II SA/Bd 1286/15

Dnia 13 stycznia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant: asystent sędziego Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2016 roku sprawy ze skargi P. J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie pomocy na zalesianie oddala skargę. Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W., na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173), § 12 ust. 2, § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 r., poz. 1565), art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) odmówił P. J. przyznania pomocy na zalesianie, ze względu na niezłożenie Oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia w terminie do 20 maja 2015 r. Zgodnie z treścią uzasadnienia decyzji, w dniu [...] lipca 2014 r. do Biura Powiatowego wpłynął wniosek P. J. o przyznanie pomocy na zalesianie na rok 2014. Kierownik Biura Powiatowego w dniu [...] września 2014 r. postanowieniem Nr [...] orzekł o spełnieniu warunków do przyznania pomocy na zalesianie. Organ podniósł, że w dniu [...] maja 2015 r. P. J. złożył Oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia wraz z załącznikami, natomiast w dniu [...] maja 2015 r. rolnik wniósł prośbę o przywrócenie terminu na złożenie powyższego Oświadczenia, wraz z zaświadczeniem lekarskim, z którego wynika, że stan zdrowia wnioskodawcy nie pozwolił mu na opuszczenie miejsca zamieszkania w okresie [...] - [...] maja 2015 r. Organ wskazał, że przepisy nie przewidują możliwości przywrócenia terminu na złożenie oświadczenia, o którym mowa w § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2009 r., w związku z czym organ nie mógł uwzględnić wniosku o przywrócenie terminu. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł P. J. Wskazał w nim, że zalesienia dokonał zgodnie z planem. Odwołujący się podniósł, że sadzonki zakupił w dniu [...] marca 2015 r., co potwierdza dowód zakupu i niezwłocznie po tym dokonał zalesienia, wykonując wszystkie niezbędne zabiegi pielęgnacyjne i agrotechniczne. Odwołujący się stwierdził, że wielokrotnie zgłaszał Nadleśnictwu zasadzenie lasu i prosił o jego odbiór, czego dokonano dopiero w dniu [...] maja 2015 r. Jak wskazał ponadto odwołujący się, ze względu na stan zdrowia nie mógł on złożyć oświadczenia o wykonaniu zalesienia wraz z zaświadczeniem nadleśniczego potwierdzającym ten fakt w wymaganym terminie do 20 maja, co potwierdza zaświadczenie lekarskie. Decyzją z dnia [...] września 2015 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, § 12 ust. 2, § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję pierwszej instancji. Jak wskazał organ odwoławczy, uzasadnieniem wprowadzenia terminu o którym mowa w § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r., jest zapewnienie, aby środki przewidziane w rocznych planach zalesienia były wykorzystane w wynikających z warunków przyrodniczych cyklach gospodarczych, z jednoczesnym zapewnieniem racjonalnej kolejności przyznawania tej pomocy finansowej. Zdaniem organu, chodzi o racjonalne gospodarowanie środkami na zalesienie gruntów w ramach ustalonych rygorów obowiązującego planu rozwoju obszarów wiejskich. Z tych przyczyn, jak wskazał Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, powyższemu terminowi przypisuje się charakter materialnoprawny, a jego upływ skutkuje utratą prawa do uzyskania płatności. W przypadku, gdy producent nie złoży w terminie wymaganego oświadczenia organ jest związany przepisami prawa, co do sposobu rozstrzygnięcia. W sprawie niniejszej, prawidłowo ustalono, że odwołujący się nie złożył oświadczenia o wykonaniu zalesienia w terminie określonym obowiązującymi przepisami, a z jego siedmiodniowym przekroczeniem, wobec czego organ pierwszej instancji zobowiązany był do wydania decyzji o odmowie przyznania pomocy na zalesianie. Organ wskazał, że termin do złożenia oświadczenia o wykonaniu zalesienia jest terminem o charakterze materialnoprawnym i nie może mieć do niego zastosowania instytucja przywrócenia terminu przewidziana w kpa, co oznacza, że bezprzedmiotowe w niniejszej sprawie było merytoryczne rozstrzygnięcie co do zasadności wniosku o przywrócenie terminu. W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo wydał decyzję o odmowie przyznania pomocy na zalesianie, w której w uzasadnieniu odniósł się do wniosku strony o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o wykonaniu zalesienia. W skardze do Sądu, P. J. wniósł o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji oraz o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wypłatę pomocy na zalesianie. Skarżący, powtarzając ujęty w odwołaniu zarzut wielokrotnego zgłaszania Nadleśnictwu zasadzenia lasu i próśb o jego odbiór, wskazał że w jego opinii Nadleśniczy wystawiając zaświadczenie w dniu [...] maja 2015 r. przekroczył 7-dniowy termin, o którym mowa w art. 217 kpa. Wskazał ponadto, że ze względu na stan zdrowia nie mógł złożyć oświadczenia o wykonanym zalesieniu w wymaganym terminie do 20 maja, co potwierdził zaświadczeniem lekarskim. Zgodnie z twierdzeniem skarżącego, wbrew stanowisku organu, złożenie oświadczenia z siedmiodniowym przekroczeniem terminu nie mało istotnego znaczenia dla rozdysponowania środków. Skarżący działaniom organu zarzucił naruszenie art. 8 i 9 kpa oraz art. 2 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. wniósł o jej oddalenie wraz z argumentacją zawartą w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Z powyższego wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Wskazana regulacja nie pozostawia wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów § 12 ust. 2, § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 r., poz. 1565). Powyższe rozporządzenie reguluje szczegółowo warunki i tryb przyznania pomocy na zalesienie. Zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia zalesienie wykonuje się po otrzymaniu postanowienia, o którym mowa w § 10 ust. 4, w terminie wskazanym w planie zalesienia, jednak nie później niż w okresie sadzenia przypadającym na wiosnę roku następującego po roku, w którym został złożony wniosek o pomoc. Na podstawie § 12 ust. 1 i ust. 2 rolnik informuje nadleśniczego o założeniu uprawy leśnej, na piśmie, w terminie 7 dni od dnia jej założenia. Rolnik składa kierownikowi biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek o pomoc, oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia wraz z zaświadczeniem nadleśniczego potwierdzającym ten fakt, w terminie do dnia 20 maja: 1) roku, w którym zalesienie wykonano wiosną, albo 2) roku następującego po roku, w którym zalesienie wykonano jesienią. Natomiast z § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wynika, że kierownik biura powiatowego Agencji, w drodze decyzji, odmawia przyznania pomocy na zalesianie, jeżeli rolnik nie złożył w wymaganym terminie oświadczenia, o którym mowa w § 12 ust. 2. Powyższe oznacza, że przyznanie pomocy na zalesienie uzależnione jest od spełnienia warunków, których naruszenie wiąże się z odmową przyznania pomocy. W przedmiotowej sprawie nie jest sporne, że skarżący dokonał założenia uprawy leśnej zalesienia gruntów rolnych. Okoliczność dokonania nasadzeń została potwierdzona protokołem dokonania ich odbioru w dniu [...] maja 2015 r. W ocenie Sądu skarżący mimo zalesienia gruntu nie udokumentował okoliczności, że poinformował na piśmie nadleśniczego o założeniu uprawy leśnej, w terminie 7 dni od dnia jej założenia. Analiza akt sprawy, a dokładnie protokołu potwierdzającego założenie uprawy leśnej dokumentuje, że zalesienie gruntów wykonano w terminie [...] kwietnia 2015 r. Tak więc w terminie 7 dni od założenia uprawy ([...] kwietnia 2015 r. - poniedziałek), skarżący mógł dopełnić czynności zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia i poinformować na piśmie nadleśniczego o założeniu uprawy leśnej. Skarżący w skardze podnosi, że wielokrotnie zgłaszał w Nadleśnictwie zasadzenie lasu i prosił o jego odbiór. Czynność ta powinna zostać przez skarżącego udokumentowana złożeniem pisemnej informacji do nadleśniczego o założeniu uprawy leśnej w terminie 7 dni od dnia jej założenia. Nie są wystarczające gołosłowne zapewnienia skarżącego o dopełnieniu obowiązku. Przepisy prawa i pouczenie w postanowieniu z dnia [...] września 2014 r. o spełnieniu warunków do przyznania pomocy na zalesienie dokładnie określają obowiązki spoczywające na skarżącym. W ocenie Sądu jedynie zwłoka w załatwieniu sprawy przez nadleśnictwo w przypadku dopełnienia przez skarżącego obowiązku złożenia do nadleśniczego pisemnej informacji o założeniu uprawy leśnej w terminie 7 dni od dnia jej założenia, może skutkować uznaniem o zachowaniu terminu. Ciężar dowodu w przedmiotowej sprawie spoczywa na skarżącym. Wynika to z przepisów ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173). W art. 21 ust. 2 tej ustawy wyrażona została generalna zasada ciężaru dowodu, zgodnie z którą to strony są zobowiązane do aktywnego przedstawiania dowodów i składania wyjaśnień w sprawie, bowiem obowiązek udowodnienia danego twierdzenia np. o spełnieniu wymogu złożenia oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia wraz z zaświadczeniem nadleśniczego potwierdzającym ten fakt, w terminie do dnia 20 maja, spoczywa na tym, kto wywodzi z tego skutki prawne. Nie stanowi okoliczności usprawiedliwiającej opóźnienie w złożeniu oświadczenia zły stan zdrowia skarżącego, który został potwierdzony zaświadczeniem lekarskim, a nie zwolnieniem lekarskim. Zgodnie z protokołem odbioru gruntów zalesionych w ramach działania Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne objętego PROW na lata 2007-2013 w dniu [...] maja 2015 r. dokonano odbioru zalesień gruntów wykonanych w terminie do [...] kwietnia 2015r. na podstawie planu zalesienia gruntów rolnych. Skarżący osobiście podpisał protokół (k- 18 akt administracyjnych). W postanowieniu z dnia [...] września 2014 r. nr [...] (k- 43 akt administracyjnych) o spełnieniu warunków do przyznania pomocy na zalesienie skarżący został pouczony o spoczywających na nim obowiązkach o wykonaniu zalesienia. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR pouczył skarżącego, że zalesienie musi zostać wykonane w terminie określonym w planie zalesienia oraz zgodnie z wytycznymi zawartymi w planie zalesienia (pkt. 1 pouczenia). W punkcie 2 pouczenia nałożono obowiązek na wnioskodawcę informowania nadleśniczego o założeniu uprawy leśnej, na piśmie, w terminie 7 dni od dnia jej założenia. W punkcie 3 pouczenia zawarta została informacja o obowiązku złożenia przez wnioskodawcę w terminie do 20 maja do Kierownika Biura Powiatowego Agencji oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia wraz załącznikami: zaświadczeniem nadleśniczego potwierdzającym wykonanie zalesienia zgodnie z planem zalesienia oraz protokołem odbioru gruntów zalesionych w ramach działania Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne objętego PROW na lata 2007-2013. W punkcie 5 pouczenia skarżący został pouczony o skutkach niezłożenia w terminie oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia w postaci wydania decyzji o odmowie przyznania pomocy na zalesienie. Pouczenie zawarte w powyższym postanowieniu znajduje umocowanie w przepisach z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2014 r., poz. 1565). Tak więc po myśli art. 21 ust. 3 ww. ustawy to strona postępowania (przyszły beneficjent płatności) jest zobowiązana do udowodnienia, że wskazana przez nią okoliczność rzeczywiście miała miejsce. W tym celu skarżący mógł przedłożyć pisemną korespondencję z nadleśnictwem, czego jednak nie uczynił. W ocenie Sądu prawidłowa jest argumentacja organu, co do uchybienia terminu do złożenia oświadczenia o wykonaniu zalesienia. Oświadczenie nie zostało złożone w terminie. Organ I instancji ARiMR, w formie decyzji, prawidłowo odmówił przyznania pomocy na zalesienie na podstawie § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Przepis § 12 ust. 2 rozporządzenia określa termin do złożenia oświadczenia o wykonaniu zalesienia, który jest terminem materialnoprawnym, a skutkiem jego uchybienia jest wygaśnięcie prawa do ubiegania się o pomoc na zalesienie, a więc wygaśnięcie uprawnienia o charakterze materialnoprawnym, a nie procesowym. Termin taki nie podlega przywróceniu. W tym stanie rzeczy Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.