II SA/Bd 1302/15
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-06-20
Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Grzegorz Saniewski, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy może zawierać konkretną datę jego zatrzymania, czy też powinna być wydana bez określenia tej daty, a jedynie z rygorem natychmiastowej wykonalności lub z określeniem okresu zatrzymania?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy oraz utrzymującą ją w mocy decyzję organu odwoławczego w części dotyczącej określenia daty zatrzymania prawa jazdy. Stwierdzono, że przepisy ustawy o kierujących pojazdami nie przewidywały możliwości określenia konkretnej daty zatrzymania prawa jazdy w decyzji wydawanej na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a tej ustawy. W przypadku chęci zapewnienia natychmiastowej wykonalności decyzji, organ powinien skorzystać z art. 108 KPA, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności. W pozostałym zakresie skargę oddalono, uznając, że decyzje organów administracji odpowiadają prawu, a skarżący nie wykazał, aby poddał się badaniom lekarskim i przedstawił stosowne orzeczenie.Stan faktyczny
Starosta zatrzymał skarżącemu prawo jazdy z powodu nieprzedstawienia w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami, mimo skierowania na badania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA, w tym brak możliwości zapoznania się z aktami sprawy i niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje w części dotyczącej określenia daty zatrzymania prawa jazdy, uznając to za naruszenie prawa materialnego, a w pozostałym zakresie skargę oddalił.Rozstrzygnięcie
Uchyla decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. w części określającej datę zatrzymania prawa jazdy; uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w części, w której utrzymuje w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., w zakresie określonym w punkcie pierwszym sentencji wyroku; w pozostałej części skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Znaniecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi K. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy 1. uchyla decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w części określającej datę zatrzymania prawa jazdy, 2. uchyla zaskarżoną decyzję w części, w której utrzymuje w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., w zakresie określonym w punkcie pierwszym sentencji wyroku, 3. w pozostałej części skargę oddala.
Decyzją z [...] czerwca 2016r., nr [...], Starosta [...] zatrzymał K. F. (skarżącemu) uprawnienia kat. B z dniem [...] czerwca 2015 r. w związku z nieprzedstawieniem w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2 ustawy z 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2015r., poz. 155 ze zm.) oraz zobowiązał skarżącego do zdania posiadanego przez skarżącego dokumentu prawa jazdy do depozytu urzędu starostwa. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przytoczył stan faktyczny w sprawie. Wskazał, że [...] lutego 2012 r. wpłynęła do niego informacja z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B., że podczas badania lekarskiego przez orzecznika ZUS stwierdzono schorzenia mogące stanowić przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Stwierdził, że decyzją z dnia [...] maja 2013 r. skierował skarżącego na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B., decyzja ta zaś, po wniesieniu na nią odwołania przez skarżącego, utrzymana została w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2013r., nr [...] – decyzję powyższą skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który postanowieniem z dnia [...] września 2014r. skargę odrzucił. W związku z powyższym Starosta wszczął w dniu [...] marca 2015r. postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy z uwagi na niewypełnienie obowiązku nałożonego decyzją [...] maja 2013r. Zauważył, że skarżący nie skorzystał z prawa wypowiedzenia się co do zebranych materiałów, pomimo przedłużenia na jego wniosek terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym do dnia [...] maja 2015r. Organ I instancji stwierdził, że osoba skierowana na badania lekarskie jest obowiązana do poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji kierującej na te badania i do przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego. Niewypełnienie powyższego obowiązku przez skarżącego organ uznał za przesłankę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
W odwołaniu od powyższej decyzji K. F. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił naruszenie art. 6, 7, 8 i 10, art. 7 i 77§ 1, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez: uniemożliwienie mu zapoznania się z aktami sprawy, zaniechanie przez organ czynności dążących do zebrania pełnego materiału dowodowego, niewskazanie przez organ faktów i dowodów, na których się oparł, wydanie decyzji niezawierającej wszystkich koniecznych składników oraz oparcie decyzji na niewystarczających podstawach faktycznych, w szczególności informacji z ZUS, a nie miarodajnych dowodach. W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, że organ zignorował wniosek o przedłużenie terminu do zapoznania się z aktami, mimo iż w pismach z dnia [...] maja i [...] czerwca 2015r. skarżący wskazywał powody niemożności zapoznania się z aktami, oraz mimo tego, że wcześniej organ termin ten przedłużył. Skarżący szeroko przytoczył poglądy orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczące kwestii udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Rozwijając pozostałe zarzuty skarżący poczynił rozbudowane uwagi teoretyczne na temat powinności organów w kwestii ustalania stanu faktycznego, zbierania i rozpatrywania materiału dowodowego oraz prawnego i faktycznego uzasadniania decyzji. Stwierdził, że decyzja I instancji oparta została o niewłaściwie wyjaśniony stan faktyczny w sprawie, nie ma wskazania, na jakich dowodach oparł się organ wydając rozstrzygnięcie, oraz że praktycznie nie ma ona uzasadnienia, a rozstrzygnięcie nie jest z tym uzasadnieniem powiązane.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję I instancji. Przedstawiwszy stan faktyczny w sprawie organ odwoławczy przywołał treść art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, stwierdzając, że przepis ten nie pozostawia organowi dowolności w kwestii wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie skarżący skierowany został ostateczną decyzją na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Okoliczność, że skarżący nie wypełnił nałożonego nań obowiązku, zobowiązała organ I instancji do zatrzymania skarżącemu prawa jazdy w drodze decyzji. Organ przytoczył treść art. 102 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, wskazując, że skarżący winien w najbliższym możliwym terminie przedstawić wymagane orzeczenie lekarskie celem zwrotu prawa jazdy. W odniesieniu do zarzutu nieumożliwienia skarżącemu udziału w postępowaniu organ odwoławczy wskazał, że termin na zapoznanie się z aktami sprawy został skarżącemu, na jego wniosek, przedłużony, a mimo to skarżący z przysługujących mu uprawnień nie skorzystał, składając dwa nowe wnioski w tym przedmiocie z powieloną argumentacją. W ocenie SKO wielokrotne wyznaczanie nowych terminów stanowiłoby naruszenie zasady szybkości postępowania administracyjnego, prowadziłoby do obstrukcji postępowania i w rozpatrywanym przypadku zagrażałoby zapewnieniu bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
K. F. [...] października 2015r. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o jej uchylenie, powielając treść zarzutów i uzasadnienia tych zarzutów zawartą w odwołaniu od decyzji I instancji. Względem odwołania skarżący rozszerzył skargę o zarzut braku możliwości przeanalizowania sprawy przez organ odwoławczy z powodu nieposiadania przezeń odwołania, które to odwołanie dołączone zostało przez Starostę do pisma wystosowanego do SKO dopiero [...] sierpnia 2015 r. W treści uzasadnienia skarżący doprecyzował, że nie mógł zapoznać się z aktami sprawy w terminie i wnioskował o jego przedłużenie, ponieważ znajdował się poza miejscem siedziby organu. Brak formalny niepodpisanej skargi został uzupełniony [...] grudnia 2015r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił, że akta organu I instancji wraz z niepodpisanym odwołaniem wpłynęły do SKO już [...] sierpnia 2015r., i wtedy wyznaczony został skład orzekający w sprawie. Podpisane odwołanie wpłynęło [...] sierpnia 2015r.
Po zakończeniu postępowania w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie uiszczeniu wpisu od skargi, zawiadomienie o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień [...] lutego 2017r. zostało doręczone skarżącemu [...] stycznia 2017r. W dniu rozprawy skarżący przed jej rozpoczęciem złożył wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów składu orzekającego: "ze względu na brak uwzględnienia, że skład orzekający przed SKO rozpatrywał sprawy bez pełnego materiału dowodowego, a nadto ze względu na inne okoliczności dotyczące przedmiotowej sprawy" (k. 77 akt sądowych).
Sprawa została zdjęta z wokandy. Postanowieniem z dnia 10 marca 2017r. Sąd oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów. Skarżący wniósł zażalenie niespełniające wymogów formalnych pisma procesowego (k. 99), które uzupełnił na wezwanie sądu. Postanowieniem z 28 lipca 2017r. Sąd odrzucił zażalenie skarżącego, z powodu uiszczenia wpisu z uchybieniem terminu. W ustawowym terminie skarżący wniósł zażalenie, również to pismo było niekompletne i nie zostało podpisane. Braki formalne zażalenia uzupełnił skarżący [...] października 2017r. Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2017r. sygn. akt I OZ 1797/17 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 28 lipca 2017r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączeniu sędziów.
Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2018r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie WSA z 10 marca 2017r. oddalające wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy: [...] od orzekania w sprawie.
Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2018r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił jako przedwczesny wniosek skarżącego z [...] lutego 2017r. o sporządzenie uzasadnienia wyroku, który nie został wydany. W terminie skarżący wniósł niepodpisane zażalenie na powyższe postanowienie.
[...] czerwca 2018r. doręczono skarżącemu zawiadomienie o terminie rozprawy wyznaczonym na dzień 20 czerwca 2018r. (k.181). W dniu 19 czerwca 2018r. K. F. złożył wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i odroczenie terminu rozprawy wyznaczonej na dzień 20 czerwca 2018r. powołując się na "trudną sytuację rodzinną i zdrowotną uniemożliwiającą mu stawiennictwo na rozprawie i przedłożenie stosownych dokumentów". W przypadku braku odroczenia terminu skarżący wniósł o wyłączenie wszystkich sędziów w osobach: [...]: "ze względu na rażące naruszenie prawa do prowadzenia postępowania na zasadzie równości stron i możliwości ochrony jednostki biorącej udział w postępowaniu, a jednocześnie na okoliczności wywołujące uzasadnione wątpliwości co do bezstronności". Wniosek, który obejmuje wszystkich sędziów Wydziału II WSA nie został uzasadniony.
Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku o odroczenie rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy odnieść się do sytuacji procesowej w sprawie. Niniejsza sprawa sądowoadministracyjna toczy się od listopada 2015r. Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 z późn.zm., dalej "p.p.s.a."), sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu.
W niniejszej sprawie na podstawie analizy akt sprawy stwierdzić przyjdzie, że skarżący w celu przedłużenia postępowania najpierw administracyjnego, a następnie sądowoadministracyjnego i uniemożliwienia rozpoznania sprawy dotyczącej zatrzymania prawa jazdy, celowo podejmował szereg czynności procesowych dotkniętych istotnymi brakami lub pozornych. W szczególności w niniejszym postępowaniu notorycznie składał pisma procesowe dotknięte brakami formalnymi i niepodpisane (np. skarga (k.12), formularz wniosku PPF (k.40), sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (k.50), wniosek o sporządzenie i doręczenie odpisu uzasadnienia wyroku k. 84, zażalenie na postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów k.99, zażalenie na postanowienie z 28 lipca 2017r. k. 120, zażalenie na postanowienie o oddaleniu przedwczesnego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku). Nie budzi wątpliwości, iż w toku przedmiotowego postępowania, toczącego się ponad 2,5 roku, skarżący miał wielokrotnie możliwość przedłożenia wszelkich dokumentów, które jego zdaniem mają wpływ na rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej, której istota polega wyłącznie na dokonaniu kontroli legalności objętych skargą decyzji organów administracji publicznej. Mógł też ustanowić pełnomocnika procesowego lub skutecznie wnieść o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Z możliwości tych skarżący nie skorzystał.
Także wniesienie uprzednio dopiero w dniu wyznaczonej rozprawy (14 lutego 2016r.) nieuzasadnionego wniosku o wyłączenie sędziów składu orzekającego, co skutkowało zniesieniem terminu rozprawy, a następnie prawomocnym oddaleniem wniosku o wyłączenie sędziów [...] - miało na celu uniemożliwienie rozpoznania sprawy przez sąd.
W ocenie sądu, tego typu działania skarżącego noszą znamiona obstrukcji postępowania sądowego, co nie mogło już odnosić zamierzonego skutku, oczywiście sprzecznego z celem i istotą postępowania. Nie zasługuje na akceptację kolejna próba nadużycia instytucji procesowych, celem odroczenia rozpoznania sprawy.
W myśl art. 107 p.p.s.a. nieobecność stron na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy (art. 133 p.p.s.a.). W razie nieobecności strony lub jej pełnomocnika na rozprawie, przewodniczący lub wyznaczony przez niego sędzia sprawozdawca przedstawia ich wnioski, twierdzenia i dowody znajdujące się w aktach sprawy (art. 108). Odroczenie rozprawy jest instytucją wyjątkową, zgodnie z art. 109 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności.
We wniosku z [...] czerwca 2018r. (czyli wniesionym w przeddzień rozprawy) o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu, skarżący nie wskazał i nie uprawdopodobnił zaistnienia nagłej nadzwyczajnej okoliczności lub innej przeszkody której nie mógł przezwyciężyć, aby uczestniczyć w rozprawie. Tym bardziej takiej, która uzasadniałaby po raz kolejny odstąpienie od rozpoznania sprawy merytorycznie – odroczenie rozprawy. Z tych powodów Sąd uznał, że nie zaistniały przesłanki do odroczenia terminu rozprawy. Rzeczą sądu jest przede wszystkim sprawne rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej. Nadto mając na uwadze dotychczasowy bieg sprawy i złożony jedynie alternatywnie – w przypadku nieuwzględnienia wniosku o odroczenie rozprawy, wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów wydziału II tutejszego sądu, Sąd uznał tę czynność procesową skarżącego za nadużycie prawa procesowego. Sąd przychyla się do przywoływanej wielokrotnie w doktrynie oraz orzecznictwie konstrukcji nadużycia prawa, rozumianej jako zastosowanie prawa w sposób sprzeczny z celem, który legł u podstaw jego ustanowienia, czyli niezgodnie z intencjami ustawodawcy (por M. Jaśkowska: Nadużycie publicznego prawa podmiotowego jako przesłanka ograniczenia dostępu do sądu w sprawach z zakresu informacji publicznej, w: Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2018r. Nr 1 str. 27 i nast.).
Dodatkowo podkreślenia wymaga, iż Sąd z urzędu ustalił, że skarżący K. F. jest adwokatem wpisanym na listę adwokatów [...] Izby Adwokackiej w G. nr wpisu [...] (strona internetowa).
Sąd zawyżył, iż w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej skarżący – wykonujący zawód adwokata, wielokrotnie nadużywał dopuszczalnych czynności procesowych z zamiarem utrudnienia lub przedłużenia postępowania. Wobec tego Sąd, w składzie, w którym co do dwóch członków wniosek o wyłączenie został już prawomocnie oddalony, rozpoznał sprawę.
Przedmiot kontroli legalności w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej stanowiła ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2015r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2015r. o zatrzymaniu K. F. prawa jazdy, w związku z nieprzedstawieniem w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.
Wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art. 134 § 1 sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawy do uwzględnienia skargi na decyzję administracyjną poprzez jej uchylenie, stwierdzenie nieważności lub stwierdzenie wydania z naruszeniem prawa w całości lub w części zachodzą jedynie wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania określone w art. 145 § 1 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie Sąd z urzędu stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji w części, w której określa datę zatrzymania prawa jazdy, została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które skutkować winno jej uchyleniem w tej części w trybie odwoławczym. Niedostrzeżenie tej wadliwości przez organ drugiej instancji skutkowało wadliwym utrzymaniem w mocy decyzji w całości, co ma wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 Sąd uchylił w tej części zarówno decyzję organu pierwszej instancji, jak również utrzymującą ją w mocy decyzję organu odwoławczego.
W ocenie Sądu, pomimo częściowej zasadności proceduralnych zarzutów skargi, naruszenie przez organ odwoławczy przepisów postępowania, nie miało wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy administracyjnej. W pozostałym zakresie, decyzje organów administracji w przedmiocie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy odpowiadają prawu, zatem nie zaistniały przesłanki do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżący nie kwestionuje tego, że zaistniały określone przepisami prawa materialnego przesłanki do orzeczenia, w trybie decyzji administracyjnej, o zatrzymaniu mu prawa jazdy.
W sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia [...] stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz.U. z 2015r. poz. 155 z późn.zm.).
W myśl art. 75 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega, między innymi kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu (pkt 4) oraz osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia (pkt 5);
Badanie lekarskie, o którym mowa w ust. 1, w powyższych przypadkach przeprowadza się na podstawie skierowania (art. 75 ust. 2 pkt 2).
Zgodnie z przepisem art. 79 ust. 2 ustawy, uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie. Orzeczenie to może zawierać wynikające ze stanu zdrowia ograniczenia w zakresie:
1) terminu ważności uprawnienia do kierowania pojazdami; 2) pojazdów, którymi może kierować osoba badana, ich wyposażenia, oznakowania lub przystosowania; 3) specjalnych wymagań wobec osoby kierującej pojazdem.
Osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81. Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne (ust. 4 i 7).
Zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Decyzję tę wydaje starosta z urzędu, lub na wniosek organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego (ust. 2). Jak stanowi art. 101 ust. 2 ustawy, osoba skierowana na badanie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 jest obowiązana do:
1) poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu,
2) przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu,
3) uiszczenia opłaty ewidencyjnej najpóźniej w dniu dostarczenia staroście orzeczenia, o którym mowa w pkt 2.
Zgodnie z przepisem art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ww. ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2.
Odnosząc powyższe regulacje do okoliczności rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, iż wbrew zarzutom odwołania oraz skargi, materiał dowodowy został przez organy administracji zgromadzony w sposób prawidłowy, w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy administracyjnej.
Podkreślenia wymaga iż z uwagi na treści cytowanych przepisów ustawy o kierujących pojazdami, jedynym działaniem, które organ musiał podjąć przed wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, było sprawdzenie, czy decyzje o skierowaniu na badania były ostateczne i czy podmiot zobowiązany do poddania się tym badaniom, i przedstawienia orzeczenia lekarskiego obowiązek ów wykonał, czy też nie. Takie też ustalenia zostały poczynione w toku postępowania administracyjnego i na ich podstawie organ wydał zaskarżoną decyzję.
Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika jednoznacznie, że:
- decyzją z [...] maja 2013r. Starosta [...] orzekł o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy). Decyzja została doręczona skarżącemu [...] maja 2013r.
- decyzją ta została utrzymana w mocy ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2013r.
- [...] października 2013r. K. F. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, jednak skarga została odrzucona prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 15 września 2014r. (sygn. II SA/Bd 1499/13), bowiem nie została opłacona,
- pismem z dnia [...] marca 2015r. organ pierwszej instancji zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy z uwagi na nieprzedstawienie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdem i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się w terminie 7 dni w trybie art. 10 § 1 k.p.a. (doręczono dorosłemu domownikowi [...].04.2015r.).
- w dniu [...] kwietnia 2015r. skarżący wniósł o przedłużenie powyższego terminu powołując się na obowiązki zawodowe i szkolenie zawodowe. Organ uwzględnił wniosek przedłużając termin do zapoznania się z aktami do dnia [...] maja 2015r. o czym powiadomił pismem z dnia [...].04.2015r. Następnie pismem nadanym [...] maja 2015r. (czyli ostatnim dniu przedłużonego przez organ terminu) skarżący ponownie tej samej treści pismem zwrócił się o przedłużenie terminu zapoznania się z aktami sprawy powołując się ogólnie na obowiązki zawodowe i zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Pismem z [...] maja 2015r. organ poinformował o braku podstaw do powtórnego przedłużenia terminu.
- decyzją z dnia [...] czerwca 2015r. ([...]) Starosta [...], na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy, orzekł zatrzymać skarżącemu z dniem [...].06.2015r. uprawnienia kat. B w związku z nieprzedstawieniem w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2. Ta decyzja została skarżącemu doręczona [...] czerwca 2015r.
W tym stanie faktycznym i prawnym sprawy nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, iż Starosta [...] na mocy wskazanych przepisów był zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Zobowiązanie to wynikało wprost z mocy prawa – wobec niedopełnienia przez skarżącego nałożonego na niego ostateczną i wykonalną decyzją administracyjną obowiązku poddania się badaniom lekarskim w celu ustalenia braku lub istnienia przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów. Z treści art. 101 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy wynika wprost, że skarżący miał obowiązek poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji administracyjnej o skierowaniu na badania oraz w terminie trzech miesięcy przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż o skierowaniu skarżącego na obowiązkowe badanie lekarskie, z powodu istnienia uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia orzeczono decyzją Starosty z dnia [...] maja 2013r., utrzymaną w mocy ostateczną decyzją SKO w B. z [...] września 2013r. Decyzja ostateczna podlegała wykonaniu, od jej doręczenia rozpoczęły dla skarżącego bieg terminy określone w art. 101 ust. 2 ustawy.
Nie wynika z akt sprawy aby decyzja powyższa została wyeliminowana z obrotu prawnego, zatem wywołała związane z nią skutki prawna. Tym samym nie przedstawienie przez skarżącego w powyższym terminie właściwego orzeczenia lekarskiego, obligowało starostę do niezwłocznego wszczęcia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy.
Nie budzi wątpliwości że skarżący nie przedstawił stosownego orzeczenia w wymaganym terminie, jak również w toku dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, co uzasadniało wydanie spornej decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Takie orzeczenie jest nie tylko zgodne z prawem, lecz również uwzględnia interes społeczny i interes skarżącego uwzględniając zasady doświadczenia życiowego, kwestie stwierdzonych i niewyjaśnionych we właściwym trybie wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego mogącego powodować bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Podkreślenia wymaga, iż od ostatecznej i wykonalnej decyzji o skierowaniu na badania lekarskie do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy minęło niemal 2 lata. Skarżący nie wykazała nawet w skardze do sądu administracyjnego, że poddał się badaniu lekarskiemu i nie przedstawił stosownego orzeczenia lekarskiego.
Żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy administracyjnej nie mogły mieć wyłącznie formalne i zasadniczo niezasadne zarzuty odwołania. Wbrew stanowisku skarżącego organ pierwszej instancji nie naruszył bowiem wskazanych przepisów art. 6 - 8, 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Zasada prawdy obiektywnej została zachowana, strona miła zapewnioną możliwość czynnego udziału w postępowaniu, z czego nie skorzystała. Materiał dowodowy jest wystarczający dla ustaleniu stanu faktycznego w tej sprawie. Nadto ewentualne wnioski czy dowodowy mógł skarżący przedstawić także przy odwołaniu, czego poza kontestowaniem ustaleń organu nie uczynił. Także uzasadnienie decyzji Starosty o zatrzymaniu prawa jazdy odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. Organ wskazał te okoliczności, które były istotne dla rozstrzygnięcia wyłącznie w tym przedmiocie. W tym postępowaniu nie było żadnych podstaw aby odnosić się i weryfikować okoliczności leżące u podstaw wydania ostatecznej już i prawomocnej decyzji z dnia [...] maja 2013r. o skierowaniu na badania lekarskie.
Teoretyczne wyłącznie wywody odwołania nie odnoszą się wprost do okoliczności rozpoznawanej sprawy.
Jak już wyżej wskazano Sąd z urzędu stwierdził jednak, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez organy nie było podstawy prawnej do określenia w orzeczeniu o zatrzymaniu prawa jazdy, na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami – konkretnej daty zatrzymania. W opozycji można np. wskazać iż w art. 102 ust. 1c ustawodawca określił okres zatrzymania prawa jazdy wprost – 3 miesiące i nałożenie rygoru natychmiastowej wykonalności. Takiej regulacji nie przewidział ustawodawca w art. 102 ust. 1 pkt 3.
W sytuacji gdy starosta chciał zapewnić decyzji natychmiastową wykonalność, winien zatem skorzystać z dyspozycji art. 108 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony (§ 1). Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu. W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie (§ 2).
W niniejszej sprawie nie wynika z akt sprawy aby organ pierwszej instancji nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Uwzględniając treść przepisów art.130 k.p.a. w obowiązującym w dacie orzekania przez organy brzmieniu wskazać przyjdzie, że przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja organu pierwszej instancji nie podlega wykonaniu (§ 1). Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji (§ 2). Przepisów § 1 i 2 nie stosuje się w przypadkach, gdy: 1) decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108); 2) decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy (§ 3). Ponadto decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, gdy jest zgodna z żądaniem wszystkich stron (§ 4).
Wobec powyższego decyzja Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2015r. w części, w której określa datę zatrzymania skarżącemu prawa jazdy, tj.: "z dniem [...].06,2015r." winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Utrzymując w tej części w mocy sprzeczną z prawem decyzję organu pierwszej instancji, w tym zakresie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, obowiązane do ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, orzekło z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. Winno bowiem zastosować art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
W ocenie Sądu, w pozostałym zakresie zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa w takim stopniu, który skutkowałby jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Organ orzekał w oparciu o prawidłowo zgromadzony i kompletny materiał dowodowy, właściwie rozpatrzył i rozstrzygnął sprawę, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, które zasadniczo odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, mimo iż lakoniczne wskazuje ustalony stan faktyczny, podstawę prawną i jej uzasadnienie zarówno faktyczne jak i prawne. Jak już wskazano istota niniejszej sprawy sprowadzała się do ustalenia czy zaistniały określone w przepisach ustawy przesłanki do orzeczenia decyzją o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy, z uwagi na nieprzedstawienie w terminie orzeczenia lekarskiego. Odwołujący nie kwestionował, że nie poddał się badaniu lekarskiemu, a właściwie że nie przedstawił do dnia wydania decyzji staroście stosownego orzeczenia lekarskiego dotyczącego istnienia/braku przeciwskazań do kierowania przez niego pojazdami. Takowe, co już wskazano w sprawie z pewnością zaistniały.
Niezasadne okazały się zarzuty skargi, które w zasadzie sprowadzają się do powtórzenia ogólnikowych teoretycznych zarzutów proceduralnych, bez odniesienia ich do okoliczności rozpoznawanej sprawy.
W ocenie Sądu, mimo wynikającej z analizy zarówno akt administracyjnych, jak również sądowych przyjętej taktyki procesowej skarżącego nakierowanej na bezzasadne powodowanie przewlekłości postępowania, organ odwoławczy miał możliwość i zapoznał się z całością akt sprawy jak również treścią odwołania.
Jak wynika z analizy akt sprawy [...] lipca 2015r. wpłynęło do Starostwa Powiatowego w N. niepodpisane odwołanie K. F. od decyzji Starosty z dnia [...] czerwca 2015r.
Zgodnie z art. 133 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art. 132. Starosta, pismem z [...] lipca 2015r. wezwał stronę do uzupełnienia odwołania o podpis, jednak nie nadał wezwaniu żadnego rygoru. Za pismem z [...].08. 2015r. przekazał niepodpisane odwołanie skarżącego organowi odwoławczemu. Następnie za pismem z [...] sierpnia 2015r. Starosta przekazał organowi odwoławczemu podpisane odwołanie (wpływ do Kolegium [...] sierpnia 2015r.). Wobec powyższego w dacie wydania skarżonej decyzji – [...] sierpnia 2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dysponowało już skutecznie podpisanym odwołaniem. Wobec dokonania wadliwego wezwania przez Starostę do uzupełnienia braku formalnego pisma (odwołania), które winno nastąpić w trybie art. 64 § 2 k.p.a. z określeniem terminu pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, nie było podstaw do ponawiania czynności wzywania przez organ odwoławczy.
Całkowicie niezasadny jest zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. W niniejszym postępowaniu skarżący miał zapewnioną pełną realną możliwość udziału i realizowania swoich praw jako strona postępowania. To od woli strony zależy czy i jak z tego prawa skorzysta. Organ jest zobowiązany zasadami praworządności oraz szybkości postępowania do sprawnego podejmowania niezbędnych czynności i załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, w terminach określonych przepisami prawa. Niniejsza sprawa nie wymagała prowadzenia postępowania wyjaśniającego poza stwierdzenie, czy skarżący przedłożył orzeczenie lekarskie. To skarżący bez nawet uprawdopodobnienia jakiejkolwiek przeszkody uniemożliwiającej zapoznanie się z aktami sprawy kilkukrotnie wnosił o przedłużenie terminu, mimo że nie wskazał jakie to czynności chciałby jeszcze podjąć. Podkreślenia wymaga, że organ uwzględnił pierwszy wniosek skarżącego przedłużając termin, z czego skarżący nie skorzystał. Nie doszło do naruszenia art. 10 § 2 k.p.a.
Skarżący nie wskazał jakich czynności jego zdaniem w okolicznościach tej sprawy koniecznych organ nie podjął, sąd takowych zaniedbań nie stwierdził, zatem nie ma możliwości odniesienia się do tego zarzutu. Nie jest zgodne z prawdą stwierdzenie, że akta sprawy nie zawierają żądanego materiału dowodowego. Znajdują się w nich chociażby opisane wyżej orzeczenia i dokumenty urzędowe. Także pozostałe zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, bowiem wbrew twierdzeniom skarżącego zaskarżona decyzja odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. Z uwagi na prosty i nieskomplikowany przedmiot sprawy, która nie wymagała od organu dokonywania innych czynności niż sprawdzenia czy pozostaje w obrocie prawnym ostateczna decyzja w sprawie skierowania skarżącego na badania lekarskie i czy skarżący przedłożył stosowne orzeczenie lekarskie o istnieniu lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami – uzasadnienie skarżonej decyzji nie wymagało szerszego uzasadnienia tych okoliczności, poza stwierdzenia ich ustalenia. Wbrew zarzutowi skargi skarżona decyzja nie został oparta na informacji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zatem zarzut ten nie mógł odnieść oczekiwanego skutku.
Nie okazały się zatem zasadne zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania.
Mając powyższe na uwadze orzeczono Sąd uchylił zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzję w częściach określonych w punktach 1 i 2 sentencji wyroku, a w pozostałej części skargę oddalił jako niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Skarżący nie wniósł o zasadzenie kosztów postępowania, zatem nie orzeczono w tym zakresie (art. 199 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło