II SA/Bd 1272/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Kamila Wesołowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 lutego 2011r. sprawy ze skargi P.J. na decyzję SKO w T. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta[...], działając na podstawie art.140 ust. 1 pkt 4 lit.b), art. 140 ust.1 pkt4 lit.c) w związku z art. 122 ust.1 pkt 3 lit. a) i art. 124 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) orzekł o cofnięciu P. J. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. A, B (Nr[...]) wydanego dnia 29 grudnia 2007r. przez Prezydenta Miasta [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że Komendant Miejski Policji w [...] skierował P. J. na badania psychologiczne i lekarskie, ponieważ brał on udział w wypadku drogowym ze skutkiem śmiertelnym i w dniu 27 kwietnia 2010r. został on objęty aktem oskarżenia. Powołując się na treść art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b i c oraz art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. a i 124 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym organ I instancji wskazał, iż podstawą cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami był fakt niepoddania się kontrolnemu badaniu lekarskiemu i psychologicznemu. Odwołanie od tej decyzji złożył P. J. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Uzasadniając swoje żądanie odwołujący wskazał na błędną podstawę prawną skierowania go na badanie psychologiczne, które zgodnie z treścią art. 124 ust.1 pkt 3 winno być adresowane do sprawcy wypadku drogowego, w którym jest zabity lub ranny. Tymczasem w ocenie P. J., może być on uznany jedynie za uczestnika wypadku drogowego, na co wskazują okoliczności tego zdarzenia. Odwołujący wywodził również, że uznanie go za sprawcę wypadku jeszcze przed zakończeniem postępowania karnego narusza zagwarantowaną konstytucyjnie zasadę domniemania niewinności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia[...]. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Poddając ocenie dotychczasowy przebieg postępowania przed organem I instancji Kolegium wskazało, że P. J. został skierowany na badanie psychologiczne na mocy decyzji Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...]r. Pomimo pouczenia o przysługujących środkach odwoławczych, decyzji tej nie zaskarżono, lecz po upływie wyznaczonego terminu do poddania się badaniu P. J. wystosował pismo do organu I instancji wnosząc o umorzenie postępowania. Wobec potwierdzenia, że nie został spełniony obowiązek określony w skierowaniu, zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b i c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, decyzja o cofnięciu stronie uprawnień do kierowania pojazdami była prawidłowa. Kolegium wyjaśniło również, że decyzja w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami jest decyzją o charakterze związanym. Skoro P. J. został skierowany na badania lekarskie i psychologiczne i mimo to nie poddał się tym badaniom, to organ I instancji miał obowiązek wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Za niezasadny uznano natomiast wniosek strony o zbadanie zgodności z prawem decyzji Komendanta Miejskiego Policji w [...] w przedmiocie skierowania strony na badanie psychologiczne. SKO wyjaśniło, że ocena legalności tej decyzji wykraczałaby poza zakres kognicji organów orzekających w niniejszej sprawie. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy P. J. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania względnie o jej przekazanie do rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż w jego ocenie zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa, albowiem organ II instancji przed jej wydaniem nie podjął niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czym naruszył art. 7 K.p.a. i art. 8 K.p.a., a w szczególności nie poczynił żadnych ustaleń co do zaistnienia przesłanek skierowania go na badanie psychologiczne. Skarżący ponowił argumentację odwołania i wskazał, że był jedynie uczestnikiem wypadku drogowego, a nie jego sprawcą, co wyklucza możliwość orzeczenia wobec niego obowiązku poddania się badaniom psychologicznym na podstawie art. art. 124 ust.1 pkt 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie zasady domniemania niewinności zagwarantowanej zarówno w Konstytucji RP, jaki w kodeksie postępowania karnego, a także podniósł, że organ rozstrzygnął sprawę jednostronnie, obciążając stronę konsekwencjami wadliwego rozstrzygnięcia Komendanta Miejskiego Policji w [...] w przedmiocie skierowania na badanie psychologiczne, przy braku ustaleń, czy istotnie strona była sprawcą wypadku drogowego. Argumentował, iż strony nie można obwiniać, że nie spełniła wymogu poddania się badaniom lekarskim, skoro nie było podstawy prawnej do nałożenia na nią takiego obowiązku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymując dotychczasową argumentację, przywołał szczegółowe, merytoryczne uzasadnienie, które zostało już zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, zarówno organ I jak i II instancji, nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie podkreślić należy, iż postępowanie w rozpatrywanej sprawie dotyczy kwestii cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi na podstawie art.140 ust. 1 pkt 4 lit b i c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym w następstwie uprzedniego skierowania na badanie lekarskie i badanie psychologiczne. Zatem przedmiot niniejszego postępowania ograniczony jest do tego drugiego etapu, będącego konsekwencją postępowania w sprawie skierowania na te badania i tylko w tym zakresie rozpatrzeniu podlegać mogą wszelkie podnoszone przez stronę zarzuty, pozostałe zaś uznać należy jako bezskuteczne. Skoro bowiem ustawodawca dokonał rozdzielenia dwóch postępowań, tj. skierowania na badania oraz cofnięcia uprawnienia, to zarówno organy administracyjne, jak i sąd administracyjny, nie są uprawnione do uchylenia tego rozgraniczenia. Zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 4lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie nie poddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 1 pkt 3-5 cyt. ustawy, który nakłada obowiązek przeprowadzenia takiego badania na osobę kierującą pojazdem, jeżeli uczestniczyła w wypadku drogowym, w następstwie którego nastąpił śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu. Natomiast stosownie do unormowania zawartego w art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. c ustawy - Prawo o ruchu drogowym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie nie poddania się badaniu psychologicznemu w trybie określonym w art. 124 ust. 1 pkt 2 lub 3 omawianej ustawy, który nakłada obowiązek przeprowadzenia takiego badania na osobę kierującą pojazdem, jeżeli była sprawcą wypadku drogowego, w którym jest zabity lub ranny. Jak wynika z powyższych regulacji - jedyną przesłanką cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit.b i c ustawy jest stwierdzenie, iż kierujący pojazdem silnikowym nie poddał się badaniom, na które został skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego. W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, iż Komendant Miejski Policji w [...] wydał skarżącemu skierowania na badanie lekarskie i psychologiczne wyznaczając termin ich wykonania. Pomimo pouczenia o przysługujących środkach odwoławczych, decyzji tych nie zaskarżono. Przedstawione okoliczności potwierdzają niezbicie wypełnienie dyspozycji normy prawnej wynikającej z treścią przepisu art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b i c ustawy - Prawo o ruchu drogowym wobec nie poddania się badaniom, co na podstawie cyt. przepisu stanowiło wystarczającą podstawę do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami i nie mają tutaj znaczenia kwestie związane z błędnym przekonaniem o braku obowiązku czy też brakiem zawinienia w jego niewykonaniu. Strona co prawda kwestionuje zasadność poddania jej badaniu psychologicznemu, lecz na obecnym etapie kontrola taka jest spóźniona. Oceniając ten zarzut stwierdzić należy, że postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania jest niejako dwuetapowe. W pierwszym etapie postępowania Komendant Miejski Policji w [...] skierował skarżącego na badanie lekarskie i psychologiczne. Zatem skarżący mógł na tym etapie postępowania kwestionować legalność decyzji wydanych w trybie art. 122 ust.1 pkt 3 lit.a oraz art. 124 ust.1 pkt 3 omawianej ustawy. Z kolei drugi etap był niejako konsekwencją braku aktywności procesowej skarżącego, ponieważ organ nie mógł postąpić inaczej niż wydać decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Cofnięcie uprawnień następuje bowiem w formie decyzji administracyjnej. Taka forma jest wprost przewidziana w art. 140 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który stanowi, że w razie wystąpienia okoliczności wymienionych w tym przepisie, cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi jest obligatoryjne; ustawa używa znamienia czasownikowego ,,wydaje", co jest równoznaczne z obowiązkiem wydania decyzji. Decyzje o skierowaniu na badanie lekarskie i psychologiczne były zatem ostateczne, a skarżący tym badaniom nie poddał się, co w konsekwencji nakazywało cofnąć stronie prawo do kierowania pojazdami silnikowymi w ruchu drogowym. Punktem wyjścia dla postępowania poprzedzającego cofnięcie uprawnienia w trybie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b i c ustawy- Prawo o ruchu drogowym było bowiem ustalenie faktyczne, że strona nie poddała się badaniom, na które została skierowana decyzjami ostatecznymi i nie wycofanymi z obrotu prawnego. Ten fakt jest konieczną, ale - zarazem wystarczającą - przesłanką cofnięcia uprawnienia na mocy art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b i c ustawy - Prawo o ruchu drogowym, co było przedmiotem kontroli w tym postępowaniu. Utrzymanie więc w mocy decyzji organu I instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] było zgodne z prawem. Organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny postępowania organu I instancji oraz wydanego rozstrzygnięcia, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - skargę oddalił.