II SA/Bd 1306/05

WyrokWSA w Bydgoszczy2006-03-09

Skład orzekający: Wiesław Czerwiński, Małgorzata Włodarska, Elżbieta Piechowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dochód z dzierżawy gospodarstwa rolnego, które zostało wydzierżawione na okres 10 lat i spełnia wymogi formalne określone w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, powinien być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego, nawet jeśli organ administracji kwestionuje cel zawarcia umowy dzierżawy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dochód z dzierżawy gospodarstwa rolnego powinien być wyłączony z dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego, jeśli umowa dzierżawy spełnia wymogi formalne określone w art. 28 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Literalna interpretacja art. 5 ust. 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazuje, że istotne jest jedynie spełnienie warunków formalnych umowy, a nie cel jej zawarcia. Organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy, wliczając dochód z dzierżawy do dochodu skarżącej.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję odmawiającą przyznania skarżącej A. W. prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. Organ uznał, że dochód skarżącej z gospodarstwa rolnego i pracy zawodowej przekracza kryterium dochodowe. SKO odrzuciło umowę dzierżawy gospodarstwa rolnego, uznając, że nie została zawarta w celu emerytalno-rentowym. Skarżąca zarzuciła organom błędną interpretację przepisów, wskazując, że wydzierżawiła gospodarstwo rolne, a umowa spełnia wymogi formalne.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 marca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Włodarska ( spr.) sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant: Ewa Czerwińska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2005 nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] 2005 r., Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) T. decyzją z dnia [...] 2005r. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] 2005r. Nr [...] odmawiającą przyznania skarżącej A. W. prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami za okres od dnia l września 2005r. do dnia 31 sierpnia 2006r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że skarżąca jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni 5, 87 ha przeliczeniowego, a ponadto w 2004r. uzyskała dochód z tytułu pracy zawodowej. Przyjęto do obliczeń, że jej dochód z gospodarstwa rolnego wyniósł 13.665, 36 zł. ( tj. 194 zł miesięcznie z l ha przeliczeniowego), a z tytułu wykonywania pracy zawodowej-12 034,53 zł., łącznie więc 25 699, 89 zł, to jest 2.141zł. miesięcznie, a na osobę 713, 88 zł., zatem dochód na osobę w rodzinie znacznie przekracza kryterium dochodowe wynikające z art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynoszące 504zł. Nie został też spełniony warunek wynikający z art. 5 ust. 3 tej ustawy - dochód rodziny przekroczył kwotę upoważniającą do zasiłku rodzinnego o kwotę wyższą od kwoty odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalony jeżeli zasiłek rodzinny przysługiwał w poprzednim okresie rozliczeniowym. Ponadto wskazano, że w aktach sprawy znajduje się umowa dzierżawy gospodarstwa rolnego skarżącej z dnia l czerwca 2004r., spełniającą wymogi formalne, o których mowa w art. 28 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, jednak nie została ona zawarta w celu emerytalno - rentowym a więc w celu nabycia świadczenia emerytalne lub rentowego z tytułu zaprzestania działalności rolniczej, nie może więc być uwzględniona w niniejszej sprawie. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, oceniając umowę dzierżawy z dnia l czerwca 2004r. należy brać pod uwagę nie tylko wymogi formalne wynikające z przytoczonej ustawy, ale również cel jej zawarcia. A. W. w skardze na powyższa decyzję wskazała przede wszystkim na błędną interpretację przepisów prawa przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, polegającą na uznaniu, że osiągnęła dochód z gospodarstwa rolnego, które wydzierżawiła w dniu l czerwca 2004r. na okres 10 lat. Podkreśliła, że jej głównym źródłem dochodu jest praca zawodowa wykonywana na podstawie umowy o pracę, dodatkowo otrzymuje z tytułu dzierżawy gospodarstwa rolnego 800 zł. czynszu rocznie i nie opłaca podatku rolnego od tego gospodarstwa. Praktycznie od 2001 r. nie utrzymuje się z gospodarstwa rolnego. Zdaniem skarżącej obojętne jest to w jakim celu została zawarta umowa dzierżawy, ważne jest natomiast zachowanie przewidzianych przepisami prawa warunków formalnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło ojej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie z powodu naruszenia przez organy administracji publicznej obu instancji przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy a polegającego na błędnej interpretacji przepisu prawa. Na wstępie wskazać należy, że Sąd administracyjny dokonuje kontroli działalności administracji publicznej poprzez ocenę zgodności z prawem wykonywanych przez nią czynności i wydawanych decyzji. Wyłącznie stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować jej uchyleniem. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organy administracji zasadnie wliczyły dochodu skarżącej warunkującego przyznanie świadczenia rodzinnego dochód, który skarżąca uzyskuje z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego, które to gospodarstwo zostało przez nią wydzierżawione. Jak wynika z treści art. 5 ust. 8a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228 z 2003r., poz. 2255; z późn. zm.), ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa rolnego stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę. Wyjątek stanowią między innymi obszary oddane w dzierżawę na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego. Z niespornych i z niebudzących wątpliwości okoliczności sprawy ustalonych w toku postępowania dowodowego wynika, czego nie kwestionowały organy administracji zarówno I jak i II instancji, iż przedmiotowa umowa dzierżawy, spełnia wymogi formalne, o których mowa w art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998r. Nr 7, poz. 25). Została zawarta pisemnie, na okres 10 lat, z osobą nie będącą członkiem rodziny i zgłoszono ją do ewidencji gruntów i budynków. Literalne brzmienie przytoczonego przepisu art. 5 ust. 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie daje podstaw do wywiedzenia wniosku, że oceniając zawartą umowę należy brać pod uwagę nie tylko wymogi formalne, o których mowa w art. 28 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, ale również badać cel jej zawarcia. Z treści wskazanej regulacji wynika, iż nie jest on istotny, natomiast znaczenie ma wyłącznie spełnienie warunków formalnych, co w odniesieniu do przedmiotowej umowy nie budzi wątpliwości. Skoro tak, to nie można podzielić stanowiska prezentowanego przez organy administracji, iż cel jej zawarcia determinuje charakter uzyskiwanego dochodu. W ocenie Sądu należało, zatem podzielić stanowisko skarżącej co do błędnej interpretacji przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 5 ust. 8a o świadczeniach rodzinnych dokonanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznając skargę za uzasadnioną, na mocy art. 145 § l pkt l lit. a, 135 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270; z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło