II SA/Bd 1257/10
WyrokWSA w Bydgoszczy2010-12-16
Skład orzekający: Wojciech Jarzembski, Anna Klotz, Elżbieta Piechowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., czy też powinno merytorycznie rozstrzygnąć sprawę?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepis art. 138 § 2 K.p.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przesłanki zastosowania tego przepisu, wymagające przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, nie zostały w sprawie wykazane. Organ odwoławczy powinien był merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, oceniając zebrane dowody i ewentualnie uzupełniając postępowanie dowodowe w ramach postępowania odwoławczego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Burmistrza ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla modernizacji stacji paliw. Organ pierwszej instancji wydał decyzję po przeprowadzeniu postępowania, w tym raportu oddziaływania na środowisko i konsultacji społecznych. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, wskazując na uchybienia proceduralne i merytoryczne, w tym niejasne uzasadnienie i błędne odniesienie do przepisów dotyczących odległości inwestycji od budynków mieszkalnych. Skarżący (inwestor) zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów K.p.a. i brak podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
16 grudnia 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 grudnia 2010r. sprawy ze skargi P.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2010r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego P.H. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia[...]., znak: [...] Burmistrz[...], działając na podstawie art. 46a ust. 1 i 7 pkt 4, art. 48 ust. 2 pkt 1, art. 56 ust. 2, 3 i 7 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008r., Nr 129, poz. 902) w związku z art. 153 ust 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227), po rozpatrzeniu wniosku firmy "[...]" P. H., ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na modernizacji stacji paliw gazowych LPG, na stację paliw płynnych i gazowych, na działce nr 87/2 w[...], przy ul. [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podniesiono, że wnioskiem z dnia[...]. P. H. firma "[...]" wystąpił do Burmistrza [...] o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na modernizacji stacji paliw gazowych LPG na stację paliw płynnych i gazowych na działce nr 87/2, znajdującej się w[...]. Po wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie, wpłynęły pierwsze uwagi dotyczące planowanej inwestycji: M. i R. K. - współwłaściciele działki nr 87/4, po zapoznaniu się z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wyrazili sprzeciw przeciwko rozbudowie stacji, uzasadniając swoje stanowisko tym, że stacja zlokalizowana będzie w bardzo bliskiej odległości od działki, na której planują wybudować budynek mieszkalny, wskazując przy tym, że podczas tankowania gazu na ich działce wyczuwalny jest zapach gazu tankowanego do samochodów na obecnej stacji paliw płynnych. Państwo K. wyrazili obawę o hałas emitowany z samochodów, które będą poruszały się po zmodernizowanej stacji i zakwestionowali wiarygodność informacji zapisanych we wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zażądali, aby w trakcie postępowania wykonano raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Podobne kwestie podnosił w swoim piśmie współwłaściciel działki nr 87/4 – K. K., zgłaszając kategoryczny sprzeciw przeciwko rozbudowie istniejącej stacji i zakwestionował podstawę funkcjonowania obecnej stacji paliw płynnych, skoro nie spełnia ona podstawowych wymogów sanitarnych, przepisów ppoż. wjazdu i zjazdu na działkę.
Ponieważ inwestycja została zaliczona do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, na podstawie § 3 ust. 1 pkt 35 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm) Burmistrz [...] zwrócił się z zapytaniem do Starosty Powiatu [...] oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] o wydanie opinii w sprawie obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Starosta [...] w postanowieniu z dnia [...]r. (wpływ[...].) znak [...] stwierdził obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Biorąc pod uwagę charakterystykę przedsięwzięcia, jego usytuowanie (z przeważającą zabudową mieszkaniową), skalę modernizacji, a także możliwość potencjalnego oddziaływania na tereny sąsiednie, jak również stanowisko Starosty [...], Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Powiecie [...] na postawie art. 51 ustawy - Prawo ochrony środowiska, postanowieniem z dnia [...] r. Burmistrz [...] nałożył na firmę "[...]" obowiązek opracowania raportu o oddziaływaniu na środowisko, który został złożony przez inwestora w dniu 21.01.2009r..
Następnie pismem z dnia [...]r. Burmistrz [...] wystąpił do w/w organów opiniodawczych o uzgodnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedmiotowego przedsięwzięcia, skutkiem czego Starosta [...] postanowieniem znak [...] r. i Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny postanowieniem znak [...] z dnia [...] r. uzgodnili decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
W czasie 21 - dniowych konsultacji ze społeczeństwem, które miały miejsce w dniach od 27.02.2009r. do 27.03.2009r. nie wpłynęły żadne uwagi i wnioski dot. prowadzonego postępowania. Dodatkowo wskazano, ze dnia 3 lipca 2009r. w Urzędzie Miejskim w [...] przeprowadzono rozprawę administracyjną w celu wyjaśnienia oraz uproszczenia postępowania, w której uczestniczyły zainteresowane strony: R. K., K. K. oraz upoważniony przedstawiciel firmy[...]. Panowie R. i K. K. podtrzymali swoje zdanie na temat realizacji inwestycji oraz przedstawili argumenty, które były podniesione w pismach skierowanych do Burmistrza [...] w początkowym etapie postępowania, natomiast przedstawiciel inwestora oświadczył, że przebudowana stacja będzie zabezpieczona przed ewentualnymi awariami, będzie spełniała normy przepisów polskich jak i unijnych. Dodatkowo oświadczył, że infrastruktura stacji dla ograniczenia ewentualnych uciążliwości zostanie przesunięta maksymalnie w stronę południowo - wschodnią działki nr 87/2, a firma [...] zabezpieczy działkę Państwa K. przed hałasem samochodów korzystających ze stacji poprzez utworzenie strefy izolacyjnej z drzew i krzewów posadzonych przy granicy z działką, parking dla samochodów będzie usytuowany przy granicy z działką 87/8 należącą do firmy [...], w strefie 20 m od granicy z działką P. K. nie będą lokalizowane żadne urządzenia jak również budynki stacji paliw.
W dniu[...] Burmistrz [...] wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla omawianego przedsięwzięcia, lecz na skutek jej zaskarżenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji nr[...]. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na szereg uchybień proceduralnych i niedostateczne wyjaśnienie całej sprawy w zakresie oddziaływania na środowisko, na otoczenie oraz nieścisłości dokonanych ustaleń w toku postępowania.
Rozpatrując sprawę ponownie, organ I instancji przeprowadził w dniu 14.12.2009r. rozprawę administracyjną. Ponadto wskazano, że w dniu 25 marca 2010r. inwestor przedłożył w Urzędzie Miejskim w [...] plan zagospodarowania działek 87/6 i 87/2 położonych w [...], przy ul. [...], na który naniesiono obiekty stacji paliw, jak również istniejące w sąsiedztwie inwestycji inne obiekty. Z planem tym zapoznał się w dniu 30 kwietnia 2010r. K. K., a następnie wniósł swoje uwagi do projektu. Uwagi co do rozbudowy stacji, po zapoznaniu się z projektem wnieśli również M. i R. K. Kwestie omawiane w piśmie Państwa K., jak również K. K. dotyczyły usytuowania obiektów planowanej stacji paliw na terenie działki inwestora oraz odległości tych obiektów od budynków mieszkalnych oraz obiektów użyteczności publicznej, które to sprawy regulowane są w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.).
Organ podniósł również, że następną sprawą poruszaną w pismach Państwa K. jest usytuowanie oraz zabezpieczenie zbiorników na gaz, magazyn butli z gazem na obecnej stacji paliw gazowych. Wskazano, że inwestor deklaruje w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, iż obecna stacja będzie przebudowana i dostosowana do przepisów unijnych dotyczących stacji paliw, a przede wszystkim będzie spełniała warunki zawarte w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne, służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 243, poz. 2063). W ocenie organu przedmiotem oceny oddziaływania przedsięwzięcia nie jest istniejąca w obecnym stanie stacja gazu płynnego, ale zmodernizowana stacja paliw płynnych i gazowych, którą planuje wybudować inwestor, a tymczasem Państwo K. we wszystkich swoich pismach odnoszą się do stanu istniejącego, nie dając inwestorowi szans na poprawę sytuacji i dostosowanie stacji paliw do przepisów.
Organ podkreślił, że w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko nie rozpatruje się odległości przedsięwzięcia od innych obiektów, gdyż te kwestie są szczegółowo oceniane i egzekwowane na etapie wydawania pozwolenia na budowę, na podstawie projektu budowlanego, a przepisy regulujące obecny etap postępowania nie zobowiązują inwestora do szczegółowego podania rozmieszczenia obiektów na działce. Wskazano, że na etapie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko analizowano wpływ planowanego przedsięwzięcia na poszczególne elementy środowiska, przy czym warunki realizacji inwestycji, również zabezpieczające interes sąsiadów zostały podane w sentencji niniejszej decyzji; kwestie hałasu, zanieczyszczenia powietrza, wód gruntowych, odprowadzania ścieków z obiektu. Analizując wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak również raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla omawianego zamierzenia polegającego na modernizacji stacji paliw gazowych LPG na stację paliw płynnych i gazowych na działce nr 87/2, wzięto pod uwagę uwarunkowania związane z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i stwierdzono, że przebudowana stacja w dostateczny sposób będzie zabezpieczona przed szkodliwym wpływem na środowisko naturalne, m.in. przez hermetyczne zbiorniki i przewody paliwowe wyposażone w system monitoringu wycieków, system odciągania oparów, system odpowietrzania. Nawierzchnia stacji zostanie uszczelniona folią i utwardzona w sposób uniemożliwiający przenikanie substancji szkodliwych do gruntu. Podstawowymi źródłami emisji na terenie inwestycji będą: komory zbiornika podziemnego podczas ich napełniania, dystrybucja paliw do zbiorników samochodowych, wjazd i wyjazd samochodów osobowych i ciężarowych. W raporcie oddziaływania na środowisko nie wykazano przekroczeń standardów emisyjnych w zakresie emisji hałasu i zanieczyszczenia powietrza poza granicami działki, jednak uciążliwość zamknie się w granicach terenu, do którego inwestor posiada tytuł prawny. Podniesiono, że przeprowadzona analiza wpływu emisji zanieczyszczeń z projektowanej inwestycji na stan zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego w rejonie jej lokalizacji wykazała, że inwestycja nie przyczyni się do pogorszenia stanu zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego. Dodatkowo inwestor zaproponował rozwiązania, które zabezpieczą interes stron postępowania w postaci: zielonej strefy izolacyjnej, nie lokalizowania w strefie 20 m od granicy z działką należącą do Państwa K. żadnych urządzeń, jak również budynków należących do stacji, parking dla samochodów usytuowany będzie przy granicy z działką 87/8 należącą do firmy [...]. Zastosowane będą odpowiednie zabezpieczenia przed zanieczyszczeniem środowiska gruntowo – wodnego oraz prowadzona będzie właściwa gospodarka odpadami.
Stwierdzono, że zgromadzono kompletny materiał dowodowy, który jest wiarygodny i pozwalają na wydanie decyzji administracyjnej. Podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zdaniem organu, w przeprowadzonym postępowaniu wyczerpano wszystkie środki dowodowe, przeprowadzono konsultacje ze społeczeństwem oraz organami uzgadniającymi oraz kierowano się także zapisami Konstytucji RP, która w swoich zapisach chroni prawo własności (art. 21 ust. 1 Konstytucji RP). Zgodnie z zapisem art. 64 ust. 1 Konstytucji dopuszcza się możliwość ograniczeń prawa własności jedynie w drodze ustawy i w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a więc poszanowania zasady proporcjonalności - to jest zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności. Kierując się tym zapisem nałożono na przedsiębiorcę wiele ograniczeń i warunków do korzystania z własności, które w sposób wystarczający powinny zabezpieczyć środowisko naturalne i mieszkańców. W toku oceny oddziaływania na środowisko nie stwierdzono możliwości negatywnego oddziaływania na obszary Natura 2000 i kumulowania się oddziaływań, a informacje dostępne w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko są wystarczająco szczegółowe, aby w pełni ocenić oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M. i R. K. oraz K. K., zarzucając przeprowadzonemu ponownie postępowaniu szereg uchybień merytorycznych i nieścisłości, wadliwych ustaleń oraz nierzetelny sposób prowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołań, decyzją z dnia [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego realizacja tak znaczących pod wieloma względami dla mieszkańców i środowiska naturalnego przedsięwzięć wymaga zawsze należytej staranności oraz zebrania całego materiału dowodowego, dlatego za niedopuszczalne i naruszające przepis art. 107 § 3 Kpa uznać należy uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w części, w której Burmistrz, w kwestii najbardziej dla stron postępowania kontrowersyjnej tj. odległości planowanej inwestycji od budynków mieszkalnych, dokonał lapidarnej i niezrozumiałej oceny, że "... sprawy te regulowane są w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie", a takiego zapisu nie można uznać się za wyjaśnienie spornej kwestii. Organ odwoławczy zakwestionował również stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko nie rozpatruje się odległości przedsięwzięcia od innych obiektów, gdyż te kwestie są szczegółowo oceniane i egzekwowane na etapie wydawania pozwolenia na budowę, na podstawie projektu budowlanego. Zdaniem SKO takie stanowisko jest niedopuszczalne i neguje ideę całego postępowania administracyjnego związanego z przygotowywaniem raportów ocen oddziaływania na środowisko.
Biorąc pod uwagę rodzaj, charakterystykę przedsięwzięcia, jego usytuowanie, możliwość oddziaływania na środowisko, jak również uzgodnienia Starosty [...]i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w[...], uwarunkowania zapisane w raporcie są, w ocenie Kolegium, istotnym elementem warunków realizacji inwestycji i muszą być jasno określone na etapie decyzji środowiskowej, a nie odsyłać do innych przepisów, bo tylko jasno określone ramy warunkujące realizację inwestycji są społecznie do zaakceptowania. Ponadto organ stwierdził, iż "...całe postępowanie, którego poprawność może budzić nie małe wątpliwości sąsiedzkie, bowiem z natury rzeczy tego typu przedsięwzięcie jest kontrowersyjne, ma może mało znaczące prawnie błędy, ale karygodne z punktu odbioru medialnego, zaciemniające i podważające wiarygodność całego postępowania". Jako przykład poważnego uchybienia wymieniono podstawę prawną zaskarżonej decyzji, wydanej na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, gdzie zamiast wskazania miejsca opublikowania - Dziennik Ustaw z 2008 roku, Nr 25, poz. 150, odsyła wadliwie do Dziennika Nr 129, poz. 902, co w ocenie organu odwoławczego wprowadza chaos i daje niewątpliwie zły obraz społeczny poprawności prowadzonego postępowania. Dodatkowo wskazano, że nie do końca została wyjaśniona kwestia stron postępowania.
W skardze do sądu P. H. zakwestionował zgodność z prawem decyzji organu odwoławczego, zarzucając jej wydanie z naruszeniem przepisu art. 77 § 1 i 4, art. 107 § 1 i 3 oraz art. 138 § 2 K.p.a. Zdaniem strony skarżącej z treści uzasadnienia decyzji nie wynika, jakich okoliczności organ l instancji nie rozpatrzył szczegółowo i w jakim związku w tym zakresie należy stosownie uzupełnić postępowanie dowodowe. Wskazano, że o ile można uznać za mankament nie zawiadomienie strony o terminie dokonania oględzin, to należy jednak mieć przy tym na uwadze ewentualny wpływ tego rodzaju uchybienia na treść wydanej decyzji, bowiem w przedmiotowej sprawie teren planowanej inwestycji jest, z racji bliskiego sąsiedztwa pp. K. dobrze znany, a planowana inwestycja w sposób wyraźny określona przez inwestora. Odnosząc się do podnoszonych przez pp. K. zarzutów do treści rozstrzygnięć organu l instancji, skarżący podniósł, że przede wszystkim odnoszą się one do istniejącej obecnie stacji paliw płynnych, a nadto zarzutem jest dokuczliwość ruchu kołowego. Zwrócono uwagę, że nieruchomość pp. K. jest usytuowana przy drodze publicznej, którędy prowadzi dojazd do stacji, dlatego nie można w oderwaniu od oczywistych, notoryjnych faktów odnosić się do tego rodzaju zarzutów stron i poddawać ich analizie w taki sposób, jakby istniejąca inwestycja odbywała się w zupełnym oderwaniu od otoczenia i istniejącej już infrastruktury. Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia prawnego, ponieważ nie wskazano żadnej podstawy prawnej uzasadniającej uchylenie decyzji organu l instancji. Odnosząc się do podnoszonego przez organ odwoławczy zarzutu nie zachowania właściwej odległości przedmiotowej inwestycji od budynków mieszkalnych, skarżący wskazał, że w przedmiotowej decyzji w jej punkcie 2 lit. "h" znajduje się wyraźne wskazanie, że: "w strefie 20 m od granicy z działką nr 87/4 nie będą lokalizowane żadne urządzenia, jak również budynki należące do stacji". Ponadto skarżący zakwestionował prawidłowość wywodu organu odwoławczego wskazującego, iż niedopuszczalnym było powołanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w kontekście odniesienia się do istotnej kwestii niniejszego postępowania tj. zachowania odpowiednich odległości. Skarżący wskazał również, że z treści uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że pp. K. kwestionują usytuowanie obecnie istniejących obiektów na nieruchomości, na której realizowana jest inwestycja, gdy tymczasem w jego ocenie nie jest przedmiotem postępowania sprawa, która została już ostatecznie rozstrzygnięta w innego rodzaju postępowaniu, jakim było postępowanie poprzedzające wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę obecnie istniejącej stacji. W ocenie skarżącego, organ l instancji przeprowadził wnikliwe, w pełni zgodne z przepisami prawa postępowanie dowodowe, w którym udział miały wszystkie strony. Jednocześnie zebrał i wnikliwie rozpatrzył materiał dowodowy niezbędny dla wydania właściwej decyzji, dlatego jego zdaniem nie ma żadnych przesłanek uzasadniających uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znaleziono podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga jako zasadna, podlegała uwzględnieniu.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wskazanym, Sąd stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Konsekwencją tego jest uchylenie zaskarżonej decyzji.
Sąd podziela zarzut skargi wskazujący na niejasność uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Z jego treści nie wynika w sposób przekonujący stanowisko organu zaprezentowane w rozstrzygnięciu. Odwołanie się do naruszenia przepisu art. 107 § 3 k.p.a. mogło być co najwyżej początkiem argumentacji na rzecz przyjętego stanowiska. Niewątpliwie, przy podjęciu wysiłku można przyjąć, że SKO uchyliło decyzję Burmistrza [...] wskazując na braki w zakresie postępowania dowodowego. Takie braki są wadą postępowania, jednak należy zauważyć, że nie wszystkie naruszenia przepisów postępowania mogą być podstawą stosowania art. 138 § 2 k.p.a.
Treść tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że zaskarżoną decyzję można uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Tylko zaistnienie tych warunków uzasadnia orzekanie kasacyjne. Skorzystanie z tej możliwości musi być wyjątkowe, gdyż istotą postępowania odwoławczego w ogólnym postępowaniu administracyjnym jest orzekanie reformatoryjne. To organ odwoławczy ma podjąć wszelkie, oczywiście możliwe kroki, do merytorycznego załatwienia sprawy, a nie uwalniać się od obowiązku orzekania przekazaniem sprawy organowi pierwszej instancji.
Z uwagi na treść skargi, wskazać więc należy, że warunkiem koniecznym dopuszczalności wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., jest stwierdzenie, że istnieją podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w formie decyzji i jednocześnie, z uwagi na istnienie wątpliwości co do istotnych okoliczności, rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Jeżeli natomiast nie jest konieczne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, wówczas zgodnie z art. 136 K.p.a. dodatkowe postępowanie dowodowe jest przeprowadzane w ramach postępowania odwoławczego. Zadaniem organu odwoławczego jest ocena materiału dowodowego, dotycząca stanu faktycznego stwierdzonego w czasie wydania decyzji przez organ I instancji, uzupełnionego o nowe okoliczności faktyczne, pominięte przez organ I instancji, jak i te okoliczności faktyczne, które po wydaniu decyzji przez organ I instancji uległy zmianie (zob. wyrok NSA z 28 lipca 2000 r., V SA 102/00 – LEX nr 49869, wyrok WSA w Warszawie z 21 kwietnia 2005 r., II SA/Wa 2413/04- LEX nr 166510). Na marginesie zasygnalizować jedynie można, że organ administracji, odstępując od możliwości uzupełnienia postępowania dowodowego i wydając decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., powinien wskazać przyczyny niezastosowania art. 136 K.p.a. (zob. wyrok SN z 9 czerwca 1999 r., III RN 7/99 - LEX nr 38453).
Powtórzyć przyjdzie, że odstępstwo od powyższych zasad i ograniczenie rozstrzygnięcia organu odwoławczego do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia dopuszczalne jest na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. w przypadku, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego postępowania wyjaśniającego: 1) w całości lub 2) w znacznej części. Zaakcentować należy, że zgodnie z poglądem doktryny oraz dotychczasowym dorobkiem orzeczniczym sądów administracyjnych zastosowanie przepisu art. 138 § 2 K.p.a. przez organ odwoławczy jest uzasadnione wtedy, gdy organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a w szczególności nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego albo postępowanie takie przeprowadzono, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe (np. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2001 r., sygn. akt IV SA 208/99, niepublikowany; wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2000 r., sygn. akt I SA 430/99, niepublikowany.). Ponadto rozstrzygnięcie kasacyjne jest dopuszczalne, gdy w toku postępowania przed organem drugiej instancji dowody zebrane w pierwszej instancji przestały być aktualne ze względu na zmianę stanu faktycznego (J. Zimmermann, glosa do wyroku NSA z dnia 26 czerwca 1997 r., sygn. akt II SA/Wr 854/96, OSP 1998, z. 6, poz. 108).
Oceniając zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego należy stwierdzić, że jej rozstrzygnięcie, polegające na uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, niewątpliwie narusza przepis art. 138 § 2 K.p.a.
Analiza przepisów ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 ze zm.), zwanej dalej POŚ, stanowiąca podstawę materialnoprawną wydawanych decyzji prowadzić musi do wniosku, że w sprawie niniejszej nie zachodziła konieczność uzupełniania materiału dowodowego, a już na pewno nie w całości lub w znacznej jego części.
Zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny wskazuje, że organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie administracyjne, mając na uwadze regulacje zawarte w dziale VI POŚ –"Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko". Przedmiotowa inwestycja została zaliczona do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko na podstawie § 3 ust. 1 pkt 35 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, skutkiem czego Burmistrz [...] zwrócił się z zapytaniem do Starosty Powiatu [...] oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] o wydanie opinii w sprawie obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Starosta [...] w postanowieniu z dnia [...] znak [...] stwierdził obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Biorąc więc pod uwagę charakterystykę przedsięwzięcia, jego usytuowanie (z przeważającą zabudową mieszkaniową) oraz skalę modernizacji, a także możliwość potencjalnego oddziaływania na tereny sąsiednie, oraz stanowisko Starosty [...], Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Powiecie[...], na postawie art. 51 ustawy - Prawo ochrony środowiska, postanowieniem z dnia 25.06.2008 r. Burmistrz [...] nałożył na firmę "[...]" obowiązek opracowania raportu o oddziaływaniu na środowisko, który został złożony przez inwestora w dniu 21.01.2009 r.
Podkreślenia także wymaga, że pismem z dnia 26.02.2009 r. Burmistrz [...] wystąpił do w/w organów opiniodawczych o uzgodnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedmiotowego przedsięwzięcia, skutkiem czego Starosta [...] postanowieniem znak [...] r. i Państwowy [...] Inspektor Sanitarny postanowieniem znak [...] r. uzgodnili decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
W sprawie przeprowadzono również wymagane konsultacje społeczne, bowiem w czasie 21 - dniowych konsultacji ze społeczeństwem, które miały miejsce w dniach od 27.02.2009 r. do 27.03.2009 r. nie wpłynęły żadne uwagi i wnioski dot. prowadzonego postępowania. Dodatkowo wskazano, ze dnia 3 lipca 2009 r. w Urzędzie Miejskim w [...] przeprowadzono rozprawę administracyjną w celu wyjaśnienia oraz uproszczenia postępowania, w której uczestniczyły zainteresowane strony.
Dla zrozumienia istoty sprawy należy również mieć na względzie, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest etapem w procesie inwestycyjnym, a jej wydanie następuje m.in. przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, czy też decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego (art. 72 ustawy o udostępnianiu informacji). Decyzja ustalająca środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na modernizacji stacji paliw gazowych LPG, na stację paliw płynnych i gazowych daje inwestorowi prawo do wystąpienia o udzielenie decyzji o warunkach zabudowy i pozwolenia na budowę oraz zatwierdzenia projektu budowlanego. Nie stanowi ona jednak aktu, który dawałby podstawę do rozpoczęcia robót i realizacji inwestycji, a tym samym nie narusza na tym etapie inwestycyjnym żadnych praw osób trzecich i bezpośrednio nie powoduje wyrządzenia znacznej szkody lub nieodwracalnych skutków. W tym kontekście należy więc stwierdzić, że nieuzasadnione są zarzuty, iż planowana inwestycja ograniczy prawo własności ze względu na przyszłe przeznaczenie działki pp. Kenig pod zabudowę, czy rozbudowę. Abstrahując od faktu braku bezpośredniego związku między decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach a stosunkami z zakresu szeroko rozumianego prawa sąsiedzkiego zauważyć trzeba, że przedmiotem oceny oddziaływania przedsięwzięcia nie jest istniejąca w obecnym stanie stacja gazu płynnego, ale zmodernizowana stacja paliw płynnych i gazowych, którą planuje wybudować inwestor.
Jeszcze raz podkreślenia wymaga okoliczność, że w ramach postępowania dotyczącego środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia ocenie podlegają skutki wywierane przez planowaną inwestycją na istniejący stan środowiska. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie wpływa na sposób i zakres wykonywania prawa własności właścicieli sąsiednich wobec planowanego przedsięwzięcia działek. Warunkuje ona wyłącznie możliwość przejścia do następnego etapu procesu budowlanego potwierdzając, że przedsięwzięcie nie spowoduje negatywnych następstw w środowisku naturalnym.
Uznać należy również prawidłowość poczynionych przez organ I instancji ustaleń, odnoszących się do oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jaka została przeprowadzona dla przedmiotowej inwestycji, stosownie do art. 62 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku. Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko nie rozpatruje się odległości przedsięwzięcia od innych obiektów, gdyż te kwestie są szczegółowo oceniane i egzekwowane na etapie wydawania pozwolenia na budowę, na podstawie projektu budowlanego. Przepisy regulujące obecny etap postępowania nie zobowiązują inwestora do szczegółowego podania rozmieszczenia obiektów na działce.
Nie jest również zasadny zarzut podnoszony przez Kolegium w zaskarżonej decyzji jakoby decyzja organu I instancji zawierała naruszenia przepisu art. 107 § 3 kpa. Według Sądu, analiza uzasadnienia prawnego i faktycznego tej decyzji prowadzi do wniosku, iż realizuje ono wszystkie funkcje uzasadnienia decyzji określone tym przepisem. Konstrukcja uzasadnienia zaskarżonej decyzji realizuje również ogólną zasadę przekonywania wyrażoną w przepisie art. 11 kodeksu postępowania administracyjnego. Należy mieć na względzie, że postępowanie w sprawie toczyło się dwukrotnie, bowiem w dniu 21.07.2009r. Burmistrz [...] wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla omawianego przedsięwzięcia, lecz na skutek jej zaskarżenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na szereg uchybień proceduralnych i niedostateczne wyjaśnienie całej sprawy w zakresie oddziaływania na środowisko, na otoczenie oraz nieścisłości dokonanych ustaleń w toku postępowania. Ponownie orzekając, organ I instancji uzupełnił wszelkie braki i uchybienia, dokładnie i precyzyjnie odnosząc się do poszczególnych elementów jakie musi zawierać decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na inwestycję.
Oceniając zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] należy więc stwierdzić, że jej rozstrzygnięcie, polegające na uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, narusza przepis art. 138 § 2 K.p.a. Przesłanki zastosowania tego przepisu nie zachodzą w przedmiotowej sprawie. Zaskarżona decyzja wskazuje jedynie na pewne ogólne reguły procesowe o znaczeniu uniwersalnym. Podnoszony zarzut, iż stan faktyczny winien być ustalony w sposób bardziej rzetelny, w żaden sposób nie łączy się ze wskazaniem, na czym ewentualnie polega nierzetelność dotychczasowych ustaleń. Ponadto nakreślone przez SKO uchybienia decyzji organu l instancji są błędne, ponieważ ogólnikowo stwierdzono, że w decyzji tej nie określono odległości przedmiotowej inwestycji w stosunku do nieruchomości sąsiednich, podczas gdy decyzja ta w jej punkcie 2 lit. "h" znajduje się wyraźne wskazanie, że: "w strefie 20 m od granicy z działką nr 87/4 nie będą lokalizowane żadne urządzenia, jak również budynki należące do stacji", a dokładne ustalenia w tym zakresie poczynią organy właściwe w prowadzonym postępowaniu o pozwolenie na budowę. Podobnie tez odnieść należy się do zarzucanego, błędnego określenia Dziennika Ustaw w przytoczonej podstawie prawnej decyzji organu I instancji; nie może być to samoistna przesłanka decyzji kasacyjnej.
Z uwagi na długi okres, w jakim prowadzone jest postępowanie w sprawie wniosku z dnia 31.02.2008r. w kontekście zarówno zasady szybkości postępowania administracyjnego oraz uwzględniając zakres kompetencji organu odwoławczego określonych przez przepisy art. 136 i art. 138 § 1 k.p.a., w ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno ze szczególną ostrożnością i starannością rozpatrzyć przedmiotową sprawę, dążąc do jej możliwie najszybszego zakończenia. Za szczególnie rażące należy w tych okolicznościach uznać uchylenie po raz kolejny decyzji Burmistrza [...] bez jednoczesnego wykazania, iż w sprawie organ odwoławczy przeprowadził postępowanie wyjaśniające oceniając zebrane w sprawie dowody i z uwagi na stwierdzone w postępowaniu organu l instancji nieprawidłowości, nie mógł uzupełnić przeprowadzonego przez ten organ postępowania we własnym zakresie .
Rozpatrując sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobowiązany jest z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, w ramach którego powinien dokonać oceny zebranych w toku postępowania dowodów. Wynik przeprowadzonego w ten sposób postępowania, stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a. powinien znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej w sprawie decyzji administracyjnej, kończącej postępowanie w sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] winno dokonać oceny wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Organ odwoławczy winien mieć zatem na uwadze, iż nie może on tylko ograniczyć się do kontroli decyzji organu l instancji, lecz obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć merytorycznie sprawę. Wydanie decyzji kasacyjnej stanowi bowiem wyjątek i dopuszczalne jest jedynie w tej sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania w całości lub w znacznej części, co powinno jednoznacznie wynikać z decyzji organu II instancji. O ile natomiast Kolegium uzna, iż przesądzenie kwestii dopuszczalności przedsięwzięcia wymaga zastosowania art.138 § 2 K.p.a. (uchylenie decyzji Burmistrza [...] i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania), zobowiązane będzie to wykazać w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.
Wobec powyższego Sąd uznając zaskarżoną decyzję za wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzekł o jej uchyleniu na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy, zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło