II SA/Bd 1257/05

Dnia 7 marca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) asesor WSA Anna Klotz Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi Jana Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją nr [...] wydaną w dniu [...] 2005 r. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta B. Kierownik Rejonowego Ośrodka Pomocy Społecznej "[...]", działając na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.D. Nr 64, poz. 593 z późń. zm.) oraz 104 K.p.a., w rozpoznaniu wniosku Jana Ż., odmówił przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na zakup butów (zimowych i letnich) oraz stroju sportowego. Odmowa przyznania pomocy uzasadniona została nie spełnieniem przez wnioskodawcę podstawowego warunku określonego przepisem art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, tj. kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, bowiem na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że zainteresowany legitymuje się dochodem w wysokości 1913,79 zł, na który składa się kwota przyznanego dodatku mieszkaniowego - 81,94 zł oraz kwota wynikająca z rozliczenia "udokumentowanych kosztów ze sprzedaży mieszkania" w wysokości 1/12 tj. 1 831,85 zł. Ustalono w ten sposób, że dochód wnioskodawcy przekracza ustalone przez ustawodawcę kryterium, wynoszące w przypadku osoby samotnie gospodarującej 461 zł. Podniesiono też, że w roku 2005 z przyznanego przez miasto budżetu, Ośrodek może miesięcznie przeznaczyć na zasiłki celowe kwotę 19 916,66 zł na zaspokojenie potrzeb 370 środowisk posiadających minimalne źródła utrzymania. Nie pozwala to na zaspokojenie nawet najbardziej uzasadnionych potrzeb wszystkich osób i rodzin pozostających w trudnej sytuacji bytowej. Organ uznał ponadto, że nie ma możliwości przyznania wnioskodawcy specjalnego zasiłku celowego na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, gdyż wobec ograniczonych możliwości finansowych Ośrodka pomoc jest kierowana w pierwszej kolejności do osób i rodzin spełniających kryterium dochodowe. W odwołaniu od decyzji Jan Ż wyraził swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu I instancji i oświadczył, że "żadna decyzja wydana przez MOPS "[...]" nie jest dla niego satysfakcjonująca". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją wydaną w dniu [...] 2005 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż prawidłowo ustalono miesięczny dochód odwołującego, którego wysokość - 1913, 79 zł, przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, warunkujące przyznanie zasiłku celowego. Słusznie zatem uznano w stosunku do wnioskodawcy, iż w jego przypadku nie są spełnione przesłanki uzyskania wnioskowanego świadczenia określone przez art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Jan Ż. wniósł o ponowne rozpatrzenie decyzji organu odwoławczego utrzymującej w mocy orzeczenie organu I instancji, me precyzując konkretnych zarzutów przeciwko zaskarżonemu rozstrzygnięciu. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą przyznania zasiłku celowego, zarówno organ I jak i II instancji, nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269z późń. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny nie rozstrzyga w przedmiocie występowania, bądź nie, określonych właściwymi przepisami przesłanek warunkujących przyznanie uprawnień oraz wysokość zasiłku celowego. Sąd administracyjny sprawując kontrolę działalności administracji publicznej dokonuje oceny, na skutek zaskarżenia, działalności (działania bądź zaniechania) organu administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem, w tym przypadku oceny powodów odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Nie zastępuje więc organu administracji publicznej i nie przejmuje jego kompetencji do końcowego załatwienia sprawy i wydania rozstrzygnięcia. Sprawa, której przedmiot związany jest z działalnością określonego organu administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy do tego organu. Podstawą materialno - prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej do Sądu decyzji są przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 z późno zm.). Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 2 tej ustawy, celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości poprzez wspieranie w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, a także podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia się i integracji ze środowiskiem. Jednakże, według wskazań ustępu 4 powołanego powyżej art. 3, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Zasiłek celowy, o którym mowa wart. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późno zm.) jest jednym ze świadczeń z pomocy społecznej (art. 36 pkt 1 lit. c) wymienionej ustawy. Nabycie prawa do tego świadczenia jest uzależnione, tak jak w przypadku innych świadczeń z pomocy społecznej, od wysokości dochodów wnioskodawcy. W przypadku osoby samotnie gospodarującej prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje, jeżeli jej dochód nie przekracza IIknjterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej", wynoszące obecnie 461 zł (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej). Dochodem według ustawy o pomocy społecznej jest suma miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu - z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszona o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób (art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej). Stosownie zaś do art. 8 ust. 11 powyższej ustawy w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty: 1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej, 2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie - kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. W przypadku skarżącego, jako bezsporne należy uznać okoliczności związane z samotnym zamieszkiwaniem i prowadzeniem jednoosobowego gospodarstwa domowego jak również orzeczonym stopniem niepełnosprawności. Sytuację dopełnia też brak przyznanego świadczenia rentowego z tytułu niezdolności do pracy. Meritum sporu dotyczy jednak nie spełniania przez skarżącego kryterium dochodowego. Jak wynika bowiem z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie m.in. przeprowadzonego wywiadu środowiskowego w dniu 3 października 2005 r. dochód skarżącego zamyka się kwotą - 1913, 79 zł, na którą składa się kwota przyznanego dodatku mieszkaniowego - 81,94 zł oraz kwota wynikająca z rozliczenia "udokumentowanych kosztów ze sprzedaży mieszkania" w wysokości 1/12 tj. 1831,85 zł. W tym miejscu należy też zaznaczyć, że jak wynika z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2005 r. Nr [...], przedłożonej przez skarżącego na rozprawie w dniu 9 lutego 2006 r. w sprawie II SA/Bd 1105/05, istotnie potwierdzona została okoliczność sprzedaży przez skarżącego w dniu [...] 2004 r. dotychczasowego mieszkania i przeznaczenia części uzyskanej kwoty na zakup innego. Uzyskanie dochodu nastąpiło zatem w okresie 12 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku przez skarżącego. W konsekwencji spełnione zostały przesłanki rozliczenia dochodu uzyskanego z tytułu mieszkania na kolejne 12 miesięcy, tj. do października 2005 r. Należy też zwrócić uwagę na przychylne skarżącemu stanowisko organu, który ustalając wyjściową kwotę jednorazowego dochodu podlegającego przeliczeniu zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej, dokonał potrącenia szeregu zobowiązań skarżącego z różnych tytułów prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolując decyzję wydaną w ramach uznania administracyjnego, a do takiej zaliczyć należy tę dotyczącą zasiłku celowego, nie może wkraczać w sferę zastrzeżoną do kompetencji organów orzekających i określać wysokości czy też rozmiaru przyznawanej pomocy w tych przypadkach, które ustawodawca pozostawił uznaniu organów. Tylko one dysponując środkami finansowymi w zależności od ich wielkości mogą udzielać świadczeń (tak NSA w wyroku z dnia 21.12.2001 r. w spr. I SA 1547/01, Lex nr 80662, zachowującym aktualność na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów). Utrzymanie więc w mocy decyzji organu I instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze było zgodne z prawem. Kolegium dokonało prawidłowej oceny postępowania organu I instancji oraz wydanego rozstrzygnięcia, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z poń. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.