II SA/Bd 1253/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Protokolant asystent sędziego Jacek Grzegorzewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi R. K. na uchwałę Zarządu Województwa [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie protestu od negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu oddala skargę. Pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. Lokalna Grupa Działania "V.-T. C.-R. przez T." poinformowała R. K., że operacja pod nazwą "Obsługa wierzytelności nabywanych i egzekwowanych na własny rachunek" nie jest zgodna z Programem PROW na lata 2014-2020, gdyż wnioskodawca nie spełnia warunku § 5 pkt 1 lit b) Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...].09.2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego PROW na lata 2014-2020, gdzie wskazano, że pomoc przyznawana jest, jeżeli podmiot w okresie 2 lat poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie tej pomocy nie wykonywał działalności gospodarczej, do której stosuje się przepisy ustawy z dnia [...] lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, w szczególności nie był wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (zgodnie z CElDG wnioskodawca [...].03.2018 r. zarejestrował firmę). Od uzyskanej informacji R. K. złożył protest. Nie zgadzał się on z decyzją Lokalnej Grupy Działania "V.-T. C.-R. przez T." Ocena sytuacji faktycznej wnioskodawcy została dokonana w sposób bezrefleksyjny, bez oceny jej całokształtu. Konsekwencją powyższego było nieuprawnione i niczym nieuzasadnione przyjęcie, iż wnioskodawca w okresie 2 lat poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy wykonywał działalność gospodarczą, do której stosuje się przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt. 1 lit. b Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 1570; dalej: "Rozporządzenie"), pomoc na operację w zakresie określonym w § 2 ust. 1 pkt 2 lit. a jest przyznawana, jeżeli podmiot ubiegający się o jej przyznanie, w okresie 2 lat poprzedzających dzień złożenia wniosku nie wykonywał działalności gospodarczej, do której stosuje się przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, w szczególności nie był wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym i nie została mu dotychczas przyznana pomoc na operację w tym zakresie. Analiza treści wskazanego wyżej przepisu nie może prowadzić do innych wniosków, jak ten, iż warunkiem udzielenia pomocy jest niewykonywanie w okresie 2 lat poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy działalności gospodarczej do której stosuje się przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Brzmienie powyższego przepisu w żadnym przypadku nie wyklucza możliwości przyznania pomocy gdy wnioskodawca co prawda był wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, jednak nie wykonywał działalności gospodarczej. Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszym przypadku. Do odmiennych wniosków mogłoby prowadzić brzmienie przepisu w sytuacji gdyby zwrot "w szczególności" został zastąpiony jednym ze zwrotów "i/oraz, "lub", "albo". Co prawda brzmienie powyższego przepisu może rodzić pewne wątpliwości, jednak użyty zwrot "w szczególności" powinien być rozumiany jako doprecyzowujący "prowadzenie działalności gospodarczej". Należy podkreślić, iż wskazaną w powyższym przepisie przesłanką negatywną przyznania pomocy jest wyłącznie prowadzenie działalności gospodarczej w okresie 2 lat poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy. Jak słusznie zauważyła lokalna Grupa Działania "V. – T. C. – R. przez T.", w dniu [...] marca 2018 r. wnioskodawca został wpisany do CEIDG, niestety jednocześnie uszedł uwadze fakt, iż w tym samym dniu (w ramach złożonego wniosku o wpis) działalność gospodarcza została zawieszona. Powyższe potwierdza wydruk z CEIDG (załącznik nr [...] do protestu). Zgodnie z art. 14a ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Mając na uwadze, iż łącznie z wnioskiem o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej został złożony wniosek o zawieszenie działalności gospodarczej, wnioskodawca nie mógł prowadzić działalności gospodarczej i faktycznie jej nie prowadził. W konsekwencji należy uznać, iż warunek określony w § 5 ust. 1 pkt. 1 lit. b Rozporządzenia został przez wnioskodawcę spełniony, a więc Operacja powinna zostać uznana za zgodną z LSR, w tym oceniona jako zgodna z Programem, w ramach którego planowana jest do finansowania. Uchwałą Nr [...] [...] z dnia [...] października 2018 r. nie uwzględniono protestu. Określając podstawy działania i oceny wniosku organ wskazał, że ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 140), zwana dalej "ustawą o RLKS", określa zadania oraz właściwość poszczególnych organów w zakresie określonym w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającym przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320, z późn. zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem nr 1303/2013", w odniesieniu do rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność, o którym mowa w części drugiej w tytule III w rozdziale II rozporządzenia nr 1303/2013. Zgodnie z zapisami ww. ustawy, w realizację Strategii Rozwoju Lokalnego Kierowanego przez Społeczność (LSR) zaangażowane są instytucje, takie jak: Lokalna Grupa Działania (LGD) i Zarząd Województwa. LGD jest stowarzyszeniem, które zgodnie z "Ustawą o RLKS" zostało wybrane do realizacji właściwej LSR, zaś Zarząd Województwa jest organem, któremu ustawa narzuca obowiązek rozpatrywania protestów wniesionych od: negatywnej oceny zgodności operacji z LSR, nieuzyskania przez operację minimalnej liczby punktów (o której mowa w art. 19 ust. 4 pkt 2 lit. b ww. ustawy) lub od wyniku wyboru, który powoduje, że operacja nie mieści się w limicie środków wskazanym w ogłoszeniu o naborze wniosków o udzielenie wsparcia (o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013). [...], rozpatrując protest dot. operacji pn. "Obsługa wierzytelności nabywanych i egzekwowanych na własny rachunek", opierał się na zapisach "ustawy o RLKS" co do: właściwości organu oceniającego wniosek nr [...] (zgodnie z art. 4 ust t pkt 4 w. ustawy), spełnienia warunków wynikających z art. 17 ust. 2 ww. ustawy oraz na dokumentacji złożonej przez LGD zgodnie z art. 23 ww. ustawy. Zgodnie z art. 4 ust. 3 pkt 4 "ustawy o RLKS", organem lokalnej grupy działania, do którego właściwości należy wybór operacji oraz ustalenie kwoty wsparcia, jest Rada LGD. Na podstawie art. 21 ust. 1 "ustawy o RLKS"', Rada LGD ocenia operacie pod względem ich zgodności z LSR, wybiera operacje oraz ustala kwotę wsparcia. Wybór operacji, na zasadzie art. 21 ust. 4 pkt. 1) może zostać dokonany wyłącznie spośród operacji zgodnych z LSR. Operacja o znaku sprawy 201 8/NF/26 nie została wybrana do finansowania z uwagi na niezgodność z LSR. Przystępując do oceny zgodności operacji z LSR, Marszałek Województwa zaznaczył, że Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 861) zastąpiło użyty w § 5 w ust. 1 w pkt 1 lit. b zwrot "ustawy z dnia [...] lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1829, 1948, 1997 i 2255 oraz z 2017 r. poz. 460)" wyrazami "ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. poz. 646)". Przywołane powyżej rozporządzenie zmieniające weszło w życie z dniem [...] maja 2018 r. W konsekwencji, dla naboru nr [...] ogłoszonego w dniu [...] czerwca 2018 r. przez Lokalną Grupę Działania "V. - T. C. - R. przez T.", obowiązywały przepisy w zmienionym brzmieniu. Wobec powyższego, Zarząd Województwa rozpatrując przedmiotowy protest opierał się na obowiązujących warunkach udzielenia wsparcia. Zgodnie z nowym brzmieniem § 5 w ust. 1 w pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia, pomoc na operację w zakresie podejmowania działalności jest przyznawana, jeżeli podmiot w okresie 2 lat poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie tej pomocy nie wykonywał działalności gospodarczej, do której stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, w szczególności nie był wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. W opinii Zarządu Województwa, przepis § 5 w ust. 1 w pkt 1 lit b ww. rozporządzenia określa, co w "szczególności", uważa się za prowadzenie działalności gospodarczej. Zaznaczyć przy tym trzeba, że na gruncie reguł wykładni językowej, wyrażenie "w szczególności", pełni co do istoty funkcję uszczegółowienia wyrażenia bardziej ogólnego, wskazanego w części wypowiedzi znajdującej się przed zwrotem "w szczególności". Polega ono na tym, że wyliczenie występujące po nim ma charakter przykładowy i określa zwykle szczególny przypadek zjawiska ogólnego. Mając na uwadze literalne brzmienie przepisów w § 5 pkt 1 lit b ww. rozporządzenia należy uznać, iż wpis do CEIDG jest w tym przypadku wymieniony jako jeden z przykładów (niepodważalnych dowodów) na prowadzenie działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma ocena, czy w sytuacji zarejestrowania w ewidencji działalności gospodarczej i jednoczesnego zawieszenia działalności, podmiot (w okresie 2 lat poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie tej pomocy) nie wykonywał działalności gospodarczej. Pomoc przyznawana jest bowiem, jeżeli podmiot w okresie 2 lat poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie tej pomocy nie wykonywał działalności gospodarczej, do której stosuje się przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, obecnie przepisy ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, w szczególności nie był wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r., poz. 562 i 624), Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z 24 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 1570; dalej: "rozporządzenie") Stosownie do § 2 rozporządzenia, pomoc jest przyznawana na operacje m.in. w zakresie: 1. rozwoju przedsiębiorczości na obszarze wiejskim objętym strategią rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność w rozumieniu art. 2 pkt 19 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320, z późn. zm.), zwaną dalej "LSR", przez: a) podejmowanie działalności gospodarczej, czy b) rozwijanie działalności gospodarczej. Podejmowanie działalności gospodarczej z formalnego punktu widzenia następuje z chwilą wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym i z tym też momentem, dany podmiot staje się przedsiębiorcą, podlegając obowiązującym przedsiębiorców regulacjom. Oznacza to, że przez wpis następuje podjęcie działalności gospodarczej. Potwierdza to brzmienie § 5 ust. 1 pkt. 1 lit. b rozporządzenia stanowiącego, że pomoc na operację w zakresie określonym w § 2 ust. 1 pkt 2 lit. a jest przyznawana, jeżeli podmiot ubiegający się o jej przyznanie, w okresie 2 lat poprzedzających dzień złożenia wniosku nie wykonywał działalności gospodarczej, do której stosuje się przepisy ustawy Prawo przedsiębiorców, w szczególności nie był wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym i nie została mu dotychczas przyznana pomoc na operację w tym zakresie. Słusznie zatem organ wywodzi, że użyty w przepisie § 5 w ust. 1 w pkt 1 lit b ww. rozporządzenia zwrot "w szczególności", określa wymienione w tym przepisie przypadki a jednocześnie otwiera katalog innych przykładów pozwalających na zakwalifikowanie danej sytuacji prawnej podmiotu jako podmiotu nie wykonującego działalności gospodarczej. Analizując treść cytowanego przepisu, pomoc jest przyznawana, jeżeli podmiot ubiegający się o jej przyznanie, w okresie 2 lat poprzedzających dzień złożenia wniosku nie wykonywał działalności gospodarczej w szczególności nie był wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, a contrario podmiot wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jest podmiotem wykonującym działalność gospodarczą. Dla wypełnienia dyspozycji cytowanego przepisu, warunkiem przyznania płatności jest nie wykonywanie działalności gospodarczej, zatem wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wyklucza uznanie wpisanego podmiotu jako nie wykonującego działalności gospodarczej. W tych okolicznościach dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma przesądzającego znaczenia okoliczność, że skarżący w dniu wpisu (zgodnie z CElDG wnioskodawca [...].03.2018 r. zarejestrował działalność) dokonał jej zawieszenia. Istotne jest, że moment wpisu uznaje się za rozpoczęcie działalności. Sąd podziela zatem stanowisko organu, że operacja pod nazwą "Obsługa wierzytelności nabywanych i egzekwowanych na własny rachunek" nie jest zgodna z Programem PROW na lata 2014-2020, gdyż wnioskodawca nie spełnia warunku § 5, pkt 1 lit b) Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dn. 24.09.2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego PROW na lata 2014-2020. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, skargę oddalił.