II SA/Bd 1290/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Gminy [...] i K. M. na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego postanawia oddalić wniosek. W dniu 29 kwietnia 2014 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniosek K. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku wskazał, że we wspólnym gospodarstwie [...] zamieszkuje [...]. Posiada dom o powierzchni [...] nieruchomość rolną o powierzchni [...],[...] o wartości [...] zł oraz [...], którego wartość szacuje na kwotę około [...] zł. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego wskazał na kwotę [...] zł. W uzasadnieniu wniosku wwyjaśnił, że prowadzone przez niego [...] nie przynosi dochodu w takiej wysokości, która pozwoliłaby mu na zatrudnienie adwokata oraz pokrycie kosztów sądowych. Wydatki jakie ponosi w związku z prowadzeniem [...] nie pozwalają mu na taki wydatek. Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2014 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oddalił wniosek K. M. o przyznanie pomocy w zakresie całkowitym podkreślając, że skarżący nie wykazał zasadności swojego wniosku, nie wykazał że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a to zaś stanowi przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Od wskazanego postanowienia sprzeciw wniósł K. M. podnosząc, że w postanowieniu oparto się na błędnych i niepełnych ustaleniach. Wskazał, że prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, nie natomiast jak wskazano w postanowieniu jakichkolwiek środków pieniężnych. W jego ocenie posiadanie środków pieniężnych nie jest przeszkodą w przyznaniu prawa pomocy. Dopiero dokładna ocena sytuacji życiowej pozwoli stwierdzić, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. Nr 270, zwanej dalej ppsa), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Przesłanki przyznania przez Sąd osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, zostały określone w art. 246 § 1 pkt 1 ppsa, zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie, są możliwości zarobkowe i potrzeby finansowe strony i jej rodziny. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Świadczy o tym użyty we wskazanym przepisie zwrot "...gdy osoba wykaże..". Znajduje to dodatkowe potwierdzenie w treści art. 252 § 1 ppsa, który stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, oraz w przypadku wniosku osoby fizycznej o stanie rodzinnym. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że stosownie do art. 100 w zw. z art. 98a ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r. poz. 594) postępowanie w niniejszej sprawie zwolnione jest od opłat sądowych. Skarżący nie jest więc obowiązany do ponoszenia opłat sądowych w tym postępowaniu. Rozpatrując przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie przyznania profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, Sąd miał na uwadze, iż dochód osiągany przez wnioskodawcę oraz osoby pozostające we wspólnym [...] tj. [...] zł brutto, nie pozwala na uznanie, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a więc że zachodzi przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W zakresie przyznania profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, jedynym kryterium które należy rozpatrzyć w tym zakresie są, możliwości finansowe strony i jej rodziny, które w ocenie Sądu wnioskodawca i jej mąż posiadają. W ocenie Sądu wykazana przez wnioskodawcę sytuacja materialna, a w szczególności stały comiesięczny dochód czterech osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, wynoszący w przeliczeniu na jedną osobę w gospodarstwie domowym [...] zł brutto miesięcznie, nie uzasadnia niemożliwości poniesienie przez K. M. żadnych kosztów postępowania sądowego, lecz przeciwnie świadczy o możliwości ich poniesienia. Na uwadze należy mieć również fakt, że skarżący mimo ciążącego nam i obowiązku nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, wobec czego Sąd stwierdził, iż w sprawie nie zaistniała przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ponadto w przypadku posiadania majątku, a taki stanowi dom o wielkości [...] m², [...] o łącznej powierzchni [...] ha, [...] zł oraz [...] zł., istotne jest, że posiadany majątek może służyć jako zabezpieczenie [...], jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków, brakuje bieżących środków finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04, lex nr 393645). Brak woli wzięcia pożyczki, w sytuacji możliwości jej spłaty, chociażby długoterminowej, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając powyższe na uwadze Sąd uznając, że wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 a contrario ppsa , orzekł jak w sentencji postanowienia.