II SA/Bd 1253/16

Dnia 8 lutego 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant: asystent sędziego Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2017 roku sprawy ze skargi Z. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz Z. O. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T, po rozpoznaniu odwołania Z. O., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta M. T. z dnia [...] r., nr [...], odmawiającą wnioskodawczyni przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci: D. O., Z. O., Z. O. i M. O. na okres od [...]. do [...]. Organy obu instancji powołały się na przepis art. 1 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195) oraz rozporządzenie Ministra Rodziny Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia wychowawcze (Dz.U. z 2016r. poz. 214) i zgodnie wskazały, że skarżąca nie spełnia wymogów formalno-prawnych do przyznania wnioskowanego świadczenia, bowiem jest obywatelką Rosji (a zatem a nie państwa członkowskiego Unii Europejskiej), udzielono jej wprawdzie ochrony uzupełniającej, ale przedstawiona przez nią karta pobytu nie posiada adnotacji "dostęp do rynku pracy". Na powyższą decyzję skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o jej uchylenie i domagając się przyznania przedmiotowego świadczenia, jako że w Polsce przebywa i pracuje od wielu lat i spełniła wymogi ustawowe do przyznania jej wnioskowanej pomocy, a jej dzieci nie powinny być dyskryminowane. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (dalej jako u.p.p.w.d). Zgodnie z jego treścią prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje cudzoziemcom posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy. W niniejszej sprawie organy obu instancji odmówiły skarżącej wnioskowanego świadczenia ponieważ posiadana przez nią karta pobytu nie zawierała adnotacji "dostęp do rynku pracy". W ocenie organów brak tej adnotacji powoduje, że skarżąca nie może otrzymać wnioskowanego świadczenia na podstawie przywołanego przepisu. W ocenie Sądu stanowisko to jest błędne, gdyż oparte zostało jedynie o literalną wykładnię art. 1 ust. 2 pkt 2 lit.d u.p.p.w.d., z którego faktycznie wynika, że adnotacja "dostęp do rynku pracy" na karcie pobytu jest ustawowym warunkiem uzyskania przez cudzoziemca świadczenia wychowawczego. Konieczne jest bowiem przeanalizowanie powołanego przepisu w świetle wykładni celowościowej (czyli na podstawie celu, jaki ma realizować ten przepis) oraz wykładni systemowej (czyli na podstawie systemu prawa, w którym funkcjonuje ten przepis) mając na względzie w szczególności zarówno przepisy omawianej ustawy, jak i przepisy ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2016r., poz.1990 ze zm.)- dalej jako: "u.c". Z art. 244 ust. 1 pkt 11 u.c. wynika, że na karcie pobytu cudzoziemca adnotację "dostęp do rynku pracy" umieszcza się w przypadku zezwolenia udzielonego cudzoziemcowi, który jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Z zestawienia tych dwóch przepisów wynika zatem, że prawo do uzyskania świadczenia wychowawczego przez cudzoziemca legitymującego się kartą stałego pobytu uzależnione jest od posiadania przez niego uprawnienia do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Uprawnienie takie może wynikać z posiadanego zezwolenia na pracę lub z mocy przepisów zwalniających cudzoziemca z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Cudzoziemcy, którym udzielono ochrony uzupełniającej w Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 2 ustawy z [...] r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 645, ze zm.) są z mocy tego przepisu uprawnieni do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że cudzoziemiec, któremu udzielono ochrony uzupełniającej jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a zatem spełnia warunek konieczny do uzyskania świadczenia wychowawczego. Omawiany przepis w świetle wykładni systemowej należy zatem rozumieć w ten sposób, że ustawodawca w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit.d u.p.p.w.d. przyznaje podmiotowo uprawnienie do uzyskania świadczenia wychowawczego cudzoziemcowi legitymującemu się kartą pobytu, uprawnionemu do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od tego, czy uprawnienie to zostało ujawnione przez właściwy organ na karcie pobytu. Umieszczenie w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci warunku posiadania na karcie pobytu adnotacji "dostęp do rynku pracy" miało zapewne na celu uproszczenie postępowania przed właściwym organem, który co do zasady nie ma kompetencji do badania uprawnień cudzoziemców do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawodawca nie przewidział jednak sytuacji, w której praktyka stosowania art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach w zbiegu z przepisami Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE z 13 grudnia 2011 r. doprowadziła do powstania kategorii osób, których uprawnienie do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie zostało przez właściwy organ ujawnione na wydanych im kartach pobytu. Zdaniem Sądu wykładnia systemowa nie upoważnia w takiej sytuacji do zróżnicowania cudzoziemców i do wykluczenia tych osób z kręgu uprawnionych do uzyskania świadczenia wychowawczego, tym bardziej, że osoby te nie mają w praktyce żadnego wpływu na treść wydawanych im dokumentów, a ich uprawnienie do wykonywania pracy wynika wprost z przepisu rangi ustawowej, a więc z przepisu prawa powszechnie obowiązującego. Także wykładnia celowościowa prowadzi do wniosku, że art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d u.p.p.w.d. przyznaje podmiotowo uprawnienie do uzyskania świadczenia wychowawczego cudzoziemcowi legitymującemu się kartą pobytu, uprawnionemu do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od tego, czy uprawnienie to zostało ujawnione przez właściwy organ na karcie pobytu, czy też nie zostało ujawnione. Powyższe rozważania doprowadzają do konkluzji, że co do zasady żaden przepis ustawy nie wyłącza spod omawianej regulacji prawnej dzieci cudzoziemców posiadających prawo stałego pobytu i uprawnienie do pracy w Polsce. Dlatego też należy przyznać rację skarżącej, że odmienna wykładania omawianego przepisu mogłaby prowadzić do nieuprawnionego zróżnicowania sytuacji prawnej samych cudzoziemców, na tych, którym właściwy organ wydał kartę pobytu z adnotacją i tych, którzy otrzymali karty pobytu bez adnotacji, jak i samych dzieci ze względu na ich pochodzenie i narodowość. Z przyczyn wyżej omówionych zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji naruszają przepisy art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z 11 lutego 2016 r., art. 244 ust.1 pkt 11 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, art. 87 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, i dlatego Sąd z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit c) ppsa w zw. z art. 135 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni ocenę prawną przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu.