt Sa/Bd 2939/03). Wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2004 r. (sygn. akt 3 II SA/Gd 334/02) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [..] 2001r. podkreślając, iż odwołanie (właściwie: zażalenie) może być kierowane zarówno co do treści rozstrzygnięcia zawartego w orzeczeniu, jak też co do treści uzasadnienia orzeczenia. Jeżeli Kolegium miało wątpliwości co do treści odwołania (zażalenia) Janusza D., winno wezwać go do sprecyzowania odwołania (zażalenia) i wskazania czy domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Jeżeli natomiast Kolegium nie podzielało zarzutów skarżącego i uznawało postanowienie organu I instancji za nienaruszające przepisów prawa, było władne utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Według Sądu dokonane umorzenie postępowania nie znajduje uzasadnienia zarówno z uwagi na treść odwołania (zażalenia), jak też na treść art. 105 § 1 i 2 kpa. Prowadząc dalsze postępowanie po powyższym wyroku WSA w Gdańsku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] 2005 r. nr [...] w sprawie podjęcia z urzędu postępowania administracyjnego "w sprawie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej s.s. PPH J." uchyliło zaskarżone postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] 2001 r. (znak [...]) i umorzyło postępowanie I instancji. W uzasadnieniu Kolegium powołało się na swoje postanowienie z dnia [...] 2001 r. stwierdzające nieważność postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] 1996 r. oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 sierpnia 2004 r. Na to postanowienie Janusz D. pismem z dnia [...] 2005 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o jego uchylenie. Skarżący zarzucił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B: nie zbadało okoliczności wskazanych w wyroku WSA w Gdańsku (naruszenie art. 110 kpa), rażąco naruszyło art. 19 i 20 kpa umarzając postępowanie ewidencyjne nie będąc organem ewidencyjnym, rażąco naruszyło art. 18 Ustawy o działalności gospodarczej poprzez nie dokonanie zmiany w ewidencji działalności gospodarczej wpisu dotyczącego spółki "J", orzekało w przedmiocie podjęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej s.c. "J.", podczas kiedy wykonując wyrok WSA w Gdańsku powinno orzekać w przedmiocie podjęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany w ewidencji działalności gospodarczej wpisu dotyczącego spółki "Janter", naruszyło art. 27 § 1 kpa w związku z art. 24 § 1 kpa, gdyż w wydaniu zaskarżonego postanowieniu orzekała Wanda K. - członek Kolegium, który brał udział także w wydaniu postanowienia z 15 grudnia 2001 r. uchylonego przez WSA w Gdańsku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uznając zarzuty za bezzasadne, wniosło o jej oddalenie. Kolegium podkreśliło, że wobec stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza z dnia [...] 1996 r. zawieszającego postępowanie (skarżący nie kwestionował tego rozstrzygnięcia Kolegium) nie mogło pozostawać w obrocie prawnym postanowienie o podjęciu z urzędu zawieszonego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie należy podkreślić, że jak wynika z przedstawionego przebiegu sprawy przed organami administracji, pod rozwagę Sądu została poddana wyłącznie kwestia zgodności z prawem postanowienia zapadłego w tzw. postępowaniu wpadkowym tj. w postępowaniu, którego przedmiotem jest tylko cząstkowy problem powstały w toku postępowania dotyczącego zmiany wpisu w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Miasta i Gminy S. Wskutek skargi z dnia 6 listopada 2005 r. Sąd rozważał zatem tylko i wyłącznie kwestię czy w sposób prawidłowy (tj. zgodny z prawem) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. orzekło o uchyleniu postanowienia z dnia [...] 2001 r. ww. Burmistrza o podjęciu postępowania toczonego wskutek wniosku Janusza D. z dnia 30 maja 1996r. oraz o umorzeniu - jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia - tylko postępowania "wpadkowego" w przedmiocie zawieszenia postępowania "głównego" tj. postępowania w sprawie zmiany wpisu w ewidencji działalności gospodarczej. Wobec tego poza zakresem orzekania Sądu była kwestia umorzenia całego postępowania w sprawie zmiany wpisu dotyczącego spółki "J". W konsekwencji nie mają znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia Sądu te zarzuty skarżącego, które odnoszą się do prawidłowości końcowego rozstrzygnięcia w sprawie wszczętej jego wnioskiem z dnia 30 maja 1996 r. Tego rodzaju zarzuty mogły być podnoszone w toku postępowania, które zakończyło się wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 17 marca 2004 r. Rozważając natomiast zarzuty odnoszące się do zaskarżonego postanowienia SKO w B. z dnia [...] 2005 r. w kwestii "wpadkowej" Sąd uznał, iż są one bezzasadne. Słusznie Kolegium zwróciło uwagę na swoje postanowienie z dnia [...] 2003r. (nr [...]), którym stwierdziło nieważność postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] 1996r. o zawieszeniu postępowania w przedmiocie wniosku skarżącego dotyczącego zmiany wpisu spółki "J.". Stwierdzając nieważność organ administracji wskazuje na ciężką wadliwość postanowienia, obarczającą je od dnia, w którym była wydana, tj. ze skutkiem ex tunc (por. J. Borkowski w B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa, str, 705). Oznacza to w praktyce, że postanowienie z dnia [..] 1996 r. od momentu jego wydania nie wywierało skutków prawnych tj. nie wywołało skutku w postaci zawieszenia postępowania. Jeżeli zatem postępowanie w świetle prawa nie było zawieszone - bezprzedmiotowe było postanowienie z dnia [...] 2001 r. o podjęciu "zawieszonego" postępowania. W konsekwencji słusznie Kolegium uchyliło je i umorzyło postępowanie, którego przedmiotem była wyłącznie kwestia, czy istnieją przesłanki warunkujące podjęcie zawieszonego postępowania. Wobec takiego stanu sprawy, powstałego po złożeniu przez Janusza D. zażalenia na postanowienie z dnia [...] 2001 r., rozstrzygnięcie Kolegium o treści ujętej w zaskarżonym postanowieniu powinno być podjęte niezależnie od zasadności (lub bezzasadności) zarzutów przedstawionych w zażaleniu skarżącego. Kwestia badania tych zarzutów nie miała zatem znaczenia dla sprawy i nie mogła mieć wpływu na wynik postępowania "wpadkowego". Bezzasadny jest przy tym zarzut naruszenia art. 19 i 20 kpa tj. naruszenia przez Kolegium właściwości rzeczowej. Określenie - obecnie w art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807; z późn. zm.), iż organem ewidencyjnym jest wójt, burmistrz, prezydent miasta wskazuje tylko na organ I instancji. Właściwość rzeczowa SKO w B. wynika z faktu, iż jest on w przedmiotowej sprawie w stosunku do Burmistrza Miasta i Gminy S. organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 127 § 2 kpa w związku z art. 17 pkt 1 kpa. Należy przy tym zauważyć, że przepis art. 138 § 3 kpa, zgodnie z którym w sprawach należących do właściwości organów jednostek samorządu terytorialnego (tutaj - Burmistrza S.) organ odwoławczy (tutaj - SKO w B.) uprawniony jest do wydania decyzji uchylającej i rozstrzygającej sprawę co do istoty jedynie w przypadku, gdy przepisy prawa nie pozostawiają sposobu jej rozstrzygnięcia uznaniu organu samorządowego - został z dniem 1 stycznia 2004 r. uchylony na mocy art. 4 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271; z późn. zm.). Przepis ten, który stosownie do art. 144 kpa miałby odpowiednie zastosowanie w postępowaniu zażaleniowym, nie obowiązywał już zatem w momencie podejmowania zaskarżonego postanowienia. Według Sądu nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 27 § 1 kpa w związku z art. 24 § 1 kpa. Rzeczywiście w wydaniu zaskarżonego postanowienia brał udział członek Kolegium, który znajdował się także w składzie, który wydał uchylone przez WSA w Gdańsku postanowienie z dnia 15 grudnia 2001 r.. Tym niemniej należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 kpa pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji (tutaj odpowiednio - postanowienia). Przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż wspomniana osoba brała wcześniej udział w wydaniu dotyczącego tej samej sprawy i tej samej kwestii postanowienia, jednakże w tej samej, a nie niższej instancji. Uznając bezzasadność powyższych zarzutów skarżącego należy zwrócić uwagę, iż Kolegium w kwestionowanym orzeczeniu rzeczywiście błędnie określiło przedmiot postępowania, którego dotyczyło postanowienie "wpadkowe". Jednakże wskazanie w treści zaskarżonego postanowienia na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] 2001 r. oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 sierpnia 2004 r. pozwala w sposób dostatecznie jasny "przypisać" zaskarżone postanowienie do postępowania w sprawie zmiany wpisu dotyczącego spółki "J.". Powyższe uchybienie obowiązkowi określenia jakiej "kwestii" w rozumieniu art. 123 § 2 kpa dotyczy podjęte rozstrzygnięcie nie miało zatem wpływu na wynik postępowania "wpadkowego". Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) Sąd oddalił skargę.