II SA/Bd 1269/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] Starosta C., działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a i b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz. 600) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej zwanej k.p.a.), cofnął B. W. uprawnienia do kierowania pojazdami kat. ABT nr [...], seria [...], wydane dnia [...] października 2004 r., przez Starostę C. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w T. dostarczył orzeczenie lekarskie z [...] czerwca 2014 r. nr [...] o istnieniu u B. W. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii ABT oraz orzeczenie psychologiczne z [...] czerwca 2014 r. nr [...] o istnieniu u B. W. przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W konsekwencji powyższego organ cofnął B. W. uprawnienia do kierowania pojazdami. Nie zgadzając się z dokonanym rozstrzygnięciem odwołanie złożył B. W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, powołanie biegłego lekarza z zakresu medycyny transportu lub medycyny pracy posiadającego uprawnienia do badania kierowców, a także biegłego psychologa na okoliczność ustalenia, czy istnieją przeciwwskazania zdrowotne u odwołującego się do kierowania pojazdami kat. ABT i przeprowadzenie ww. dowodów. Skarżący podkreślił, że nie zgadza się z orzeczeniami lekarskimi, na podstawie których wydano skarżone rozstrzygnięcie. Zdaniem skarżącego, wskazane orzeczenia lekarskie zawierają tylko lapidarne stwierdzenia, że istnieją u niego przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami kat. ABT, a także przeciwwskazania psychologiczne do kierowania pojazdami. Z orzeczeń nie wynika, jakich kryteriów zdrowotnych czy psychologicznych skarżący spełnia, by kierować pojazdami. W ocenie skarżącego brak jest przeciwwskazań natury zdrowotnej do kierowania przez niego pojazdami. Decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit a i b ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z [...] lutego 2014 r., znak: [...] utrzymano w mocy decyzję Starosty C. z [...] stycznia 2014 r., znak: [...] w sprawie skierowania B. W. na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie kat. ABT. Decyzja ta została wydana po przeprowadzeniu postępowania wszczętego z wniosku Komendanta Powiatowego Policji w C. w związku z zastrzeżeniami, co do stanu zdrowia stwierdzonymi po wypadku drogowym, w którym uczestniczył B. W. Odwołujący poddał się badaniom lekarskim w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w T. w dniu [...] czerwca 2014 r. i w wyniku tych badań w orzeczeniu lekarskim nr [...] stwierdzono istnienie u niego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. ABT oraz badaniu psychologicznemu w Pracowni Psychologicznej, w wyniku którego w orzeczeniu nr [...] stwierdzono istnienie u badanego przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W konsekwencji spełnione zostały obie przesłanki skutkujące obligatoryjnym obowiązkiem wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym w myśl art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a i b ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z ww. przepisem, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia a) na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, b) na podstawie orzeczenia psychologicznego istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Organ podniósł, że sformułowanie "starosta wydaje decyzję", wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. W przypadku bowiem stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez stronę pojazdami silnikowymi, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. Ponadto organ administracji jest związany treścią orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a orzeczenie to nie podlega jego ocenie co do zasadności wydania go o danej treści. Organ podkreślił również, że skarżący nie odwołał się od kwestionowanych orzeczeń lekarskich - co ustalono w toku postępowania odwoławczego. W konsekwencji, organ odwoławczy uznał, że decyzja organu I instancji jest zgodną z obowiązującymi przepisami prawa zarówno materialnego jak i proceduralnego. B. W. ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, art. 75 § 1 k.p.a., poprzez brak dopuszczenia dowodu z opinii biegłych na okoliczność stanu zdrowia skarżącego i jego wpływu na możliwość kierowania pojazdami mechanicznymi przez skarżącego. Podniósł, że orzeczenia lekarskie nie zawierały uzasadnienia, z jakich względów skarżący nie jest zdolny do kierowania pojazdami. Nie odwoływał się od orzeczeń lekarskich z uwagi na fakt, że nie zrozumiał dostatecznie, jakie przysługują mu środki odwoławcze. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji - z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), w myśl którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 cyt. ustawy, uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości albo w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b); inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Rozpoznając skargę w świetle powołanych kryteriów należało uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. utrzymująca w mocy decyzję Starosty C. o cofnięciu B. W. uprawnień do kierowania pojazdami kat. ABT z powodu stwierdzenia istnienia przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami silnikowymi. Materialnoprawną podstawę wydanych decyzji, w dacie orzekania przez organy administracji w niniejszej sprawie, stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151). Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a i b cyt. ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem lub na podstawie orzeczenia psychologicznego istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Treść cytowanego przepisu jest jednoznaczna i nie wywołuje w orzecznictwie większych wątpliwości. Niemniej analiza przesłanek, jakie muszą być spełnione, aby organ mógł wydać taką decyzję, będzie wskazywała zarazem zakres postępowania dowodowego i rodzaj dowodów, jakie organ musi przeprowadzić. Przede wszystkim podkreślić należy, na co zasadnie zwrócił uwagę organ w zaskarżonej decyzji, że sformułowanie "starosta wydaje decyzję", wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. Wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie co do zasadności wydania takiej decyzji. W przypadku bowiem stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim bądź orzeczeniu psychologicznym istnienia przeciwwskazań zdrowotnych, bądź psychologicznych do kierowania przez stronę pojazdami silnikowymi, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. Prawidłowe jest również stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, że organ administracji jest związany treścią orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych i orzeczenia psychologicznego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, a orzeczenia te nie podlegają jego ocenie co do zasadności wydania ich o danej treści. Podkreślić należy, że orzeczenia lekarskie wiążą organy administracyjne, które nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy (lub kandydata na kierowcę), jest prowadzone przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje w tym zakresie (por. wyrok WSA w Krakowie z 6.02.2014 r., sygn. akt III SA/Kr 471/13 i wyrok WSA w Łodzi z 5.03.2014 r., sygn. akt III SA/Łd 911/13). Orzeczenie lekarskie wydawane w tym szczególnym trybie stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a. Oznacza to, że orzeczenie stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Badania lekarskie w przedmiotowym zakresie mogą przeprowadzać jedynie lekarze uprawnieni spełniający wymagania określone w art. 77 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami i wpisani do ewidencji uprawnionych lekarzy, prowadzonej przez marszałka województwa. Jak stanowi art. 79 ust. 2 ww. ustawy, uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie. Podkreślić należy, że osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81 ustawy. Jednostka mająca przeprowadzić badania w trybie odwoławczym powinna być jednostką o wyższym poziomie referencyjnym w stosunku do jednostki, która przeprowadziła badanie pierwotne (art. 79 ust. 4 i 5 ustawy). Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne (art. 79 ust. 7 ustawy). Kopię orzeczenia, w przypadku gdy zostały stwierdzone przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem, uprawniony lekarz ma obowiązek przesłać staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej, po upływie 14 dni od dnia badania, jeżeli nie został złożony wniosek o przeprowadzenie ponownego badania albo orzeczenie lekarskie zostało wydane po przeprowadzeniu ponownego badania. Przesłanie do organu kopii ostatecznego orzeczenia lekarskiego kończy pierwszy diagnostyczno-orzeczniczy etap postępowania w przedmiocie weryfikacji uprawnień kierowcy ze względu na stan jego zdrowia w oparciu o regulacje ustawy o kierujących pojazdami. Orzeczenia lekarskie i psychologiczne w przedmiotowej sprawie wydano na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15 ze zm.), które na mocy art. 137 ustawy o kierujących pojazdami obowiązywało w dacie ich wykonania, tj. [...].06.2014 r. (utraciło ono moc [...].07.2014r.). Podkreślić należy, że sposób przeprowadzania badań kierowców w oparciu o ten akt prawny był analogiczny. Zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia, badanie lekarskie mogło być wykonane przez lekarza, spełniającego warunek, o którym mowa w § 14 ust. 1 albo 2, zwanego dalej "uprawnionym lekarzem". Z kolei § 9 rozporządzenia stanowi, że badania lekarskie osób wymienionych w art. 122 ust. 1 pkt 2-5 ustawy, przeprowadza się w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy. Uprawniony lekarz na podstawie badania lekarskiego wydaje orzeczenie lekarskie stwierdzające brak lub istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", o czym stanowi § 10 rozporządzenia. Od tak wydanego orzeczenia osoba badana może wnieść odwołanie w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia, za pośrednictwem uprawnionego lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, do podmiotu odwoławczego (§ 12 rozporządzenia). Orzeczenie lekarskie wydane w wyniku rozpatrzenia odwołania, stosownie do § 13 ust. 2 cyt. rozporządzenia, jest ostateczne. Wskazać należy, że skarżący nie odwołał się od wydanych w jego sprawie orzeczeń lekarskich z [...] czerwca 2014 r. nr [...] i [...] (k. 13 i 16 akt administracyjnych) pomimo tego, że o uprawnieniu tym został prawidłowo w ich treści pouczony. Tym samym orzeczenia te stały się ostateczne. W tej sytuacji Starosta C. rozpoznający sprawę związany był ostatecznymi orzeczeniami stwierdzającymi przeciwwskazania do kierowania przez skarżącego pojazdami. Organ nie miał kompetencji do dokonywania kontroli zasadności orzeczeń lekarskich. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że orzeczenia lekarskie wydane w trybie wskazanego powyżej rozporządzenia nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej (starostę) w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Organy są związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń (por. wyrok NSA z 22.06.2009 r., sygn. I OSK 840/08, wyrok NSA z 17.03.2005 r., sygn. I OSK 1273/04, wyrok NSA z 11.01.2007 r., sygn. I OSK 251/06). Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela ten pogląd. W rozpatrywanej sprawie wydanie zaskarżonych decyzji poprzedziło postępowanie w sprawie skierowania skarżącego na badania lekarskie, w ramach którego uzyskał ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami. W związku z tym starosta zobligowany był do zastosowania art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a i b ustawy o kierujących pojazdami, tj. cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami. Rozstrzygnięcie powyższe utrzymał w mocy organ II instancji w zaskarżonej decyzji. Powyższego stanowiska nie mogła zmienić argumentacja skargi dotycząca wadliwości orzeczeń lekarskich wydanych w niniejszej sprawie, ani argumentacja dotycząca naruszenia przepisów proceduralnych. Zaskarżona decyzja zawiera konieczne uzasadnienie faktyczne oraz uzasadnienie prawne i, wbrew zarzutom skargi, w sposób przejrzysty wyjaśnia motywy podjętego rozstrzygnięcia. Prowadzenie postępowania dowodowego w zakresie opisanym w skardze było niedopuszczalne w związku z zastosowaniem szczególnego trybu postępowania w sprawach o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami, wynikającego z procedury określonej ww. rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. W tym stanie rzeczy Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.