II SA/Bd 1279/05

Dnia 23 marca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Włodarska asesor WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant: Krystyna Witt po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie wykonania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. nr [...] z dnia [...] 2005r. 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej kwotę 500,00 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 7 stycznia 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. został powiadomiony, iż w dniu 5 stycznia nastąpiło pęknięcie, a w konsekwencji – rozszczelnienie trwałe przynajmniej jednego kanału kominowego na wysokości dwóch kondygnacji tj. w mieszkaniach nr [...] i nr [...] w budynku przy ul. R. w T. W wyniku przeprowadzonego postępowania Inspektor Powiatowy ustalił, że na parterze budynku przy ul. R., w lokalu nr [...] A. C. wykonała w 1999 r. kominek z wkładem opalany drewnem. W mieszkaniu nr [...] na zewnątrz kominka oraz na ścianie sąsiadującej z kominkiem nie stwierdzono pęknięć, natomiast takie pęknięcia stwierdzono na całej długości ściany w mieszkaniach nr [...] i nr [...] znajdujących się w tym samym pionie, co mieszkanie nr [...]. Wobec tego, biorąc pod uwagę dokumentację techniczną budynku oraz treść opinii kominiarskiej Inspektor Powiatowy w dniu [...] 2005 r. postanowił wstrzymać użytkowanie kominka w mieszkaniu nr [...] w budynku przy ul. R., któego inwestorem jest A. C. i nałożył obowiązek wykonania w terminie 30 dni od dnia doręczenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych oraz oceny wpływu użytkowania kominka na stan obiektu, w tym na istniejące pęknięcia w lokalach nr [...]. W skutek zażalenia G. i L. L. (właścicieli lokalu nr [...]) oraz M. i A. B. (właścicieli lokalu nr [...])[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uznając, iż organ pierwszej instancji wskazał błędną podstawę prawną oraz nie oznaczył podmiotu, na który został nałożony obowiązek, postanowieniem z dnia [...] 2005 r. uchylił powyższe postanowienie Inspektora Powiatowego i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Inspektor Wojewódzki uznał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należałoby sprawdzić zgodność wykonania przewodów kominowych z projektem technicznym, ze szczególnym uwzględnieniem wyczystek, zbadać przyczyny powstania rys w mieszkaniach nr [...] oraz ustalić sposób ich zlikwidowania, a także określić warunki umożliwiające ewentualne korzystanie z kominka w mieszkaniu nr [...]. Po przeprowadzeniu ponownego postępowania, w tym po dokonaniu oględzin w dniu [...] 2005 r. Inspektor Powiatowy decyzją [...] z dnia [...] 2005 r. nakazał Z. budynku wielorodzinnego przy ul. R. w T. usunięcie w terminie do 15 października 2005 r. nieprawidłowości związanych z odprowadzeniem spalin z kominka usytuowanego w mieszkaniu nr 13 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. R. w T. tj. – wykonanie uszczelnienia komina zgodnie z opinia nr [...] sporządzoną przez mistrza kominiarskiego P. W. – otworu wycierowego przewodu kominowego w piwnicy, odprowadzającego spaliny z kominka usytuowanego w mieszkaniu nr [...], zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jednocześnie Inspektor zakazał użytkowania kominka do czasu usunięcia nieprawidłowości. Wspomniana Wspólnota Mieszkaniowa złożyła odwołanie od tej decyzji podnosząc, że nie jest możliwe wykonanie otworu wycierowego lub rewizyjnego w przewodzie kominowym w piwnicy, a to z tej przyczyny, iż rzeczonego przewodu w piwnicy brak. Wspólnota zarzuciła, iż Inspektor Powiatowy nie sprawdził rzetelnie, w myśl zaleceń organu II instancji, zgodności wykonania przewodów kominowych z projektem, gdyż w pomieszczeniu piwnicznym w okolicy piwnicy 15 nie ma fizycznie komina, jest natomiast fundament sięgający sufitu piwnicy. Wspólnota podniosła również, iż sześcioletnia intensywna eksploatacja kominka i towarzyszące jej świadome kumulowanie sadzy w kanale kominowym bez możliwości jej usunięcia, brak wyczystki kominkowej w mieszkaniu nr [...] i samowola budowlana kominka wskazują na właściciela mieszkania nr [...] jako na sprawcę wybuchu w kominie. Wspólnota wskazała też że istotnymi dowodami w sprawie są opinie dwóch specjalistów – inspektora nadzoru budowlanego W. B. i mistrza kominiarskiego P. W. Dokonali oni oględzin miejsca zdarzenia w dniu 6 stycznia 2005 r., około 16 godzin po jego zajściu, wówczas kiedy jeszcze istniały ślady zdarzenia (zadymienie na czarno brzegi powstałej w kominie szczeliny, swąd spalenizny), które do momentu przybycia na miejsce pracowników organu pierwszej instancji (tj. po 20 dniach) uległy zatarciu. Decyzją nr [...] z dnia [...] 2005r[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uchylił decyzję Inspektora Powiatowego z dnia [...] 2005 r. w części dotyczącej terminu wykonania nakazanych decyzją czynności wyznaczając nowy termin na ich wykonanie do dnia 30 listopada 2005 r., w pozostałej części zaś utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Po opisaniu przebiegu postępowania organ drugiej instancji uznał, iż wniesione odwołanie jest bezzasadne. Wskazał na przepis § 146 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym przewody dymowe powinny być wyposażone w otwory wycierowe lub rewizyjne, zamykane szczelnymi drzwiczkami. Inspektor Wojewódzki doszedł do wniosku, że organ I instancji stwierdzając brak wymienionych otworów i uznając, iż jest to nieprawidłowość, która powinna być usunięta, wywiązał się z nałożonego na niego na mocy art. 66 Prawa budowlanego obowiązku wydania nakazu mającego na celu zapewnienie odpowiedniego, zgodnego z art. 61 i innymi przepisami Prawa budowlanego, utrzymania obiektów. Inspektor Wojewódzki uznał przy tym za niezasadny zarzut braku przewodu dymowego w piwnicy, gdyż przeczy temu opis techniczny budynku, z którego wynika, że budynek ten jest wyposażony w przewody dymowe o wymiarach 20x27 cm począwszy od poziomu piwnic. Organ II instancji zwrócił też uwagę, że w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie Zakładu Kominiarskiego P. W. w T. z dnia [...] 2005r. w którym zaświadcza się, że przewód dymowy od kominka opalanego drewnem z mieszkania nr [...] czyszczony był 25 sierpnia 2004 r. oraz że w wyniku przeprowadzonych czynności nie stwierdzono nieprawidłowości lub usterek stanu technicznego przewodu kominowego dymowego i zalegających sadzy na wewnętrznych ściankach komina. Nie jest zatem zasadny zarzut, że przyczyną wybuchu w kominie i zniszczenia jednego kanału kominowego należącego do mieszkania nr [...] nastąpiło w wyniku sześcioletniego kumulowania sadzy w kanale kominowym bez możliwości ich usunięcia. Zdaniem Inspektora Wojewódzkiego naprawa oraz doprowadzenie przewodów dymowych do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami należy do obowiązków zarządcy obiektu, gdyż przewody kominowe należą do części wspólnej budynku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. R. w T. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2005 r. Skarżący zarzucił, iż organy obu instancji błędnie ustaliły stan faktyczny, przyjmując za podstawę dokumentację techniczną, która jest niezgodna z rzeczywistym stanem rzeczy. W rzeczywistości bowiem przewód kominowy, który winien odprowadzać spaliny z kominka usytuowanego w mieszkaniu nr [...] kończy się na podłodze tego mieszkania i nie sięga poziomu piwnicy. Realizacja zaskarżonej decyzji poprzez wykonanie otworu wycierowego w przewodzie kominowym w piwnicy, który to przewód fizycznie w piwnicy nie istnieje, była niewykonalna w dniu wydania decyzji i niewykonalność ta ma charakter trwały. W takim stanie rzeczy według skarżącego wyczystka powinna być wykonana w kanale kominowym w mieszkaniu nr [...]. Nakaz w tym przedmiocie nie mógłby jednak dotyczyć skarżącego, gdyż nakaz usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego części budynku stanowiącego lokal mieszkalny, może dotyczyć wyłącznie stanu samego obiektu budowlanego (budynku); nie może natomiast wkraczać w to, co mieści się wewnątrz lokalu i jest regulowane przepisami prawa cywilnego, lokalowego lub spółdzielczego. Na poparcie swojego stanowiska w tej kwestii skarżący wskazał na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego – wyrok z 1 marca 1994 r. (sygn. akt SA/6d 2615/93) z dnia 13 lutego 1998 r. (sygn. akt IV SA 757/96) i z dnia 4 marca 2002 r. (sygn. akt IV SA 908/00). Skarżący podkreślił też, że Inspektor Wojewódzki nie uwzględnił okoliczności, iż zmian w przewodzie kominowym poprzez podłączenie kominka z wkładem opalanego drewnem dokonał samowolnie właściciel mieszkania nr [...], bez zgody skarżącego. W odpowiedzi na skargę Inspektor Wojewódzki wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 14 lutego 2006 r. uczestniczka A. C. wniosła o oddalenie skargi. Uczestniczka argumentowała, iż zarówno doręczony jej w dniu zakupu lokalu nr [...] plan mieszkania, jak też plan rzutu parteru budynku wskazują, który kanał dymowy jest przeznaczony dla tegoż lokalu. Przy takiej konstrukcji kanału dymowego, przygotowanego do odprowadzania spalin z kominka, możliwe jest podłączenie kominka bez konieczności uzyskania dalszych pozwoleń. Prawidłowość wykonania dołączenia urządzenia kominkowego potwierdził [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. Uczestniczka zwróciła uwagę, że plan piwnicy ujęty w projekcie wykonawcy budynku zawiera rysunek z otwartymi przewodami kominowymi, które wskazują na istnienie tzw. wyczystek. Wielokrotne kontrole kominiarskie, jak również odbiór techniczny budynku nie wykazały braku otworów wycierowych w piwnicach budynku. Z projektu rzutu piwnicy należy wnioskować, że komin dymowy dla lokalu nr [...] jest wykonany, ale jest krótszy niż pozostałe kanały, gdyż kończy się nad drzwiami piwnicy, kiedy pozostałe kończą się na poziomie podłogi. Z tych względów obowiązek nałożony zaskarżoną decyzją jest możliwy do wykonania. Na tę okoliczność uczestniczka wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa. Na rozprawie, podtrzymując swoje stanowiska, strony zgodnie uznały, że w piwnicy nie ma przedmiotowego przewodu kominowego. Pełnomocnik skarżącej podniosła, że nie jest możliwe umieszczenie wyczystki w piwnicy, możliwe jest natomiast wykonanie wyczystki w mieszkaniu, tym bardziej że według polskiej normy wyczystka powinna być umieszczona w miejscu, gdzie znajduje się wlot kominka tj. w tym przypadku w mieszkaniu uczestniczki. W tych okolicznościach adresatem decyzji powinna być A. C. Według pełnomocnika uczestniczki A. C. adresatem decyzji powinien być Zarząd Wspólnoty, a ponadto istnieje możliwość ulokowania wyczystki na klatce schodowej. Pełnomocnik organu stwierdził, że kominy są własnością wspólną, decyzja powinna być zatem skierowana do Zarządu Wspólnoty. Pełnomocnik nie był w stanie określić, czy możliwe jest ulokowanie wyczystki na klatce schodowej. Skarżący stwierdził, że długość komina i fakt, że zaczyna się on na parterze uniemożliwia montaż wyczystki na klatce schodowej. Ponadto na rozprawie pełnomocnik uczestniczki cofnął wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z § 146 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690; z późn. zm.) przewody kominowe (por. § 140 ust. 1 rozporządzenia) spalinowe i dymowe powinny być wyposażone, odpowiednio, w otwory wycierowe lub rewizyjne, zamykane szczelnymi drzwiczkami, a w przypadku występowania spalin mokrych - także w układ odprowadzania skroplin. Stwierdzenie w przedmiotowej sprawie, że przewód kominowy, do którego zostało podłączone urządzenie kominkowe w lokalu nr [...] budynku przy ul. R. w T., nie posiada wymaganego otworu rewizyjnego umożliwiającego jego poprawne tj. bezpieczne użytkowanie, pociągało za sobą niewątpliwie konieczność nakazania przez organy nadzoru budowlanego usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości (art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane; tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016; z późn. zm.). Wydając zaskarżoną decyzję Inspektor Wojewódzki podzielił zdanie Inspektora Powiatowego, iż usunięcie wskazanej nieprawidłowości powinno się dokonać poprzez m.in. wykonanie otworu wycierowego wspominanego przewodu kominowego w piwnicy budynku. Istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy było zatem ustalenie, czy ów przewód kominowy rzeczywiście sięga do poziomu piwnicy, czy też rozpoczyna się dopiero od poziomu parteru budynku uniemożliwiając tym samym wykonanie otworu w piwnicy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. ustalenie, iż ww. przewód kominowy znajduje się w piwnicy budynku oparł wyłącznie na treści opisu technicznego budynku. Dowód ten w opinii organu II instancji świadczy o bezzasadności podniesionego przez skarżącego w odwołaniu od decyzji Inspektora Powiatowego zarzutu, iż w rzeczywistości w piwnicy nie ma przedmiotowego przewodu kominowego, który to zarzut był oparty o stwierdzenie braku sprawdzenia przez organ I instancji zgodności wykonania budynku z projektem. W ocenie Sądu takie stanowisko Inspektora Wojewódzkiego nie spełnia wymogów określonych w art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.; zwaną dalej "kpa"). Inspektor Wojewódzki nie rozważył bowiem i nie uzasadnił w zaskarżonej decyzji, czemu uznaje za wiarygodny dowód z opisu technicznego budynku, skoro przeprowadzone w dniu 24 czerwca 2005r. oględziny wskazują na różnice pomiędzy rzeczywistymi wymiarami komina w piwnicy a wymiarami ujętymi w projekcie technicznym (rzut piwnicy pomiędzy k. 2 a k. 3 akt administracyjnych organu I instancji). Na rzucie piwnicy wskazano, iż komin, w którym znajduje się także przewód kominowy przeznaczony dla lokalu nr 13, powinien mieć długość 168 cm. Natomiast w protokole oględzin z dnia 24 czerwca 2005 r. (k. 22 akt administracyjnych organu I instancji) oraz na szkicu sporządzonym przez B. M. – pracownika organu I instancji uczestniczącego w oględzinach (k. 23 akt administracyjnych organu I instancji) wskazano, iż w rzeczywistości ten fragment budynku ma długość 135 cm, przy czym część komina znajduje się wewnątrz komórki "M – 15", a więc odmiennie niż w projekcie technicznym, który wskazywał, że komin powinien znajdować się w całości w korytarzu piwnicy. Ponadto zdaniem Sądu jeżeli strona kwestionuje dowód (tj. w przedmiotowej sprawie - projekt techniczny) organ, wypełniając obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa) powinien zbadać ten zarzut. W przypadku bowiem jeżeli zarzut potwierdziłyby się, decyzji nie można by uznać za wydaną o należycie zgromadzony, wiarygodny materiał dowodowy. Ocena zebranego materiału dowodowego i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia powinno znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Brak podania w uzasadnieniu decyzji motywów rozstrzygnięcia z jednej strony uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny legalności decyzji, a z drugiej strony może być powodem zaskarżenia do Sądu decyzji nie zawierających prawidłowego uzasadnienia wobec niemożności poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 grudnia 1999 r. sygn. akt III SA 1765/99, opubl. w elektronicznym Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 47228, patrz też uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2005 r. sygn. akt OSK 1421/04, nie publ.) Uchybienia przepisom postępowania w powyższym zakresie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż ustalenie iż w piwnicy brak jest przewodu kominowego czyniłby niewykonalnym wykonanie czynności nakazanych zaskarżoną decyzją. W ponownym postępowaniu organy administracji biorąc pod uwagę rozbieżność pomiędzy opisem technicznym budynku a stanem stwierdzonym w toku oględzin powinny zbadać w jakim miejscu rzeczywiście (w piwnicy czy na parterze) znajduje się początek przedmiotowego przewodu kominowego, w szczególności rozważając w tym celu potrzebę dokonania pomiarów głębokości przewodów kominowych i innych elementów budynku oraz powołania biegłego. Dokonane ustalenia powinny być szczegółowo opisane i rozważone w uzasadnieniu decyzji. W przypadku kwestionowania dowodów przez strony organ powinien także szczegółowo odnieść się do podnoszonych zarzutów. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 ww. ustawy. O kosztach (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, biorąc pod uwagę wysokość wniesionego przez skarżącego wpisu.