II SA/Bd 1264/23

WyrokWSA w Bydgoszczy2024-12-17

Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Joanna Janiszewska-Ziołek, Jarosław Wichrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy koszty postępowania rozgraniczeniowego powinny być zawsze rozdzielane równo między wszystkich właścicieli sąsiadujących nieruchomości, niezależnie od okoliczności faktycznych sprawy i stopnia sporności granic?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji błędnie zastosowały przepisy dotyczące kosztów postępowania rozgraniczeniowego, opierając się na mechanicznej zasadzie równego podziału kosztów między wszystkich właścicieli sąsiadujących nieruchomości. Stwierdzono, że rozkład kosztów powinien uwzględniać indywidualne okoliczności sprawy, w tym rzeczywisty zakres sporności granic i zasadność wniosku o rozgraniczenie, a także wymagać weryfikacji wysokości wynagrodzenia geodety.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego jej nieruchomości z nieruchomościami sąsiednimi. Wójt Gminy ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego, obciążając nimi wnioskodawcę oraz właścicieli nieruchomości sąsiednich, w tym skarżących G. P. i R. P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w części dotyczącej ustalenia kosztów, zmieniając jedynie termin ich uiszczenia. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia sprawy i pominięcie faktu, że postępowanie toczyło się na wniosek spółki i tylko w jej interesie, a koszty powinny obciążać wyłącznie wnioskodawcę.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy, zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 grudnia 2024 r. sprawy ze skarg G. P. i R. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz G. P. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz R. P. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z [...] lutego 2023 r. C. sp. z o.o. w C. (spółka) zwrócił się do Wójta Gminy T. o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego nieruchomości nr [...] w gm. T., ob. C. , z nieruchomościami sąsiednimi, tj. działkami nr [...] i [...]. Decyzją z 21 czerwca 2023 r. nr [...] Wójt Gminy T. zatwierdził prawnie obowiązujące granice i znaki graniczne, opisane w protokole granicznym [...] z 28 marca 2023 r. przez uprawnionego geodetę, w toku przeprowadzonej rozprawy granicznej dotyczącej przebiegu zewnętrznych linii granicznych nieruchomości nr [...] z działkami sąsiednimi o numerach [...]. Postanowieniem z 21 czerwca 2023 r. [...], Wójt Gminy T., na podstawie art. 264 § 1 w zw. z art. 262 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ustalił koszty postępowania w sprawie wydania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości stanowiącej własność ww. Spółki położonej w obrębie [...] – C. gmina T. oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] z nieruchomościami sąsiednimi oznaczonymi ww. numerami działek ewidencyjnych w kwocie 7200 zł. Jednocześnie organ zobowiązał do uiszczenia kosztów, w terminie 14 dni od dnia otrzymania postanowienia: 1) C. sp. z o.o. w C. , właściciela działek nr [...] – w kwocie 4500 zł, 2) Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę [...], właściciela działek nr [...] – w kwocie 1800 zł, 3) G. P. (skarżącą), jako współwłaścicielkę działki nr [...] w udziale ˝ - w kwocie 450 zł, 4) R. P. (skarżącego), jako współwłaściciela działki nr [...] w udziale ˝ - w kwocie 450 zł. W uzasadnieniu postanowienia, po przywołaniu treści art. 262 § 1 pkt 2 i 264 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 – dalej "k.p.a.") oraz art. 152 Kodeksu cywilnego, a nadto uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 grudnia 2006 r., sygn. I OPS 5/06, Wójt wyjaśnił, że wskazane koszty postępowania rozgraniczeniowego obejmują wynagrodzenie powołanego geodety (7200 zł), które zostały proporcjonalnie podzielone pomiędzy każdego z właścicieli działek sąsiednich. Organ przedstawił tabelę rachunkową wyjaśniającą podstawę wysokości kosztów do poniesienia przez każdego z właścicieli z tytułu przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego. G. P. w zażaleniu na powyższe postanowienie podniosła, że spółka zainicjowała przedmiotowe postępowanie nie zwracając się wcześniej o polubowne ustalenie granic. Strona nie widzi i nie widziała potrzeby wszczynania postępowania. W jej ocenie kosztami postępowania powinien być w całości obciążony wnioskodawca, jako że nie było pomiędzy stronami sporu co do przebiegu granic nieruchomości. Postanowieniem z [...] sierpnia 2023 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie I instancji w części dotyczącej terminu uiszczenia kosztów postępowania i w tym zakresie rozstrzygnęło, że kwotę ustaloną do zapłaty należy uiścić w terminie 14 dni od dnia otrzymania ostatecznego postanowienia w sprawie ustalenia kosztów postępowania o rozgraniczenie. W pozostałej części SKO utrzymało postanowienie I instancji w mocy. W uzasadnieniu, po przywołaniu dotychczasowego stanu sprawy, treści art. 152 Kodeksu cywilnego oraz uchwały I OPS 5/06, organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie SKO nie znalazło żadnych szczególnych okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od wynikającej z przywołanego przepisu oraz uchwały NSA zasady ustalania kosztów wobec każdej ze stron mających interes prawny w rozgraniczeniu, w równej wysokości. SKO stwierdziło, że ustalenie granic działki nr [...] z sąsiadującymi nieruchomościami jest w interesie prawnym zarówno wnioskującej spółki, jak i właścicieli nieruchomości sąsiadujących. Organ odwoławczy potwierdził, że koszy postępowania rozgraniczeniowego w postaci wynagrodzenia powołanego geodety zostały ustalone prawidłowo i należało je rozdzielić pomiędzy spółkę oraz właścicieli działek sąsiadujących po połowie. Organ wskazał, że w przypadku złożenia wniosku o rozgraniczenie granice gruntów sąsiadujących automatycznie stają się sporne. Końcowo SKO wyjaśniło, że z uwagi na zaskarżenie postanowienia I instancji stało się ono niewykonalne w terminie w nim określonym, dlatego organ odwoławczy rozstrzygnął jak w punkcie 1 osnowy swojej decyzji. G. P. w skardze z [...] września 2023 r. na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniosła o jego zmianę wraz z postanowieniem I instancji, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania oraz zwolnienie z kosztów sądowych. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia sprawy, w szczególności pominięcia, że postępowanie rozgraniczeniowe toczyło się na wniosek spółki i tylko w jej interesie. W uzasadnieniu skargi podniosła, że spółka nie zwracała się do skarżącej o polubowne ustalenie granic, uczestnicy nie widzieli zaś konieczności wszczynania postępowania w przedmiocie rozgraniczenia. W jej ocenie kosztami powinien być obciążony jedynie wnioskodawca. Na potwierdzenie swojego stanowiska przywołała przykłady z orzecznictwa, w których sądy wskazywały na możliwość obciążenia kosztami postępowania rozgraniczeniowego, w konkretnych okolicznościach sprawy, jedynie jednej ze stron. W ocenie skarżącej w sprawie nie było sporu co do granic nieruchomości, a spór ze spółką dotyczy funkcjonowania jej zakładu i realizowanych przez spółkę samowoli budowlanych. Skargę na postanowienie SKO z [...] sierpnia 2023 r., nr [...], w tym samym dniu wniósł również R. P.. Skarga zawierająca tożsame zarzuty, wnioski i uzasadnienie, została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Bd 1265/23. Postanowieniami z 2 i 4 stycznia 2024 r., referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy pozostawił wniosek R. P. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania (II SPP/Bd 167/23) oraz oddalił wniosek G. P. (II SPP/Bd 166/23). Postanowieniem z 1 lipca 2024 r. Sąd na podstawie art. 111 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 – dalej "p.p.s.a.") połączył sprawę o sygn. II SA/Bd 1265/23 ze sprawą o sygn. II SA/Bd 1264/23 w celu ich łącznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia, pod wspólną sygnaturą II SA/Bd 1264/23. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi zasługują na uwzględnienie. Poddane kontroli sądowej w niniejszej sprawie reformatoryjne ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 23 sierpnia 2023 r. wydane zostało w związku z prowadzonym przez Wójta Gminy T. postępowaniem rozgraniczeniowym dotyczącym nieruchomości o numerach nr [...] i [...], gm. T., obręb C. . Postępowanie toczyło się z wniosku spółki C. sp. z o.o. w C. – właściciela działki nr [...] (oraz [...]), i zakończone zostało decyzją Wójta Gminy T. z 21 czerwca 2023 r., nr [...], zatwierdzającą prawnie obowiązujące granice i znaki graniczne nieruchomości nr [...] z działkami sąsiednimi o numerach [...]. Decyzję powzięto na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2024 r., nr 1151 – dalej "p.g.k."). Na podstawie art. 264 § 1 i 262 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 152 Kodeksu cywilnego Wójt Gminy T. wydał kwestionowane (utrzymane w mocy zaskarżonym postanowieniem) postanowienie z 21 czerwca 2023 r., nr [...], ustalające koszty postępowania w sprawie wydania decyzji o rozgraniczeniu ww. nieruchomości w kwocie 7200 zł, tj. w kwocie wynikającej z faktury wystawionej przez powołanego w sprawie geodetę. Kosztami tymi obciążył właścicieli działek wymienionych w decyzji, w częściach proporcjonalnych do liczby nieruchomości graniczących, po połowie. Jako że skarżący są współwłaścicielami działki nr [...] w udziałach 1/2, obciążono każdego z nich kwotą 450 zł (900 zł / 2, przy czym kwota 900 ustalona została jako wynik dzielenia 7200 (kwoty wskazanej na fakturze) przez 4 (liczby działek sąsiadujących z działką nr [...]). Skarżący podnoszą, że nie powinni być obciążani kosztami prac wykonanych przez powołanego w sprawie geodetę, skoro to nie oni złożyli wniosek o rozgraniczenie nieruchomości i nie kwestionowali przebiegu tych granic. Jak wskazano, podstawę prawną rozstrzygnięć organów obu instancji stanowiły art. 262 § 1 pkt 2 w zw. z art. 264 § 1 k.p.a. Przepisy te znajdują zastosowanie w sprawie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego w związku z tym, że ani przepisy p.g.k., ani wydanego na podstawie tej ustawy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz.U. z 1999 r., nr 45, poz. 453) nie zawierają norm dotyczących kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego i sposobu ich rozliczenia. Stosownie do pierwszego z powołanych przepisów, stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w jej interesie lub na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Zgodnie zaś art. 264 § 1 k.p.a. jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Na postanowienie w tym przedmiocie służy zażalenie. Jak wskazano w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06 organ administracji publicznej, rozstrzygając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 152 Kodeksu cywilnego, może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości. Art. 152 Kodeksu cywilnego stanowi, że koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, co wynika z zasady, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne (uchwała dostępna na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). O ile powyższa teza jest wiążąca w niniejszym postępowaniu (zgodnie z wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a. zasadą związania sądu administracyjnego uchwałami NSA), to jednak nie należy z niej wyprowadzać wniosku, który nakazywałby stosować zawsze i w każdych okolicznościach bezwyjątkową zasadę równego rozkładu kosztów postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy wszystkich właścicieli sąsiadujących nieruchomości. Również w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się konieczność elastycznego i warunkowanego sytuacyjnie podejścia do problematyki rozdziału kosztów postępowania rozgraniczeniowego. W wyroku z 30 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2211/14 (dostępny jw.), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z powołanej wyżej uchwały nie wynika, iż w każdym przypadku organ, prowadząc postępowanie rozgraniczeniowe, musi jego kosztami obciążyć wszystkie osoby, biorące w nim udział. W uchwale I OPS 5/06 NSA dopuścił bowiem jedynie możliwość obciążenia właścicieli sąsiadujących nieruchomości takimi kosztami, nie stwierdzając jednak kategorycznie, że tego rodzaju rozstrzygnięcie musi zawsze zapaść w takim postępowaniu. Przeciwne stanowisko ograniczałoby bowiem organowi swobodę stosowania w postępowaniu rozgraniczeniowym art. 262 § 1 k.p.a. a wiec swobodę w ocenie, które z wygenerowanych w toku postępowania kosztów, strona powinna ponieść w związku z tym, że albo wynikły one z jej winy albo zostały poniesione w jej interesie lub na jej żądanie. Naczelny Sąd podkreślił także, że orzeczenie o kosztach postępowania rozgraniczeniowego następuje zawsze na podstawie oceny stanu faktycznego sprawy i zgromadzonego w jej toku materiału dowodowego. Postanowienie dotyczące kosztów postępowania powinno zatem uwzględniać rozstrzygnięcie organu co do meritum sprawy. W rezultacie, wydając orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania, organ musi zawsze brać pod uwagę, czy zachowanie strony (stron) uzasadnia obciążenie kosztami postępowania tylko jedną z nich czy wszystkie a w tym ostatnim przypadku - w jakim stosunku. Ponadto, słusznie zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (wyrok z 26 listopada 2019 r., sygn. II SA/Rz 910/19 – dostępny jw.) na konieczność uwzględnienia systemowego i funkcjonalnego zestawienia przepisów art. 152-153 k.c. oraz przepisów art. 29-34 p.g.k. Zestawienie to prowadzi do wniosku, że zasadniczą przesłanką wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego na wniosek jednego z właścicieli nieruchomości sąsiadujących jest stan sporności lub niepewności co do przebiegu granic tych nieruchomości (art. 153 w zw. z art. 29 ust. 1 p.g.k.). Powyższy stan sporności lub niepewności nie może być rozumiany subiektywnie jako wyraz jednostkowej oceny jednego z właścicieli, lecz musi znaleźć następcze potwierdzenie w wynikach postępowania rozgraniczeniowego. Podstawa faktyczna wniosku o rozgraniczenie musi mieć zatem charakter obiektywnie i pozytywnie (co najmniej częściowo) weryfikowalny. Jeśli bowiem stan sprawy będzie przedstawiał się w ten sposób, że wniosek o rozgraniczenie okaże się całkowicie lub częściowo nieuzasadniony (położenie punktów i linii granicznych w terenie będzie odpowiadało w całości lub w części stanowi wynikającemu z wiążącej dokumentacji, w tym operatu geodezyjno-kartograficznego), to brak będzie podstaw, aby strona postępowania niebędąca wnioskodawcą (właściciel sąsiadującej nieruchomości) została obciążona w równej mierze kosztami postępowania rozgraniczeniowego wszczętego na wniosek strony, w której subiektywnym i nieuzasadnionym mniemaniu przebieg granicy w całości lub w części był sporny lub niepewny. Stan sporności lub niepewności przebiegu granic ma charakter obiektywny i niezależny od subiektywnych ocen jednostki. Podmiot żądający rozgraniczenia powinien zatem rozważnie i stosownie do istniejących potrzeby wyznaczyć zakres wniosku (por. art. 29 ust. 2 p.g.k.), gdyż nie do zaakceptowania jest rozwiązanie, w ramach którego – niezależnie od potwierdzenia stanu sporności lub niepewności wskazywanego przez wnioskodawcy – koszty rozgraniczenia obciążały w takim samym zakresie pozostałych właścicieli nieruchomości sąsiadujących, jeśli właściciele ci wskazywali stan wynikający z dokumentacji geodezyjno-kartograficznej i stan ten okazał się w całości albo w części miarodajny i aktualny. W takiej sytuacji rozkład kosztów postępowania rozgraniczeniowego musi uwzględniać powyższe okoliczności, odzwierciedlając rzeczywisty zakres sporności lub niepewności. Koszty postępowania rozgraniczeniowego powinny zostać w tym wypadku rozdzielone równomiernie (w przypadku dwóch właścicieli – po połowie) jedynie w odniesieniu do tej części granicy, której przebieg okazał się obiektywnie sporny lub niepewny, a więc co do której w wyniku postępowania rozgraniczeniowego nastąpiła korekta punktów i linii granicznym. W pozostałym zakresie (co do tej części granicy, która odpowiada stanowi geodezyjno-kartograficznemu i nie była kwestionowana przez stronę niebędącą wnioskodawcą) podział kosztów powinien uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy, w tym stanowiska stron postępowania, wolę uniknięcia lub zakończenia sporu, zasadność wystąpienia z wnioskiem o rozgraniczenie co do całej granicy (nie tylko jej części). Tylko takie podejście można ocenić jako zgodne z rozważanymi regulacjami prawnymi oraz zasadami sprawiedliwego rozdziału obowiązków między strony postępowania administracyjnego. Nie podważa to w niczym trafności poglądu, że pewne i bezsporne ustalenie granic nieruchomości co do zasady leży w interesie wszystkich właścicieli tych nieruchomości, którzy zasadniczo ponoszą równomiernie koszty tego postępowania. Pogląd ten nie może być rozumiany w ten sposób, że jeśli następczo okaże się, że granice nie były niepewne lub sporne w takim zakresie, w jakim twierdził wnioskodawca, właściciele sąsiednich nieruchomości (czy właściciel sąsiedniej nieruchomości) muszą równomiernie partycypować w kosztach rozgraniczenia na całej długości granicy. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organy obu instancji w ogóle nie rozważyły, jak powinna kształtować się proporcja rozdziału kosztów postępowania rozgraniczeniowego przy uwzględnieniu indywidualnych okoliczności sprawy. Chodzi tu po pierwsze o to, czy wytyczone w postępowaniu znaki graniczne odbiegały od dotychczas obowiązujących na granicach z poszczególnymi nieruchomościami (zwłaszcza jeżeli ich przebieg kwestionował jedynie wnioskodawca), a po drugie – czy obciążenie kosztami w równym stopniu wszystkich właścicieli nieruchomości sąsiednich (zależnym jedynie od liczby nieruchomości sąsiadujących, do których tytuł prawny ma dany właściciel) znajduje uzasadnienie w zakresie wytyczenia poszczególnych linii granicznych (czy całości linii, czy ich części). Jeżeli chodzi o pierwszą z wymienionych okoliczności Sąd wskazuje, że pozostaje w sprawie niewyjaśnione, czy nowe linie graniczne odbiegają od dotychczas obowiązujących (tj. czy wniosek spółki miał w ogóle oparcie w ujawnionych przez geodetę danych granicznych). Jednoznacznych wniosków w tym zakresie nie można bowiem wywieść z protokołu granicznego (k. 23 akt s.). Okoliczność tę należy ocenić również w kontekście tego, że skarżący w toku postępowania konsekwentnie twierdzili, że nie zgłaszali uwag co do prawidłowości przebiegu granicy ich nieruchomości z nieruchomością spółki nr [...]. Druga z wymienionych okoliczności, wpływająca w ocenie Sądu na wymiar obciążenia kosztami postępowania rozgraniczeniowego poszczególnych właścicieli, dotyczy tego, że granica pomiędzy nieruchomością skarżących, a działką nr [...] nie została ustalona w niniejszym postępowaniu rozgraniczeniowym w całości. Jak wynika ze szkicu granicznego zawartego w protokole granicznym, jedynym punktem granicznym ustalonym na granicy nieruchomości nr [...] jest punkt nr 792. Granica została zatem wytyczona częściowo. Jak przy tym wynika z punktu 15 protokołu osoba reprezentująca w postępowaniu spółkę nie wyraziła zgody na zakopanie dodatkowego znaku granicznego na prostej łączącej znak 792 oraz znak 1096 (którego notabene nie uwidoczniono na szkicu granicznym). Dokładne wyjaśnienie powyższych okoliczności jest niezbędne dla dokonania prawidłowej oceny, czy w istocie w niniejszej sprawie każdy ze współwłaścicieli winien ponosić koszty rozgraniczenia obliczone wedle tej samej proporcji, modyfikowanej jedynie liczbą nieruchomości sąsiednich oraz występującym w sprawie, w stosunku do działki nr [...], współwłaścicielstwem. Zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy podeszli do spornej kwestii mechanicznie, przyjmując, że niezależnie od specyfiki stanu faktycznego sprawy kosztami postępowania rozgraniczeniowego należy równomiernie obciążyć wszystkich właścicieli sąsiadujących nieruchomości. Doprowadziło to do nieprawidłowego zastosowania art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., bez rozważenia istotnych okoliczności wpływających na wymiar obowiązku w stosunku do każdego z właścicieli nieruchomości rozgraniczanych. Organy, wbrew obowiązkom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., nie rozważyły istotnych okoliczności wpływających po pierwsze na możliwość, a po drugie na sposób zastosowania art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. w stosunku do każdej ze stron. Analogiczna sytuacja dotyczy również nieruchomości Skarbu Państwa, które ograniczają działkę nr [...] od strony południowej i północnej. Niezależnie od powyższego wytknąć należy organom, że ustalając wysokość kosztów postępowania administracyjnego, oparły się jedynie na fakturze wystawionej przez powołanego geodetę opiewającą na kwotę 7200 zł (k. 22 akt adm.), nie weryfikując i nie wyjaśniając, czy tak określone koszty postępowania są adekwatne do przeprowadzonych prac geodezyjnych. Z akt administracyjnych wynika, że zaproszenie do składania ofert do przeprowadzenia czynności rozgraniczeniowych zostało przesłane przez organ administracyjny jedynie do trzech przedsiębiorstw geodezyjnych. Oferta zaś została złożona jedynie przez jednego z nich. Zaproponowana przez niego kwota w wysokości 7200 zł została zaakceptowana, pomimo tego, że wynikająca z przeprowadzonej analizy na podstawie rozeznania cen rynkowych) szacunkowa wartość zamówienia publicznego w zakresie rozgraniczenia nieruchomości wynosić winna 4000 zł (k. 3 akt adm.). Ani propozycja umowy przesłana przez zainteresowanego geodetę, ani postanowienie o powołaniu geodety, ani też faktura nie zawierają sposobu wyliczenia ceny. Z uzasadnień postanowień organów w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego nie wynika, w jaki sposób została obliczona cena usługi geodezyjnej (czy to stosownie do ilości wyznaczonych punktów, czy też stosowanie do długości rozgraniczanych działek). Brak jest również skontrolowania czy wobec ustalonej średniej wartości zamówienia publicznego tego typu cena wskazana przez wyznaczonego geodetę nie była zawyżona. W ocenie Sądu, organ administracji publicznej wydający rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego powinien zawrzeć w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia rozważania, które muszą dawać jasną odpowiedź na pytanie, czy w realiach rozpoznawanej sprawy przyznana geodecie kwota wynagrodzenia jest uzasadniona, a zwłaszcza czy nie jest zawyżona w odniesieniu do miejscowych stosunków rynkowych. Wyliczenie czynności, które oczywiście musiał wykonać geodeta i poprzestanie organu administracji publicznej jedynie na bezkrytycznym zaakceptowaniu kwoty wynagrodzenia za wykonaną przez niego usługę ocenić należy za niewystarczające z punktu widzenia wymagań, które powinno zawierać postanowienie o kosztach postępowania rozgraniczeniowego. Organ zobowiązany jest wykazać i uzasadnić wysokość kosztów danego postępowania; wskazać, jakie składniki i na jakiej podstawie zostały zaliczone do kosztów postępowania oraz uzasadnić obciążenie strony tymi kosztami. Stanowisko organu winno mieć oparcie w dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy. Braki w powyższym zakresie świadczą o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a. (vide: wyrok WSA w Krakowie z 11 października 2024 r., sygn. III SA/Kr 1038/24; wyrok WSA w Bydgoszczy z 23 listopada 2022 r., sygn. II SA/Bd 513/22; wyrok WSA w Poznaniu z 18 marca 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 1592/20; wyrok WSA w Lublinie z 5 marca 2019 r., sygn. III SA/Lu 436/18; wyrok NSA z 14 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 1370/16 – dostępne jw.). Z tych wszystkich względów Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżących zgodnie z wnioskami zwrot uiszczonych kosztów postępowania (wpisy od skarg po 100 zł) na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło