II SA/Bd 13/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Jarzembski(spr.) Sędzia WSA Leszek Tyliński Protokolant asystent sędziego Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia dowołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. na rzecz skarżącego kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Bd 13/14 Uzasadnienie Pełnomocnik M. B. złożyła skargę na postanowienie nr [...] z dnia [...] października 2013 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. o stwierdzenie uchybienia do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Miejskiego Policji w B. [...] z [...] października 2010 r. o skierowaniu M. B. na badania psychologiczne, zarzucając naruszenie: 1) art. 44 Kpa przez uznanie, iż decyzja z dnia [...] lipca 2010 r. została doręczona skutecznie skarżącemu, podczas, gdy: zwrotne poświadczenie odbioru ww. decyzji z adnotacją "nie zastałem" i pieczątkami "awizowano powtórnie " i "zwrot nie podjęto w terminie", nie zawierają wyraźnej informacji doręczyciela, czy i w jaki sposób powiadomił adresata o pozostawieniu awiza, a zatem nie daje możliwości sprawdzenia, czy zostały spełnione warunki określone w art. 44 Kpa, a samo awizowanie przesyłki nie jest równoznaczne z zawiadomieniem określonym w art. 44 Kpa; o fakcie złożenia przesyłki na określony czas w placówce pocztowej musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki, 2) art. 10 Kpa w zw. z art. 44 Kpa przez uznanie, iż pismo z ww. decyzją zostało skarżącemu skutecznie doręczone podczas, gdy: ze znajdujących się w aktach administracyjnych "potwierdzeń odbioru" oraz kopert nie wynika, w jakim miejscu były pozostawione przez doręczyciela tzw. awiza, czyli zawiadomienia o pozostawieniu pism wraz z informacją o możliwości ich odbioru w urzędzie pocztowym; jeśli ze znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy "potwierdzeniach odbioru" oraz kopertach, w których były przesyłki, nie wynika, w jakim miejscu były pozostawione przez doręczyciela tzw. awiza inie można przyjąć, że miało miejsce prawidłowe doręczenie zastępcze unormowane w art. 44 Kpa, 3) art. 129 Kpa przez uznanie, iż decyzja z dnia [...] lipca 2010 r. jest ostateczna, a 14 dniowy termin zgodnie z przedmiotowym przepisem upłynął, podczas, gdy: nieprawidłowe doręczenie decyzji przez organ powoduje, że termin do wniesienia odwołania od tej decyzji nie biegnie, 4) 10 Kpa w zw. z art. 44 Kpa przez uznanie, iż "tutejszy organ umożliwił wnioskodawcy czynny udział w postępowaniu poprzez wysłanie zawiadomienia, podczas, gdy: organ ustala, iż [...] lipca 2010 r. miała odebrać zawiadomienie osoba trzecia, a już [...] lipca 2010 r. Komendant Miejski Policji w B. wydał decyzję administracyjną nr [...], czyli de facto organ nawet czekał na udział strony i nie dał jej możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, 5) art. 10 Kpa przez brak umożliwienia skarżącemu udziału w postępowaniu przed wydaniem decyzji i umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, na skutek nieprawidłowego zawiadomienia o toczącym się postępowaniu oraz dalszych pism w tym decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. 6) art. 7 i 77 § 1 Kpa przez zaniechanie przez organ dokonania czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, 7) art. 80 w zw. z art. 107 § 3 Kpa polegające na tym, iż w zaskarżonej decyzji organ nie wskazał faktów, które zostały uznane za udowodnione, dowodów na których się oparł, a także przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności; organ poprzestał jedynie na przedstawieniu tego, jakie czynności zostały dokonane, nie wskazując, co w wyniku przeprowadzonych czynności zostało ustalone, 8) art. 107 § 1 Kpa przez brak w zaskarżonej decyzji wszystkich składników wymienionych w powyższym przepisie, co powoduje, iż decyzja jest wadliwa, 9) art. 129 § 2 i 134 Kpa poprzez błędne przyjęcie, że doręczenie decyzji administracyjnej nastąpiło w dniu [...] lipca 2010 r. 10) art. 124 § 2 poprzez brak dostatecznego uzasadnienia postanowienia. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Odpowiadając na skargę pełnomocnik Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że art. 134 Kpa nakłada na organy administracji obowiązek przeprowadzenia kontroli środka odwoławczego pod względem formalnym i pierwszą czynnością jaką winien podjąć po otrzymaniu odwołania jest sprawdzenie, czy wniesiony środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w przepisanym terminie. Stwierdzenie uchybienia terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji wykluczająca merytoryczną kognicję organu odwoławczego. Następnie przywołał przepisy art. 42-44 Kpa, po czym stwierdził, że ze znajdującej się w aktach administracyjnych koperty zawierającej przesyłkę nie wynika, by zawiadomienie wraz z informacją, o której mowa w art. 44 § 2 i § 3 Kpa, umieszczono w skrzynce pocztowej adresata lub na drzwiach jej mieszkania. Zdaniem organu niewłaściwym jest jednak, aby organy administracyjne ponosiły konsekwencje zaniechań operatora pocztowego, tym bardziej, że sama strona wiedziała o dokonanych przez nią wykroczeniach i przekroczonych punktach karnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do przepisów art. 133 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z akt sprawy natomiast wynika, że na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 1 kwietnia 2007 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy oraz art. 104 § 1 Komendant Miejski Policji w B. wydał w dniu [...] lipca 2010 r. decyzję Nr [...] r. o skierowaniu M. B. na badania psychologiczne z powodu przekroczenia limitu 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 Prawo o ruchu drogowym. Z przedłożonych sądowi akt zawierających wyłączenie kserokopie dokumentów wynika, że decyzję tę wysłano skarżącemu na adres B. ul. J. [...] i przesyłka była awizowana dwukrotnie. Z przedłożonych dokumentów nie wynika jednak czy doręczyciel poinformował skarżącego gdzie i w jakim terminie można odebrać przesyłkę. Tymczasem przepis art. 44 Kpa, na który powołał się organ w zaskarżonym postanowieniu stanowi, że razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. § 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. § 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. § 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Tak więc dla uznania, iż doszło do doręczenia pisma w trybie określonym w art. 44 Kpa, nie jest wystarczające stwierdzenie faktu dwukrotnego awizowania przesyłki. Słowo "awizo", wprawdzie oznacza zawiadomienie odbiorcy, jednakże nie można z niego wywieść takiego sposobu zawiadomienia, aby mieścił się on w wymogach art. 44 Kpa. Koniecznym jest bowiem zaznaczenie przez doręczyciela, czy i w jaki sposób adresat został zawiadomiony o nadejściu przesyłki oraz gdzie i w jakim terminie może ją odebrać. Innymi słowy - skuteczność przedmiotowego doręczenia dokonanego w trybie art. 44 Kpa zależała zatem od łącznego spełnienia wszystkich przesłanek w tym przepisie określonych: - niemożności doręczenia pisma adresatowi, jego dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy, - pozostawienia przesyłki dla adresata w placówce pocztowej, - umieszczenia zawiadomienia o dacie i miejscu pozostawienia przesyłki w skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, w innych miejscach wskazanych w art. 44 § 2 Kpa, - upływu czternastodniowego terminu przechowywania pisma w placówce pocztowej. Wszystkie te okoliczności muszą być ustalone w sposób niebudzący wątpliwości i wynikać z materiału dowodowego sprawy, przede wszystkim z tzw. zwrotnego potwierdzenia odbioru dołączonego do doręczanej przesyłki, bowiem to na nim powinna znajdować się adnotacja doręczyciela o dopełnieniu wszystkich wskazanych przez powołany przepis warunków pozwalających na stwierdzenie skuteczności doręczenia zastępczego. Dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy nie pozwala jednak na taką konstatację. Nadto w skardze pełnomocnik skarżącego podniósł, że skarżący zamieszkiwał pod innym adresem. Do okoliczności tej skarżony organ udzielające odpowiedzi w ogóle się nie odniósł, mimo iż mogłyby ewentualnie po dokonaniu odpowiednich ustaleń skorzystać z możliwości, które daje przepis art. 54 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z pisma organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2013 r. (karta 25) wynika, że organy obu instancji mają w swej dyspozycji akta sprawy. Nie ma zatem jakichkolwiek przeszkód, aby skarżony organ mógł dokonywać odpowiednich ustaleń. Brak tych ustaleń stanowi oczywiste naruszenie przepisów postępowania wskazanych w skardze. W tym stanie rzeczy na podstawie przywołanego już przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w pkt 1 i 2 wyroku, rozstrzygnięcie w pkt 3 opierając na przepisach art. 200 i 205 ww. ustawy oraz przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461). Uznając zasadność skargi w powyższym zakresie, Sąd oczywiście nie mógł odnieść się do zarzutów dotyczących bezpośrednio decyzji organu pierwszej instancji, wykraczałoby to poza granice sprawy.