II SA/Bd 1286/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wójta Gminy D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2005 r. Nr [...] w przedmiocie wyłączenia od udziału w postępowaniu postanawia odrzucić skargę. Wójt Gminy O. pismem z dnia 9 września 2005 r. zwrócił SIę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z wnioskiem o wyłączenie od udziału w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (o której mowa wart. 46 ust. 1, art. 46a ust. 7 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska; Dz. U. Nr 62, poz. 627; z późno zm.) dotyczącej realizacji przez gminę O. przedsięwzięcia polegającego na budowie sieci wodociągowej w N. (rejon ul. [...]). Uznając, iż w powyższej sytuacji zachodzą przesłanki wyłączenia organu określone wart. 24 § 1 pkt 1 i pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 107l;z późno zm.; dalej powoływaną jako kpa) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] 2005 r. wyłączyło od udziału w ww. postępowaniu Wójta Gmina O. Jednocześnie Kolegium wskazało jako organ właściwy do rozpoznania sprawy o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach - Wójta Gminy D. W dniu [...] 2005 r. (stempel wpływu) Wójt Gminy D. złożył Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w B. pismo z dnia 17 października, wskazując, że jest to przekazywania za pośrednictwem Kolegium skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie z dnia [...]. Powołując się na przepisy art. 24 § 1 pkt 1 i 4 w związku z art. 127 § 4, art. 138 § 1 pkt 1, art. 125 i art. 144 kpa oraz biorąc pod uwagę, że w postanowieniu z dnia 21 września na skutek omyłki komputerowej zawarto błędne pouczenie o możliwości złożenia skargi do sądu administracyjnego, Kolegium rozpoznało skargę Wójta we własnym zakresie traktując jąjako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wynikiem takiego stanowiska Kolegium było wydanie w dniu [...] 2005 postanowienia utrzymującego w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...]. W dniu 16 listopada (data stempla pocztowego) Wójt D. złożył w Kolegium skargę na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa. Według skarżącego Wójta me zachodzi przesłanka wyłączenia Wójta Gminy O. określona w art. 24 § 1 pkt 1 kpa, gdyż nie jest on stroną postępowania, a nawet jeżeli uznać, że jest pracownikiem strony, to wynik postępowania nie ma wpływu na jego prawa lub obowiązki. Zdaniem skarżącego naruszony został także przepis art. 24 § 1 pkt 4 kpa, gdyż jego zastosowanie skutkowało wyłączeniem od udziału w postępowaniu całego aparatu wykonawczego samorządu gminnego, kiedy tymczasem istniała możliwość powierzenia prowadzenia danej sprawy gminy innej niż wójt osobie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie i wskazując na jego poparcie zarówno orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jak też stanowisko przedstawicieli doktryny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Skuteczne przeprowadzenie ważnego postępowania przed sądem administracyjnym jest uzależnione od posiadania przez podmiot występujący w tym postępowaniu zdolności sądowej (tak M. Niezgódka - Medek [w] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Zakamycze, 2005, komentarz do art. 25 ustawy). Zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późno zm.; zwanej dalej ppsa) zdolność sądową posiada osoba fizyczna i osoba prawna (§ 1) państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej (§ 2) inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 3) oraz organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (§ 4). Pomimo braku wymienienia wart. 25 ppsa, mając na względzie treść art. 32 ppsa należy przyjąć, że także organ administracyjny posiada zdolność sądową, jednakże tylko w charakterze podmiotu, przeciwko któremu kierowana jest skarga (tak M. Romańska [w] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 166). W sprawie rozpatrywanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze Wójt Gminy D. występował nie jako przedstawiciel ustawowy osoby prawnej gminy D., ale tylko i wyłącznie jako organ administracyjny, który po wyznaczeniu do załatwienia sprawy zwrócił się ze skargą do sądu administracyjnego. Występując w charakterze skarżącego organ administracji - Wójt Gminy D. nie posiada zdolności sądowej. Wobec tego, stosownie do art. 58 § 1 pkt 5 ppsa jego skarga podlega odrzuceniu. Na marginesie należy zwrócić uwagę, że wyłączenie pracownika organu następuje w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 1990 r., sygn. akt SA/Po 1555/89, opubl. w "Orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego" z 1992, nr 2-3, poz. 44 oraz w elektronicznym Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 10143). W przedmiotowej sprawie zatem nie tylko nie było podstaw do zawarcia w postanowieniu z dnia 21 września pouczenia o możliwości jego zaskarżenia do sądu administracyjnego (patrz art. 3 § 2 pkt 2 ppsa), ale także nie było podstaw do uznania "skargi" Wójta z dnia 17 października za dopuszczalny ustawą środek zaskarżenia. Trudno bowiem przyjąć, że ujęte art. 112 kpa zastrzeżenie, iż błędne pouczenie co do prawa odwołania co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie - skutkuje otwarciem dla strony możliwości wniesienia środka odwoławczego nawet w takim przypadku, kiedy w stosunku do danego rodzaju rozstrzygnięcia ustawa takiego środka w ogóle nie przewiduje. Wydaje się wobec tego, że właściwszym byłoby nie tyle merytoryczne orzekanie przez Kolegium w przedmiocie wniesionego środka odwoławczego, ale stwierdzenie jego niedopuszczalności (art. 134 w związku z art. 144 kpa).