II SA/Bd 1302/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA: Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA: Renata Owczarzak (spr.) Asesor WSA: Anna Klotz Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Ł. M. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] 2005 r., nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej postanawia odrzucić skargę Orzeczeniem z dnia [...] 2005 r. nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w B., po rozpoznaniu u Ł. M. dekompensacji adaptacyjnej u osobnika z upośledzeniem umysłowym lekkim oraz otyłości nie upośledzającej sprawności ustroju (§ 67 p 2/ § 71 p 2 oraz § l p 6 Załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach - Dz. U. Nr 151, póz. 1595), uznała go za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, zaliczając do kategorii zdrowia "D". W zakresie związku choroby ze służbą wojskową organ rozstrzygnął, iż rozpoznane schorzenie nie pozostaje w związku ze służbą wojskową, ujawniło się bowiem niezależnie od warunków i charakteru odbytej służby wojskowej. W odwołaniu wniesiono o przeprowadzenie ponownego badania przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską w B. pod kątem sprawdzenia istnienia związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonymi schorzeniami a odbytą w wojsku służbą. Wskazano na wcześniejszy dobry stan zdrowia zainteresowanego, ukończenie szkół: podstawowej i zawodowej oraz przydatność w pracy zawodowej jako okoliczności negujące stawianą diagnozę upośledzenia umysłowego, którego powstanie nie wiąże się z pobytem w wojsku. Organ odwoławczy orzeczeniem z dnia [...] 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie, nie znajdując podstaw ewentualnego zakwestionowania dokonanych ustaleń. W uzasadnieniu wskazał, że Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. prawidłowo uznała, że stwierdzone u badanego schorzenie nie pozostaje w związku przyczynowym ze służbą wojskową, ponieważ rozpoznane schorzenie ma charakter wewnętrzny, a fakt ujawnienia się schorzenia w czasie służby wojskowej nie jest jednoznaczny z wpływem tej służby na jego powstanie. Oparto się przy tym na regulacji wynikającej z rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 31 marca 2003 r. w sprawie wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej (Dz. U. z 2003 r.. Nr 62, poz. 566). Należy też dodać, że organ zakwalifikował wniesione odwołanie jako odnoszące się jedynie do związku choroby z odbytą służbą wojskową i nie kwestionujące orzeczenia w pozostałej części. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy występująca w imieniu syna - M. M., wyraziła swoje niezadowolenie z orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. oraz wniosła o przeprowadzenie ponownego badania jej syna przed wojskową komisją lekarską w zakresie istnienia związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonymi u jej syna schorzeniami, a odbytą w wojsku służbą. Przywołując podobną argumentację jak w odwołaniu od orzeczenia TWKL w B. stwierdziła, że pojawienie się choroby syna wiąże się z urazem psychicznym doznanym w wojsku, czego skutkiem jest konieczność jego leczenia i sprawowania stałej opieki. Na rozprawie ponownie stwierdziła, że przedmiotem skargi jest ustalenie dotyczące braku związku schorzenia ze służbą. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej odrzucenie i nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, podtrzymał swoją dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W szczególności potwierdzona została prawidłowość kwalifikacji w zakresie ustalenia braku związku pomiędzy stwierdzonymi u Ł. M. zaburzeniami, a pobytem w wojsku. Wskazano, iż deficyt intelektualny jest właściwością osobniczą i wraz z zależnymi od niego zaburzeniami nie może być uznany za związany ze służbą wojskową. Dotychczasowe nierozpoznanie przedmiotowych zaburzeń wynika, zdaniem organu, z pobieżności badań dokonanych przed wcieleniem do służby wojskowej oraz dobrej adaptacji orzekanego w środowisku cywilnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Pełnomocnik skarżącego nie kwestionował ustaleń dotyczących rozpoznanych schorzeń ani ich kwalifikacji orzeczniczej oraz kategorii zdolności do służby wojskowej. Przedmiotem skargi jest stwierdzenie organu o braku związku przyczynowego rozpoznanych schorzeń ze służbą wojskową. Taki zakres zaskarżenia powoduje, że skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, bez konieczności badania jej zarzutów merytorycznych. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 30 a ustawy z 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 241, poz. 2416) wydano rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 25 czerwca 2004r. o orzekaniu o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybie postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz.1595), stanowiąc o prawie określania sposobu ustalania związku chorób oraz śmierci ze służbą wojskową. Zgodnie z § 13 rozporządzenia orzekając o zdolności lub niezdolności do czynnej służby wojskowej, w razie stwierdzenia choroby lub ułomności, wojskowa komisja lekarska orzeka o związku lub braku związku choroby lub ułomności z czynną służba wojskową, kierując się kryteriami zdrowotnymi określonymi w wykazie chorób i stanów chorobowych, ustalonym na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z 29 maja 1974r. zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 87 ze zm.). W sprawie zarzutu dotyczącego ustalenia związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym schorzeniem, a warunkami odbywania zasadniczej służby wojskowej wypowiedział się Sąd Najwyższy 27 października 1999r. w sprawie III ZP 9/99 (OSNP 2000/5/167). Uchwała w zasadniczej treści zachowała aktualność. Odnosi się to do stwierdzenia, że orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w części dotyczącej ustalenia istnienia lub nieistnienia związku chorób ze służbą wojskową nie może być podstawą kontroli sądowoadminsitracyjnej, gdyż jest to rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, którego prawidłowość może zostać skontrolowana w przypadku odmowy wypłacenia świadczeń przewidzianych w ustawie z 11 kwietnia 2003r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760) czy ustawie z 10 grudnia 1993 o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 8, poz. 66). Ustawy te rozróżniają "orzeczenia" i "decyzje", przy czym od orzeczeń służy odwołanie do komisji wyższego stopnia, zaś decyzje podlegają kontroli przez sądy powszechne - Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych. W uzasadnieniu uchwały stwierdzono, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dotyczące związku schorzenia ze służbą wojskową nie należą do zakresu art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z 11 maja 1995 o NSA (Dz. U. 74 poz. 368 ze zm.) a obecnie art. 3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż nie są to czynności lub akty z zakresu administracji publicznej oraz nie dotyczą przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnień lub obowiązków wynikających z mocy przepisów prawa. Pogląd wyrażony w uchwale podzielił NSA w postanowieniu z 6 listopada 2000r. sprawie OSA 1/00 (ONSA 2001/2/47), wydanym w składzie siedmiu sędziów, w którym stwierdzono, że od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 241 poz. 2416) w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego (rentowego) skarga do NSA nie przysługuje. Należy więc uznać, że skarga w tym zakresie jest niedopuszczalna, gdyż sprawa nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu wynikającej z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.). Z tego względu Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa orzekł jak w sentencji.