II SA/Bd 1298/23
WyrokWSA w Bydgoszczy2024-04-03
Skład orzekający: Katarzyna Korycka, Grzegorz Saniewski, Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję odmawiającą przyznania dodatku węglowego, mimo istnienia rozbieżności w materiale dowodowym dotyczącym liczby gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem oraz charakteru zajmowanych przez nie lokali?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo utrzymało w mocy decyzję odmawiającą przyznania dodatku węglowego, ponieważ nie ustaliło w sposób wystarczający stanu faktycznego sprawy, w szczególności kwestii ilości gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem oraz tego, czy zamieszkują one w odrębnych lokalach. Istniejące rozbieżności w materiale dowodowym, takie jak sprzeczności w liczbie osób zamieszkujących, opisie pomieszczeń i wejść do budynku, uniemożliwiają jednoznaczne stwierdzenie, czy zastosowanie mają przepisy dotyczące przyznawania jednego dodatku dla wszystkich gospodarstw domowych pod jednym adresem, czy też wyjątki od tej zasady. W związku z tym decyzja organu odwoławczego została uznana za przedwczesną i wadliwą.Stan faktyczny
Skarżący C. F. złożył wniosek o przyznanie dodatku węglowego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku, wskazując, że skarżący ponownie zamieszkuje z żoną i dziećmi, a jego żona już otrzymała dodatek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję, argumentując, że w budynku jednorodzinnym pod adresem skarżącego zamieszkują dwa gospodarstwa domowe, które nie zajmują odrębnych lokali. Skarżący w skardze podniósł, że w chwili składania wniosku prowadził oddzielne gospodarstwo domowe i zamieszkiwał pod innym adresem, a także że jego wniosek złożony był pierwszy. Sąd administracyjny stwierdził, że materiał dowodowy budzi wątpliwości co do ilości gospodarstw domowych i ich składu osobowego oraz odrębności lokali.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi C. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję.
Decyzją z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] Burmistrz B. K., po rozpoznaniu wniosku skarżącego C. F. z dnia [...] listopada 2022 r., odmówił mu przyznania dodatku węglowego wyjaśniając, że powodem odmowy jest przyznanie dodatku dla wieloosobowego gospodarstwa domowego wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. W treści uzasadnienia wskazał, że biorąc pod uwagę, że skarżący od [...] lipca 2023 r. ponownie zamieszkuje ze swoją żoną A. F. oraz dwójką dzieci – co ustalono podczas wywiadu środowiskowego dnia [...] lipca 2023 r. – oraz że jego żona wniosek o przyznanie dodatku węglowego złożyła w dniu [...] sierpnia 2022 r., stwierdzić należy, że na dzień wydania rozstrzygnięcia skarżącemu wnioskowane świadczenie nie przysługuje, skoro prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe i zamieszkuje z żoną, która już otrzymała wypłatę dodatku węglowego.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, podnosząc, że w chwili złożenia wniosku o dodatek węglowy prowadził wraz z żoną oddzielne gospodarstwa domowe i zamieszkiwali oni pod innymi adresami w innych budynkach – żona pod adresem [...] B. K. - na który otrzymała dodatek węglowy, a skarżący pod adresem [...]. W związku z tym wniósł o wyjaśnienie na jakiej podstawie odmówiono mu wypłaty dodatku węglowego na adres [...].
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) decyzją z dnia [...] września 2023 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wskazał, że – jak ustalono na podstawie akt – na adres zamieszkania wskazany przez skarżącego we wniosku, tj. [...], został już wcześniej przyznany dodatek węglowy wnioskowany przez inną osobę, również zamieszkującą pod tym adresem – I. F., która we wniosku zadeklarowała, że prowadzi odrębne jednoosobowe gospodarstwo domowe od gospodarstwa skarżącego. Wobec tego możliwość przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia zależała od tego czy gospodarstwa domowe zamieszkują pod tym samym adresem w odrębnych lokalach i czy w terminie do 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych w odrębnych lokalach. SKO dostrzegło w tym miejscu, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, budzi wątpliwości w zakresie ilości gospodarstw domowych zamieszkujących pod adresem [...], jak i ich składu osobowego. Jednak jak wskazał organ, z notatek służbowych – z których wynika m.in., że budynek jednorodzinny, w którym zamieszkują oba gospodarstwa ma dwa wejścia, w tym jedno wspólne, dwa piętra, poddasze oraz podpiwniczenie - można wywnioskować, że w budynku nie wyodrębniono dwóch niezależnych od siebie samodzielnych lokali dla zajmujących je gospodarstw domowych, natomiast jedno gospodarstwo zajmuje pomieszczenia na parterze i poddaszu, a drugie w podpiwniczeniu i na piętrze. Wskazał przy tym, że część pomieszczeń jest wspólnych, wspólne są również liczniki energii i wody. SKO stwierdziło zatem, że przyjmując, iż w sprawie mamy do czynienia z dwoma gospodarstwami domowymi wieloosobowymi, zamieszkującymi pod jednym adresem w domu jednorodzinnym, nie można uznać, że zamieszkują one w odrębnych lokalach, gdyż części przez nie zajmowane nie stanowią samodzielnej całości (odrębnych lokali). Wobec tego nie mają zastosowania regulacje art. 2 ust. 3c-3d ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j. Dz.U. z 2023 poz. 141, dalej jako "udw"), a w sprawie uznać należało, że skoro dla obu gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem przysługuje jeden dodatek węglowy, który został już wypłacony wnioskodawczyni I. F. – odmowa przyznania dodatku skarżącemu jest uzasadniona.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której wskazał, że w chwili złożenia wniosku prowadził oddzielne gospodarstwo domowe od swojej żony i zamieszkiwali oni pod innymi adresami, w innych budynkach - żona pod adresem [...], na który uzyskała dodatek węglowy, a skarżący pod adresem [...] – na który to adres odmówiono mu przyznania świadczenia. Zaznaczył przy tym, że wniosek o dodatek węglowy na ten sam adres złożyła w tym samym dniu również jego siostra. Jednak, jak podkreślił, jego wniosek złożony był pierwszy – w godzinach porannych, a siostry w godzinach popołudniowych, co powinno skutkować pierwszeństwem wypłaty dodatku skarżącemu, jednak pracownicy organu popełnili błąd i wypłacili świadczenie jego siostrze. Podkreślił również, że w momencie wniesienia wniosku dodatek węglowy przysługiwał wszystkim odrębnym gospodarstwom – tj. jego żony zamieszkującej pod innym adresem, a także jego i jego siostry pomimo zamieszkiwania pod tym samym adresem, gdyż prowadzą oni odrębne gospodarstwa. Ponadto, w domu, jak wskazał, znajdują się dwie kuchnie, dwa oddzielne wejścia, trzy łazienki oraz sześć pokoi. Pomimo jednak przeprowadzenia wizji lokalnych oraz wskazania ww. pomieszczeń, przyznania wnioskowanego świadczenia odmówiono tylko jemu, chociaż był pierwszym składającym wniosek właścicielem nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Kontrola przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej powoływanej jako "ppsa") wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa.
Istota sprawy, w następstwie wydania przez SKO zaskarżonej decyzji, dotyczy przede wszystkim prawidłowości ustalenia stanu faktycznego mającego znaczenie dla trybu przyznania dodatku węglowego, o którym mowa w art. 2 ust. 3c udw, a w szczególności dla możliwości stwierdzenia zaistnienia przesłanki zamieszkiwania pod jednym adresem ([...]) w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych.
Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 udw (w stanie prawnym na dzień wydania decyzji organu II instancji - t.j. Dz.U. 2023 r. poz. 1630) dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
Zgodnie z art. 2 ust. 3a udw w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 3b udw w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania.
Wyjątek od powyższego przewiduje art. 2 ust. 3c udw, bowiem w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się art. 2 ust. 3a i 3b udw do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. Stosownie zaś do art. 2 ust. 3d udw w przypadku, o którym mowa w art. 2 ust. 3c udw, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji.
Podkreślić należy w tym miejscu ponadto, że organ rozpatrując wniosek o ustalenie prawa do świadczenia takiego jak dodatek węglowy, zobligowany jest do podjęcia stosownych czynności w celu ustalenia przesłanek istotnych z punktu widzenia sprawy. Istotnym jest ponadto, że wyrażoną w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) zasadę prawdy materialnej należy rozumieć jako wymóg oparcia rozstrzygnięcia jedynie na okolicznościach faktycznie istniejących, a nie wyprowadzanych w drodze domniemań (M. Wierzbowski, Zasady ogólne (w:) M. Szubiakowski, M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Postępowanie administracyjne - ogólne, podatkowe i egzekucyjne, Warszawa 2000, s. 19). Organ przed rozstrzygnięciem sprawy powinien zatem przeprowadzić wszelkie możliwe dowody, aby wyjaśnić jej okoliczności, tak aby być pewnym, iż ustalenia dokonane na podstawie zebranych dowodów są zgodne z rzeczywistym i aktualnym stanem faktycznym. Jeśli zaś w toku postępowania pojawiłaby się obiektywna wątpliwość, która doprowadziłaby ostatecznie do wydania decyzji negatywnej, to tym bardziej koniecznym jest jak najwnikliwsze ustalenie stanu faktycznego, a ponadto odniesienie się do podnoszonych przez skarżącego stwierdzeń, oświadczeń i zarzutów, celem wyjaśnienia mu powodów podjętego przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia. Wspomniana zasada prawdy obiektywnej koreluje z treścią przepisów o postępowaniu dowodowym, tj. art. 77 § 1 i art. 80 kpa, wedle których organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a ocena stanu faktycznego w danej sprawie powinna odbywać się na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Katalog źródeł i informacji, o którym mowa w powołanych przepisach, a w oparciu o które organ może dokonać weryfikacji wniosku o dodatek węglowy, ma w tym zakresie charakter otwarty. Brak wykorzystania przez organ wszystkich przysługujących mu możliwości dowodowych i zaprzestanie ich podejmowania na etapie, gdy nie ustalono jeszcze rzeczywistego stanu faktycznego w zakresie przesłanek, od których spełnienia zależy możliwość przyznania wnioskodawcy świadczenia, a w sprawie nadal pozostają wątpliwości co do tych przesłanek, jest więc w ocenie Sądu nie do zaakceptowania, tak w świetle ustawy o dodatku węglowym, jak i ogólnych zasad postępowania administracyjnego.
Mając na uwadze podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, obowiązujące przepisy postępowania oraz przeprowadzoną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych, Sąd stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia prawa procesowego poprzez nieustalenie w sposób wystarczający stanu faktycznego sprawy, w tym w szczególności okoliczności istotnych dla kwestii możliwości zastosowania trybu o którym mowa w art. 2 ust. 3c udw, dotyczących ilości gospodarstw domowych zamieszkujących pod adresem [...] oraz tego czy zamieszkują one w odrębnych lokalach. Tym samym decyzję SKO - którą odmówiono skarżącemu przyznania wnioskowanego dodatku z uwagi na to, że zdaniem organu odwoławczego w budynku jednorodzinnym pod adresem, na który skarżący zawnioskował o dodatek węglowy mieszkają dwa gospodarstwa domowe wieloosobowe, które nie zamieszkują w odrębnych lokalach i tym samym zastosowania w sprawie nie mają przepisy art. 2 ust. 3c-3d udw – ocenić należy jako przedwczesną i wadliwą w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Wnioski, które legły u podstaw jej rozstrzygnięcia – zwłaszcza kwestia braku odrębności lokali zajmowanych przez poszczególne gospodarstwa domowe - nie została w sprawie w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości wyjaśniona.
W realiach sprawy w związku z ustaleniem przez SKO, że na adres wskazany przez skarżącego w jego kolejnym już wniosku z dnia [...] listopada 2023 r. (w związku z czym zarzuty skargi odnośnie pierwszeństwa złożenia tj. przed jego siostrą uprzedniego wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2023 r. nie mogły odnieść skutku w niniejszej sprawie) – [...], został już złożony wniosek o wypłatę dodatku węglowego przez jego siostrę, który rozpatrzony został pozytywnie, a tym samym że pod adresem wskazanym przez skarżącego zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe – organ był zobligowany w pierwszej kolejności do ustalenia, czy zaistniały przesłanki zastosowania regulacji zawartej w art. 2 ust. 3c udw, będącej wyjątkiem od zasady ustanowionej w art. 2 ust. 3b, według której, w opisanej sytuacji dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy i pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania. Koniecznym było zatem, w pierwszej kolejności, ustalenie czy skarżący i jego siostra - deklarujący w swoich wnioskach o przyznanie dodatku węglowego zamieszkiwania pod adresem [...] w budynku jednorodzinnym oraz prowadzenia jednoosobowych gospodarstw domowych – faktycznie prowadzą odrębne od siebie gospodarstwa domowe i zamieszkują w wyodrębnionych od siebie lokalach. Takich ustaleń, które spełniałyby wymogi postępowania administracyjnego i w sposób jednoznaczny pozwalały na ustalenie zaistnienia w sprawie przesłanek koniecznych dla przyznania wnioskowanego dodatku – w sprawie jednak zabrakło. W sprawie podjęto co prawda w tym celu stosowne czynności, przeprowadzając wywiady środowiskowe pod adresem wskazanym przez skarżącego, z których sporządzono notatkę służbową i kwestionariusz rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia [...] lipca 2023 r. (k. 4 i 5 akt administracyjnych) oraz notatkę służbową z dnia [...] lutego 2023 r. (k. 14 akt administracyjnych). Niemniej jednak, analiza powyższych dokumentów prowadzi do rozbieżności w zakresie ustaleń dotyczących istniejącego stanu faktycznego, w związku z wynikającymi z nich sprzecznościami i nie pozwala na podjęcie na ich podstawie jednoznacznych wniosków. Wspomniane rozbieżności polegają w szczególności na: różnicach w ilości osób zamieszkujących pod adresem [...] w B. K. (w notatce z [...] lutego 2023 r. – 6 osób, w notatce z [...] lipca 2023 r. – 7 osób); różnicach w opisie pomieszczeń w budynku (w notatce z [...] lutego 2023 r. ilość łazienek: 3, wc: 3; w notatce z [...] lipca 2023 r. ilość łazienek: 2, ilość wc: 1; różnicach w opisie wejścia do domu (w notatce z [...] lutego 2023 r. wskazanie na osobne wejścia do domu z wyjaśnieniem, że są dwa wejścia, wspólne i oddzielne przez korytarz; w notatce z [...] lipca 2023 r. wskazanie na jedno wejście wspólne i wejście odrębne z wyjaśnieniem że nie są one położone na jednym piętrze, jedno wejście jest ze wspólnego korytarza po schodach), a także na odmiennym scharakteryzowaniu konkretnego miejsca zamieszkiwania przez osoby tworzące gospodarstwa domowe (w notatce z [...] lutego 2023 r. wskazano, że jedno z gospodarstw mieszka w podpiwniczeniu i części piętra, a drugie na piętrze i poddaszu; w notatce z [...] lipca 2023 r. – że jedno gospodarstwo zajmuje kuchnię i salon na parterze oraz pokoje na poddaszu i łazienkę, a drugie kuchnię i łazienkę w podpiwniczeniu, a pokoje na piętrze).
Konieczne w sprawie jest również jednoznaczne ustalenie ilości oraz składów osobowych gospodarstw domowych zamieszkujących pod przedmiotowym adresem. Należy bowiem podkreślić, że zarówno skarżący, jak i jego siostra zadeklarowali we wnioskach, że prowadzą jednoosobowe gospodarstwa domowe – co wskazywałoby de facto na zamieszkiwanie w budynku pod przedmiotowym adresem tylko dwóch osób. Przy czym, w znajdujących się w aktach notatkach wskazano, że w budynku pod adresem [...] w istocie zamieszkują 2 gospodarstwa, jednak liczba osób zamieszkujących tam stanowi – jak już wskazano powyżej - w notatce z [...] lutego 2023 r. – 6 osób, a w notatce z [...] lipca 2023 r. – 7 osób.
Właściwe ustalenie ww. istotnych w sprawie okoliczności sprowadza się więc do szczegółowego scharakteryzowania ile gospodarstw zamieszkuje w budynku pod adresem [...], z ilu osób składa się każde z nich, kto konkretnie wchodzi w ich skład, jakie dokładnie pomieszczenia zajmują poszczególne gospodarstwa i gdzie są one połażone w obrębie domu oraz czy i jakie są cechy samodzielności każdego z lokali zajmowanych przez te gospodarstwa (w szczególności organ powinien wyjaśnić kwestię wejść do lokali i ustalić czy np. któreś z gospodarstw domowych – i które konkretnie – ma odrębne wejścia do zajmowanego przez siebie lokalu z którego korzysta wyłącznie to gospodarstwo). W sprawie należy też ustalić czy ewentualne gospodarstwa te korzystają z jakichś części wspólnych (jeżeli tak to jakich), a także jednoznacznie wskazać na ilość takich pomieszczeń jak łazienka i wc, gdyż w sporządzonych notatkach służbowych wystąpiły w tym zakresie rozbieżności. Przy czym, co najistotniejsze, wszystkie powyższe okoliczności winny być ustalone w sposób przejrzysty i umożliwiający zobrazowanie sytuacji faktycznej osób zamieszkujących pod adresem [...] w zakresie prowadzonych przez nie gospodarstw domowych oraz ich sytuacji lokalowo-mieszkaniowej, nie zaś niejednoznaczny i zawierający liczne rozbieżności, tak jak miało to miejsce w niniejszym postępowaniu.
Co istotne, wszystkie wskazane powyżej kwestie – tj. niejasności w zakresie liczby gospodarstw domowych zamieszkujących pod przedmiotowym adresem, składu osobowego tych gospodarstw oraz kwestii odrębności lokali, które zdaniem skarżącego zajmuje każde z odrębnych gospodarstw, SKO miało na uwadze i pomimo to uznało, że w rozpoznawanym przypadku nie można przyznać skarżącemu wnioskowanego dodatku, bowiem gospodarstwa domowe pod adresem [...] nie zajmują samodzielnych, odrębnych od siebie lokali. To zaś tym bardziej świadczy o wadliwości działania organu, biorąc pod uwagę że przed rozstrzygnięciem sprawy winien on przeprowadzić konieczne dowody, aby wyjaśnić jej okoliczności, tak aby być pewnym, iż ustalenia dokonane na podstawie zebranych dowodów są zgodne z rzeczywistym i aktualnym stanem faktycznym. Tymczasem w sprawie, organ II instancji mając świadomość, że dokonane w sprawie ustalenia pozostawiają wątpliwości, wydał rozstrzygnięcie – co ocenić należy jako niedopuszczalne. Wnioski organu niemające odzwierciedlenia w aktach sprawy, oparte wyłącznie na domniemaniu były bowiem przedwczesne i wadliwe.
Stwierdzić należy zatem, że SKO nie sprostało wymogom ciążącym na nim na podstawie art. 2 ust. 3c w zw. z art. 3 ust. 1 udw i nie wyjaśniło samodzielnie i w sposób jednoznaczny kwestii zamieszkiwania poszczególnych gospodarstw domowych pod adresem [...] w wyodrębnionych lokalach – a więc przesłanki mającej istotne znaczenie w sprawie. Nieprawidłowość w działaniu organu II instancji polegała na niewyjaśnieniu w sprawie w sposób niepozostawiający wątpliwości ww. istotnej dla rozstrzygnięcia okoliczności. Organ na zasadzie domniemania przyjął, że przesłanka ta w niniejszym przypadku nie zachodzi, wskazując przy tym w treści uzasadnienia, że ze sporządzonych notatek można wnioskować, że w budynku nie wyodrębniono dwóch niezależnych od siebie samodzielnych lokali dla zajmujących je gospodarstw. Teza ta nie została jednak poparta odpowiednią argumentacją i niebudzącym wątpliwości materiałem dowodowym, co pozwalałaby na ocenę tak zajętego stanowiska. Wbrew temu na co wskazuje SKO, sporządzone notatki nie pozwalają bowiem na wnioskowanie w zakresie faktycznej sytuacji lokalowej zamieszkujących przedmiotowy budynek gospodarstw, ponieważ – jak już wykazano powyżej – ich treści są ze sobą niespójne i wymagają wyjaśnienia.
Stwierdzone naruszenie przepisów postępowania i oparcie decyzji na niedostatecznie wyjaśnionych okolicznościach sprawy, czyni to rozstrzygnięcie przedwczesnym. Ponownie rozpoznając sprawę SKO uwzględni argumentację wyrażoną w niniejszym wyroku. Rzeczą organu będzie przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego w sposób, który umożliwi jednoznaczne stwierdzenie ilości gospodarstw domowych (i jakiego rodzaju) zamieszkujących w budynku jednorodzinnym pod adresem [...] oraz ocenę zajmowanych przez nie lokali pod względem ich odrębności. W tym celu organ może na podstawie art. 136 § 1 kpa zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję, ze wskazaniem że uzupełniając materiał dowodowy należy skupić się przede wszystkim na wyeliminowaniu rozbieżności wynikających z notatek znajdujących się w aktach sprawy oraz na jednoznacznym ustaleniu stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że organ odwoławczy nie sprostał obowiązkom wynikającym z przepisów postępowania - w szczególności art. 7, art. 77 § 1 kpa - ponieważ do wydania zaskarżonej decyzji doszło bez należytego zweryfikowania oraz wyjaśnienia istotnych w sprawie kwestii, w sposób znajdujący odzwierciedlenie w aktach sprawy, czyniąc tym samym wydaną decyzję przedwczesną, wadliwą i niepoddającą się merytorycznej kontroli Sądu.
Dostrzec należy również, że mimo iż w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie na innej podstawie prawnej niż organ I instancji, i powody odmowy przyznania skarżącemu świadczenia upatrywał w odmiennych niż Burmistrz okolicznościach, to jednak nie odniósł się on do przesłanek rozstrzygnięcia wydanego w I instancji. W zaskarżonej decyzji SKO zabrakło jakiegokolwiek odniesienia do podstaw rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy zobligowany jest więc również do ustosunkowania się w treści uzasadnienia wydanej przez siebie decyzji do podstaw rozstrzygnięcia wydanego w I instancji.
Mając na uwadze wszystkie wskazane powyżej okoliczności Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa o uchyleniu zaskarżonej decyzji, stwierdzając, że w niniejszej sprawie wystarczającym będzie wyeliminowanie z obrotu prawnego wyłącznie decyzji organu odwoławczego z jednoczesnym zobowiązaniem go do przeprowadzenia postępowania uzupełniającego w wymaganym zakresie i na tej podstawie do ponownego rozstrzygnięcie sprawy.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań Sądu oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło