II SA/Bd 1299/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA: Krzysztof Gruszecki (spr.) Sędzia WSA: Renata Owczarzak Asesor WSA: Grzegorz Saniewski Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. L. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] 2005 r., nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej 1. odrzuca skargę w części dotyczącej związku przyczynowego pomiędzy chorobą a pełniona służbą wojskową 2. w pozostałej części skargę oddala. Orzeczeniem nr [...] Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] 2005 r. S. L. został uznany za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej z kategorią zdrowia "N" oraz za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju z kategorią zdrowia "D". Komisja ta stwierdziła ponadto, że zaistniałe schorzenia nie mają związku przyczynowego ze służbą wojskową. Odwołując się S. L. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, domagając się uznania istnienia związku schorzenia powodującego niezdolność do zawodowej służby wojskowej i tym samym inwalidztwa za związane ze służbą wojskową, gdyż, zdaniem skarżącego, stwierdzone u niego reaktywne zmiany nastroju mają bezpośredni związek z pobytem na służbie w [...]. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B., po rozpoznaniu odwołania, wydała w dniu [...] 2005 r. orzeczenie nr [...] utrzymujące w mocy zaskarżone orzeczenie. Komisja uzasadniając swoje stanowisko podzieliła ustalenia faktyczne i prawne organu pierwszej instancji. Wskazała także, że S. L. uznano za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej z powodu dekompensacji adaptacyjnej mieszanych zaburzeń osobowości i zakwalifikowano do III grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia. Ze względu na fakt, że schorzenie to ma charakter wewnątrzustrojowy i nie jest wymienione w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dn. 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz.U. Nr 62, poz. 567), w oparciu, o które wojskowe komisje lekarskie ustalają związek przyczynowy rozpoznanych schorzeń ze służbą wojskową, dlatego też orzeczono, iż zaistniałe schorzenia nie mają związku przyczynowego ze służbą wojskową. Wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. S. L. powołał się na tożsame argumenty jak w odwołaniu W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi powołując się na tożsame argumenty jak w zaskarżonym orzeczeniu. Organ wskazał, iż bezzasadne są twierdzenia i zarzuty skarżącego zawarte w skardze. W szczególności, że wojskowe komisje lekarskie nienależycie przeprowadziły badania lekarskie lub dokonały nieprawidłowych ustaleń, co do jego stanu zdrowia oraz stopnia zdolności do służby wojskowej albo związku schorzeń i inwalidztwa ze służbą wojskową. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu, art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone wyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Natomiast jak wynika z art. 58 §1 pkt l Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 21 ust. l ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1994 r. Nr 10, póz. 36 ze zm.) o inwalidztwie żołnierzy i związku tego inwalidztwa ze służbą wojskową orzekają wojskowe komisje lekarskie. Od orzeczenia komisji lekarskiej przysługuje zainteresowanemu oraz organowi emerytalnemu odwołanie do komisji lekarskiej wyższego stopnia (art. 21 ust. 3 cyt. ustawy). Natomiast stosownie do art. 31 niniejszej ustawy prawo do zaopatrzenia emerytalnego ustala w formie decyzji wojskowy organ emerytalny i od tej decyzji służy odwołanie według zasad określonych w Kodeksie postępowania cywilnego. Wobec powyższego należy stwierdzić, że orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w części dotyczącej związku schorzeń ze służbą wojskową nie stanowi decyzji administracyjnej podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Jest to jedynie orzeczenie na podstawie, którego wojskowy organ emerytalny wydaje decyzję w przedmiocie prawa do zaopatrzenia emerytalnego w postaci wojskowej renty inwalidzkiej. Kontroli sądowej poddane zostały zatem tylko decyzje w sprawie prawa do zaopatrzenia emerytalnego z wyłączeniem odrębnej kontroli orzeczeń wydawanych przez wojskowe komisje lekarskie. Kontrola prawidłowości stanowiska orzeczniczego prezentowanego w takim orzeczeniu wojskowej komisji lekarskiej dokonywana jest w ramach rozpoznawania odwołania od decyzji wojskowego biura emerytalnego. Zgodnie z art. 476 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczące emerytur i rent są sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych. Stosownie zaś do art. 477 § l k.p.c. sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą do właściwości sądów okręgowych z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych. Wobec powyższego należy stwierdzić, że ustawodawca sprawy dotyczące emerytur i rent przyznawanych przez wojskowe organy emerytalne przekazał do kognicji sądów powszechnych. W postępowaniu przed sądem powszechnym kwestionując zasadność decyzji odmawiającej przyznania prawa do wojskowej renty inwalidzkiej można jednocześnie zakwestionować wydane dla potrzeb postępowania rentowego orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej. Zatem należy stwierdzić, że sprawa ze skargi żołnierza (byłego żołnierza) na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową i ustalenia grupy inwalidztwa, nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stanowisko takie zajął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 października 1999 r., IIIZP 9/99 (OSNAP 2000/5/167), stwierdzając, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową. Niniejszy pogląd zachował swoją aktualność również na gruncie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pomimo określenia przez Wojskową Komisję Lekarską przedmiotu sprawy jako kontrolnego badania inwalidy, należało uznać, uwzględniając wniosek skarżącego jak również treść odwołania oraz skargi do sądu, w których niezmiennie domagał się ustalenia, że jest całkowicie niezdolny do pracy i przysługuje mu I grupa inwalidzka, że przedmiotem zaskarżenia jest wyłącznie ta część orzeczenia, która dotyczy ustalenia związku schorzenia ze służbą i grupy inwalidztwa. W takim zakresie, co wyżej wykazano, sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co musiało skutkować jej odrzuceniem. Natomiast, jeżeli chodzi o sam fakt wystąpienia u skarżącego choroby powodującej jego niezdolność do zawodowej służby zawodowej, to organy administracji przyjęły, iż podstawę taką stanowiła choroba wymieniona w § 67 p. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, to jest reakcja adaptacyjna przedłużona oraz schorzenie wymienione w § 68 p. 2 cytowanego aktu wykonawczego, tj. zaburzenie osobowości znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne poddające się korekcji. Diagnoza w tym zakresie została postawiona zarówno w oparciu o badania lekarskie przeprowadzone przez organy medyczne jak i na podstawie dokumentacji przedstawionej przez skarżącego. Przyjęta kwalifikacja z punktu widzenia prawnego pozostaje w zgodzie z objaśnieniami szczegółowymi do tych przepisów zawartymi w załączniku nr 2 do cytowanego rozporządzenia. Dlatego też należy przyjąć, że orzeczenia organów w tym zakresie zostały podjęte zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w oparciu o wszechstronnie zgromadzone materiał dowodowy. Za nieuzasadnione należy uznać również zarzut podnoszony przez skarżącego na rozprawie, że organy administracji nie uwzględniły przy orzekaniu przedkładanych dokumentów. Wbrew twierdzeniom skarżącego znajdują się one, bowiem w aktach administracyjnych sprawy. Mogą jednak służyć wykazaniu związku przyczynowego pomiędzy stwierdzoną chorobą a służbą wojskową. Ta okoliczność natomiast jak już wykazano wyżej została wyłączona z kognicji sądów administracyjnych, a zatem też sposób wykorzystania tych dokumentów nie podlega kontroli sądowej. Dlatego też mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności w pozostałej części Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.