II SA/Bd 1292/15

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2015-12-11

Skład orzekający: Michał Kujawa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który pomimo posiadania dochodów i majątku, wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych w całości lub w części?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Sąd uznał, że pomimo ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem, wnioskodawcy pozostaje kwota pozwalająca na uiszczenie jednorazowej opłaty sądowej, a koszty sądowe jako należności publicznoprawne powinny być uiszczane w pierwszej kolejności.
Stan faktyczny
Skarżący S. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Wskazał, że utrzymuje się z żoną z emerytur, posiada mieszkanie i garaże, ale nie ma oszczędności. Wydatki związane z utrzymaniem oszacował na kwotę [...]. Referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał zasadności wniosku, gdyż pomimo ponoszonych wydatków, pozostaje mu kwota pozwalająca na uiszczenie opłaty sądowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanowił: oddalić wniosek. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dnia 8 grudnia 2015 r. wpłynął wniosek (formularz PPF) S. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący powołał się na trudną sytuację materialną oraz zdrowotną. We wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z żoną. Podał, że utrzymuje się z żoną z tytułu świadczeń emerytalnych, które łącznie wynoszą [...] zł miesięcznie. Posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2, dwa garaże oraz jest współwłaścicielem samochodu osobowego. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz innych przedmiotów wartościowych. Wydatki związane z utrzymaniem skarżący oszacował na kwotę [...] zł (w tym czynsz za mieszkanie, media, lekarstwa). Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W świetle przedstawionej przez zainteresowanego sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych uznano, iż nie wykazał on zasadności swojego wniosku. Z danych przedstawionych przez skarżącego wynika, że miesięczny dochód skarżącego wynosi [...] zł zaś wskazane przez niego wydatki [...] zł. Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Warto również zauważyć, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.). Na uwagę zasługuje fakt, że skarżącemu po dokonaniu podstawowych opłat związanych z zamieszkaniem oraz zakupem lekarstw pozostaje kwota około [...] zł. Odnosząc tę kwotę do wysokości wpisu sądowego w niniejszej sprawie tj. 200 zł należy stwierdzić, że wnioskodawcę jest stać na poniesienie tej jednorazowej opłaty po to aby zainicjować postępowanie sądowoadministracyjne. Zresztą należy podkreślić, że skarżący uiścił wymaganą kwotę wpisu sądowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło