II SA/Bd 1255/18

Dnia 6 lutego 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant: asystent sędziego Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2019 roku sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego oddala skargę. Prezydent B. postanowieniem, z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci: A. I. i A. I., wnioskowanego pismem z dnia [...] listopada 2017 r. przez M. B. (zwaną dalej "skarżącą"). Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D., działając z upoważnienia Wójta Gminy D. wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia Prezydenta B. z dnia [...] marca 2018 r., wskazując, iż Prezydent wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania już po upływie 3 miesięcznego terminu, wyznaczonego stronie na dostarczenie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, co winno skutkować zgodnie z art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r., poz. 1851 t.j.), pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. Ponadto w/w organ wskazał, że treść cytowanego przepisu jednoznacznie wskazuje, że pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia jest formą zakończenia postępowania w sytuacji, gdy strona nie zastosuje się do wezwania w wyznaczonym terminie (także z przyczyn obiektywnych, niezależnych od strony jakim jest przedłużające się postępowanie sądowe). Powyższy przepis nie daje więc organowi pierwszej instancji możliwości do zawieszenia postępowania czy też przedłużenia terminu do załatwienia sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej "SKO") postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] stwierdziło nieważność postanowienia Prezydenta B. z dnia [...] marca 2018 r. W uzasadnieniu SKO podało, że w przedmiotowej sprawie Prezydent B. przekazał Wójtowi Gminy D. według właściwości akta sprawy skarżącej, wraz z wnioskiem złożonym dnia [...].11.2017 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci. W dniu [...].11.2017 r. pismem Prezydent M. B., działając na podstawie art. 19 ust. 4 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, wezwał skarżącą do dostarczenia w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia otrzymania wezwania, odpisu podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu zasądzającego alimenty na rzecz dzieci lub odpisu protokołu posiedzenia zawierającego treść ugody sądowej, odpisu zatwierdzonej przez sąd ugody zawartej przed mediatorem lub innego tytułu wykonawczego, pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd. Z wezwania tego wynikały także skutki dla strony niedostarczenia ww. dokumentu w wyznaczonym terminie. Wezwanie to zostało doręczone stronie [...].11.2017 r. - termin dostarczenia żądanego dowodu minął zatem w dniu [...] lutego 2018 r. W dniu [...].03.2018 r. skarżąca złożyła w organie wniosek o "przedłużenie postępowania administracyjnego w stosunku do wniosków o świadczenia rodzinne i wychowawcze o 14 dni" i dodatkowo w dniu [...] marca 2018 r., "o zawieszenie postępowania w zakresie świadczeń rodzinnych na wyżej wymienione dzieci, do czasu otrzymania postanowienia wyroku o alimenty". Jednocześnie skarżąca przedłożyła do akt sprawy wniosek z dnia [...].10.2017 r. adresowany do Sądu w N. o udzielenie zabezpieczenia alimentów na czas procesu, który to Sąd jako niewłaściwy, przekazał rzeczoną sprawę Sądowi Rejonowemu w B., postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. W dniu [...] marca 2018 r. skarżąca złożyła do akt postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...].03.2018 r., Sygn. akt [...], o udzieleniu zabezpieczenia poprzez zasądzenie renty alimentacyjnej na rzecz A. I. i A. I. na czas procesu, poczynając od dnia [...] marca 2018 r. W dniu [...].03.2018 r. skarżąca złożyła ponownie wniosek o zawieszenie postępowania oświadczając równocześnie, że złoży odwołanie od postanowienia o zabezpieczeniu. W dniu [...].06.2018 r. strona doręczyła organowi postanowienie Sądu Okręgowego z dnia [...] czerwca 2018 r., Sygn. akt [...], o zmianie zaskarżonego orzeczenia Sądu Rejonowego w B. w przedmiocie zabezpieczenia w taki sposób, że alimenty na rzecz dzieci zostały zasądzone od [...].10.2017 r. Postanowienie to nie zostało zapatrzone w klauzulę wykonalności. Z uwagi na błąd w nazwisku strony w sentencji postanowienia, skarżąca wystąpiła do Sądu o jego sprostowanie. W dniu [...].07.2018r. wnioskodawczym dostarczyła w/w sprostowanie, a w dniu 20 lipca do GOPS w D. wpłynęło Postanowienie Sądu Okręgowego z dnia [...] czerwca (zmieniające jw. Postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] marca 20018 r.) z klauzulą wykonalności od dnia [...] lipca 2018 r. W ocenie SKO w wyznaczonym terminie 3 miesięcy - [...] lutego 2018 r. minął termin dostarczenia do organu żądanego orzeczenia sądowego – skarżąca nie dostarczyła wymaganego dokumentu; w terminie tym sąd nie wydał też postanowienia w przedmiocie odmowy udzielenia zabezpieczenia w sprawie o alimenty. Termin ten, wobec brzmienia art. 19 ust. 4 ustawy nie podlega modyfikacjom, w szczególności nie można go na prośbę strony wydłużyć. Termin ten został bowiem ściśle ustawowo określony, a ustawodawca nie pozostawił w tej kwestii żadnego marginesu swobody organom orzekającym w sprawie. W tej sytuacji organ pierwotnie rozpoznający wniosek strony tut. Prezydent B., miał obowiązek wynikający z treści powołanego art. 19 ust. 4 ustawy, pozostawić go bez rozpatrzenia. Brak było jakichkolwiek podstaw prawnych do zawieszenia prowadzonego z wniosku strony postępowania, albowiem brak sądowego tytułu wykonawczego spowodował, iż postępowanie z wniosku strony przestało się toczyć. Zdaniem SKO wyjaśnienia jakie skarżąca przedłożyła w dniu [...] sierpnia 2018 r., w związku z zawiadomieniem o wszczęciu niniejszego postępowania, nie mogą zostać przez SKO uwzględnione, mimo pełnego zrozumienia zawartych w nich argumentów, albowiem naruszałoby to obowiązujące przepisy prawa. W treści skargi skarżąca wniosła o przesłuchanie osób zajmujących się jej wnioskami w okresie od [...] sierpnia 2017 r. do chwili przekazania całości sprawy do Gminy D., w związku ze zmianą miejsca zamieszkania skarżącej. W/w czuje się pokrzywdzona zwłoką w prowadzonym postępowaniu sądowym, związanym z wydaniem postanowienia o zabezpieczeniu alimentacyjnym wskazanych w treści postanowienia dzieci. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, z późn. zm. - zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako "p.p.s.a.") uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzona w powyższym zakresie kontrola nie wykazała - wbrew zarzutom skargi - by zaskarżone postanowienie, wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 p.p.s.a., co powoduje, że skarga nie mogła zostać uwzględniona. Przede wszystkim należy podkreślić, że wnioskiem z dnia [...] listopada 2017 r. skarżąca wniosła o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dwoje dzieci. Materialnoprawną podstawę rozpoznania sprawy stanowiły przepisy przywołanej wyżej ustawy z dnia 11 listopada 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Ponadto, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Z kolei, stosownie do art. 5 ust. 3 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Zgodnie zaś z art. 2 pkt 14 ustawy, ilekroć w tej ustawie mowa jest o pierwszym dziecku, to oznacza to jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18 roku życia. Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka (art. 4 ust. 2), do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia (art. 4 ust. 3). Jednakże pismem z dnia [...].11.2017 r. Prezydent M. B., działając na podstawie art. 19 ust. 4 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, wezwał skarżącą do dostarczenia w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia otrzymania wezwania, odpisu podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu zasądzającego alimenty na rzecz dzieci lub odpisu protokołu posiedzenia zawierającego treść ugody sądowej, odpisu zatwierdzonej przez sąd ugody zawartej przed mediatorem lub innego tytułu wykonawczego, pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd. Z wezwania tego wynikały także skutki dla strony niedostarczenia ww. dokumentu w wyznaczonym terminie. Wezwanie to zostało doręczone stronie [...].11.2017 r. - termin dostarczenia żądanego dowodu minął zatem w dniu [...] lutego 2018 r. Zgodnie z treścią art. 19 ust. 4 ustawy w przypadku, gdy osoba samotnie wychowująca dziecko, której prawo do świadczenia wychowawczego w stosunku do danego dziecka uzależnione jest od ustalenia na rzecz tego dziecka od jego rodzica świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego i nie dołączy do wniosku tego tytułu wykonawczego, podmiot realizujący świadczenie wychowawcze przyjmuje wniosek i w zakresie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego w stosunku do tego dziecka, wyznacza termin 3 miesięcy na dostarczenie tytułu wykonawczego. W przypadku dostarczenia tytułu wykonawczego lub innych dokumentów poświadczających okoliczności, o których mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1-5 ustawy, w wyznaczonym terminie, świadczenie wychowawcze przysługuje od miesiąca złożenia wniosku, jeżeli spełnione są pozostałe warunki uprawniające do świadczenia. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. W konsekwencji Prezydent B. postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na dwoje dzieci skarżącej w oparciu o art. 98 § 1 i art. 101 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 5 ust. 3-4, art. 28 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Mając na uwadze przedstawiony w postanowieniu SKO z dnia [...] sierpnia 2018 r. stan faktyczny sprawy należy podzielić stanowisko tego organu i uznać, że SKO prawidłowo orzekło w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdzając nieważność postanowienia Prezydenta B. z dnia [...] marca 2018 r., ponieważ jedynym rozstrzygnięciem, które mógł wydać Prezydent B. było pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia w oparciu o art. 19 ust. 4 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Konkludując powyższe rozważania skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.