II SA/Bd 1281/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA: Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA: Renata Owczarzak Asesor WSA: Anna Klotz (spr.) Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Alicji D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2005 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2005 r., Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 1281/05 Uzasadnienie Alicja D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2005 r. nr [...], którą na podstawie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z 2003 r. z późn. zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U 2000 r. Nr 98, poz. 1 071 ze zm.) utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzją z dnia [...] 2005 r. Prezydent Miasta B. odmówił Alicji D. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem Jarosławem D. Skarżąca od powyższej decyzji wniosła odwołanie, w którym nie zgodziła się z podjętym rozstrzygnięciem organu I instancji uznając, że skoro w orzeczeniu o niepełnosprawności syna zawarte zostały wskazania dotyczące opieki związane ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, to odmowa przyznania świadczenia jest bezpodstawna. Alicja D. zaznaczyła również, że syn często choruje w związku z czym niezbędne są środki na leczenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po rozpatrzeniu sprawy nie uwzględniło żądań zawartych w odwołaniu. Zdaniem Kolegium warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania określone zostały w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Należy podkreślić, że są to świadczenia obligatoryjne, które przysługują osobom spełniającym wszystkie warunki określone przez ustawodawcę. Jak już wykazał organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem zgodnie z art. 17 ust. 1 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych przysługuje matce sprawującej opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w jego leczeniu, rehabilitacji i edukacji, albo po ukończeniu 16 roku życia orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ zaznaczył, że dla potrzeb ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawodawca w art. 3 pkt 9 określił, że niepełnosprawnym dzieckiem jest dziecko do ukończenia 16 roku życia legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Z przekazanych akt sprawy wynika, że Jarosław D. urodzony [...] 1986 r. ukończył 19 lat i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydanym do [...] 2007 r., a zatem Alicja D. nie spełnia wymogów określonych przez ustawodawcę i na podstawie przedłożonych dokumentów świadczenia pielęgnacyjnego nie może otrzymać. W skardze do Sądu Alicja D. wniosła o uchylenie lub zmianę decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2005 r. nr [...] o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca potwierdza, że jej syn Jarosław D. legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydanym na czas określony do 31 sierpnia 2007r. Podkreśla jednak, że w pkt 7 orzeczenia orzeczono o konieczności stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, natomiast w pkt 8 orzeczono konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia rehabilitacji i edukacji. Uważa , że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności i choroba syna - zespół Downa- uprawnia ją do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego . W udzielonej odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. W dniu rozprawy stawiła się skarżąca, która złożyła do akt sądowych orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia [...] 2006r, którym uchylono orzeczenie ostateczne z dnia [...] 2002r. i jednocześnie zaliczono Jarosława D. do znacznego stopnia niepełnosprawności ze względu na konieczność pomocy osób drugich w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153 , poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem , jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Katalog spraw przewidzianych do kontroli sądowej zawarty został w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 z późn. zm)- dalej P.p.s.a. Sąd rozstrzyga na podstawie akt sprawy. W rozpoznawanej sprawie należy podkreślić , że organ I instancji rozpoznając wniosek skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego przyjął jako dowód w sprawie orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności Jarosława D. W orzeczeniu tym, w pkt 7 wskazano na konieczność stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji , natomiast w pkt 8 wskazano na konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia rehabilitacji i edukacji. Są to wskazania, do zaliczenia osoby niepełnosprawnej do znacznego stopnia niepełnosprawności, a nie umiarkowanego stopnia niepełnosprawności w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz.U. z 1997, Nr123 poz. 776 ze zm). Do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji ( art.4 ust.1 cyt wyżej ustawy). Do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych ( art.4 ust.2 cyt wyżej ustawy). Z zestawionego brzmienia obydwu przepisów wynika, że różnica pomiędzy znacznym , a umiarkowanym stopniem niepełnosprawności polega na sposobie sprawowania opieki i pomocy innych osób w związku z niepełnosprawnością. Przy umiarkowanym stopniu niepełnosprawności osoba niepełnosprawna wymaga czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych, a wiec o wiele mniejszego zaangażowania innych osób, jak to ma miejsce przy znacznym stopniu niepełnosprawności. Znaczny stopień niepełnosprawności wymaga w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. W związku z powyższym, mimo , iż orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia [...] 2002r. wskazywało na umiarkowany stopień niepełnosprawności, to zawierało wszelkie wskazania do zaliczenia Jarosława D. do znacznego stopnia niepełnosprawności. Organ rozpoznający wniosek skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego powinien powyższą sprzeczność w orzeczeniu dostrzec z urzędu i wystąpić do organu orzekającego o stopniu niepełnosprawności celem wyjaśnienia stopnia niepełnosprawności w rozpoznawanej sprawie. Powyższe podyktowane jest bowiem zasadą prawa zawartą w art.7 Kpa. Zasada prawdy obiektywnej (materialnej) ma zasadnicze znaczenia dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które pozwoli dokonać subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod stosowną normę prawną, a następnie do ustalenia konsekwencji prawnych tych faktów (J. Jendrośka, Zasady postępowania administracyjnego..., s. 145 i n.). Jej istota sprowadza się do zapewnienia organowi prowadzącemu postępowanie możliwości badania sprawy (stanu faktycznego) i do swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Zasada ta nie oznacza, że organ jest uprawniony do oceny dowodów według dowolnych kryteriów; swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonywających podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. W nauce podkreśla się, że swobodna ocena dowodów musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł tej oceny. Naruszenie tych reguł, a także norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów (E. Iserzon (w:) E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks..., s. 155). Przyjęcie bezkrytyczne przez organ orzeczenia o stopniu niepełnosprawności stanowi w ocenie Sądu naruszenie przepisów postępowania w rozpoznawanej sprawie. Potwierdzeniem, tego iż orzeczenie kwestionowane było wadliwe jest dostarczone przez skarżąca w dniu rozprawy orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia [...] 2006r, którym uchylono orzeczenie ostateczne z dnia [...] 2002r. i jednocześnie zaliczono Jarosława D. do znacznego stopnia niepełnosprawności ze względu na konieczność pomocy osób drugich w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. W świetle powyższego Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i działając na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c, oraz 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami orzekł jak w sentencji wyroku.