II SA/Bd 13/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 maja 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę 2. przyznaje ze Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz radczyni prawnej L.M.-A. 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] Burmistrz S., z upoważnienia którego działał Kierownik Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., na podstawie art. 41 ust. 1 w związku z art. 2, 3, 4 i art. 106, art. 107ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm., zwanej w skrócie "u.p.s.") i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 127, poz. 1055) oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 104, art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., w skrócie "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosków z dni [...] września i [...] września 2011 r. – odmówił skarżącemu J. K. przyznania zasiłku celowego specjalnego na zakup żywności, lekarstw, opłaty za media tj. energię elektryczną, wodę, gaz i telefon oraz na zakup opału. Organ pomocy społecznej ustalił, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Zamieszkuje w budynku córki, zajmując pokój i korzystając ze wspólnej z matką kuchni i toalety. Jego źródłem dochodu jest renta w wysokości 560,13 zł miesięcznie. Po potrąceniu z tej kwoty podatku, składki na ubezpieczenie zdrowotne i zasądzonych na córkę alimentów w wysokości 200 zł pozostaje mu dochód w wysokości 298,72 zł. W tej sytuacji zdaniem Burmistrza skarżący spełnia kryteria dochodowe będące podstawą przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej, jednakże sytuacji skarżącego, ustalonej w postępowaniu dowodowym nie można uznać za "szczególnie uzasadniony przypadek", w której to sytuacji, stosownie do art. 41 u.p.s. możliwe jest przyznanie specjalnego zasiłku celowego W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. skarżący wniósł o skierowanie jego sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu stwierdził, że spełnia warunki do tego, aby otrzymać zasiłek celowy w pełnym wymiarze. Podkreślił, że w wyniku działań osób trzecich został celowo pozbawiony majątku i reputacji. Opisał swoją trudną sytuację życiowo - materialną, która jest wynikiem wystąpienia klęsk żywiołowych i uniemożliwienia skarżącemu przedłużenia dzierżawy i sprzedaży Gospodarstwa Osadniczo – Szkoleniowego w R. Zdaniem skarżącego winnymi tej sytuacji jest szereg osób, w tym Burmistrz S., była żona, urzędnicy resortu rolnictwa oraz miejscowy kler. Osoby te działając wespół miały pozbawić go zdrowia, majątku oraz rozbić jego rodzinę i pozostawić go z zobowiązaniami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (dalej jako "Kolegium") decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza S. Kolegium podzieliło ustalenia faktyczne organu I instancji dodatkowo podkreślając, że skarżący jest osobą niepełnosprawną z orzeczoną częściowo niezdolnością do pracy. Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 41 u.p.s. przyznanie zasiłku celowego specjalnego może nastąpić w przypadku, kiedy wnioskodawca nie spełnia kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 u.p.s. tj. jego dochód przekracza kryterium dochodowe. Tymczasem dochód skarżącego wynosi 298,72 zł, tj. spełnia kryterium dochodowe. Ponadto zdaniem Kolegium skarżący nie spełnia także przesłanki zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku" tj. zaistnienia okoliczności nietypowych lub okazjonalnych. Za tego rodzaju okoliczności nie można bowiem uznać ani konieczności zaspokojenia tego rodzaju potrzeb, jakie zgłosił skarżący, ani okoliczności w postaci częściowej niezdolności do pracy, leczenia się w poradni kardiologicznej, prowadzenia samodzielnego gospodarstwa domowego czy pozostawania po rozwodzie. W skardze do sądu administracyjnego J. K., kwestionując decyzję Kolegium nr [...], podniósł, że został okradziony przez kler katolicki i urzędników państwowych. Skarżący zarzucił decyzji Kolegium, że jest ona krzywdząca i nie odpowiada stanowi faktycznemu. Wniósł o przeprowadzenie konfrontacji z piętnastoma wymienionymi przez niego osobami – jako materiału dowodowego oraz przyznanie mu "pełnego zasiłku specjalnego celowego". W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późń. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, nie wkraczając przy tym w uprawnienia organów administracji do orzekania bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny nie może zatem – jak wnosi o to skarżący – przyznać mu pełnego zasiłku specjalnego celowego. Kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym, przedstawionego w aktach sprawy (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r. poz. 270; zwanej w skrócie "p.p.s.a."). Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji. Stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Nawet gdyby zatem uznawać, że "konfrontacja" tj. przesłuchanie świadków byłoby wskazane dla rozstrzygnięcia sprawy - nie jest to tego rodzaju dowód, który może przeprowadzić sąd administracyjny. Zgodnie z art. 41 u.p.s. w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: 1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi; 2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową. Jak wynika ze wstępnej części cytowanego przepisu jedną z przesłanek przyznania specjalnego zasiłku celowego jest posiadanie przez osobę ubiegającą się o tą formę pomocy dochodów przekraczających kryterium dochodowe. Tylko takiej osobie może być przyznany specjalny zasiłek celowy, którego wysokość art. 41 pkt 1 u.p.s. ogranicza do kwoty "nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny". Aby zatem otrzymać zasiłek specjalny w kwocie nie wyższej niż kryterium dochodowe najpierw trzeba wykazać, że posiada się dochody w wysokości wyższej niż kryterium dochodowe. W kontrolowanej sprawie organy zasadnie uznały, że skarżący tej przesłanki nie spełnia. Jak bowiem ustalono, skarżący posiada dochód w wysokości 298,72 zł tj. w wysokości niższej niż kryterium dochodowe, które dla skarżącego, jako osoby samotnie gospodarującej, wynosi 477 zł. Już ta okoliczność przesądza o braku możliwości przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku celowego. Wobec tego – aczkolwiek Sąd podziela co do zasady argumentację organu – w istocie bez znaczenia dla wyniku sprawy jest rozważanie, czy sytuacja skarżącego spełnia drugą z przesłanek wymaganych w art. 41 pkt 1 u.p.s. tj. czy jego sytuacja jest "szczególnie uzasadnionym przypadkiem". Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę. O kosztach (pkt 2 wyroku) orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit c) i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348; z późn. zm.).