II SA/Bd 1314/14

WyrokWSA w Bydgoszczy2014-12-16

Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Małgorzata Włodarska, Joanna Brzezińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ wojskowy może odmówić uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, powołując się na postanowienia umowy międzynarodowej, która nie została jeszcze wykonana poprzez zawarcie porozumienia wykonawczego określającego szczegółowe ograniczenia w użytkowaniu terenów otaczających bazę wojskową?
Ratio decidendi
Organ wojskowy nie może odmówić uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, opierając się na postanowieniach umowy międzynarodowej, jeśli szczegółowe ograniczenia w użytkowaniu terenów otaczających bazę wojskową nie zostały jeszcze określone w wykonawczym porozumieniu między stronami. Brak takiego porozumienia oznacza brak podstawy prawnej do narzucania konkretnych ograniczeń w planie miejscowym.
Stan faktyczny
Gmina złożyła projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczący zespołu elektrowni wiatrowych. Szef [...] Sztabu Wojskowego w [...] nie uzgodnił projektu, wskazując na konieczność wprowadzenia ograniczeń związanych z planowaną budową bazy przeciwrakietowej, zgodnie z umową między Rządami RP i USA. Po utrzymaniu w mocy postanowienia przez Szefa Inspektoratu Wsparcie Sił Zbrojnych, gmina wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając brak podstawy prawnej do odmowy uzgodnienia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie organu II instancji oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, i zasądził od Szefa Inspektoratu Wsparcie Sił Zbrojnych na rzecz Gminy zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 grudnia 2014r. sprawy ze skargi Gminy [...] na postanowienie Szefa Inspektoratu Wsparcie Sił Zbrojnych w [...] z dnia [...] września 2014r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Szefa [...] Sztabu Wojskowego w [...] z dnia [...] lipca 2014r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Szefa Inspektoratu Wsparcie Sił Zbrojnych w [...] na rzecz Gminy [...] 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W związku z nieuzgodnieniem przez Szefa [...] Sztabu Wojskowego w [...] projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie niezbędnym do realizacji zespołu elektrowni wiatrowych w obrębach geodezyjnych: [...](postanowienie nr [...]r.), Wójt Gminy [...] zwrócił się pismem z dnia [...] o ponowne uzgodnienie tego projektu, poprawionego w § 8 ust. 2 w zakresie wpisania ustalenia dotyczącego ograniczeń w użytkowaniu terenów związanych z funkcjonowaniem przyszłej Bazy przeciwrakietowej w[...], zgodnie z postanowieniami Umowy zawartej pomiędzy Rządami RP i USA. Postanowieniem z dnia [...] Szef [...] Sztabu Wojskowego w [...], na podstawie przepisów art. 14 ust. 3 pkt 8 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 461 z późn. zm.), przepisów art. 106 § 5, art. 124 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej w skrócie "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy [...] z dnia 2 lipca 2014 r. w sprawie uzgodnienia w trybie przepisów art. 17 pkt 6 lit. b tiret czwarty i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie niezbędnym do realizacji zespołu elektrowni wiatrowych w obrębach geodezyjnych: [...] postanowił uznać za nieuzgodniony projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przesłany pismem nr [...]r. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie orzekający organ wskazał, że przedmiotowa inwestycja znajduje się 24 km od planowanej budowy bazy systemu obrony przed rakietami balistycznymi w[...], natomiast w celu określenia stref ochronnych dla ww. inwestycji niezbędna jest negocjacja porozumień ze Stroną Amerykańską, dotyczącego rozmieszczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej systemu obrony przed rakietami balistycznymi. Wskazano, że główny tekst Porozumienia został już uzgodniony ze stroną amerykańską, obecnie trwają prace nad załącznikami, podpisanie dokumentu planowane jest na październik 2014 r. Organ orzekający wyjaśnił, że w przedłożonym do uzgodnienia projekcie mpzp nie wprowadzono zapisów związanych z ograniczeniami, obowiązującymi dla terenów sąsiadujących z przyszłą Bazą obrony przeciwrakietowej w [...]. Ograniczenia te zostały przekazane przez przedstawicieli Departamentu Polityki Bezpieczeństwa Międzynarodowego MON podczas spotkania zorganizowanego w dniu 26 czerwca 2014 r. z przedstawicielami 20 gmin i powiatów - władz samorządowych, które znajdują się w promieniu 35 km od Bazy (w tym Gminy[...]). Szef WSzW w [...] wskazał, że w celu zapewnienia funkcjonowania bazy obrony przeciwrakietowej w [...] wprowadzono następujące ograniczenia w użytkowaniu terenów i przestrzeni powietrznej: 1. Ograniczenia dopuszczalnej wysokości zabudowy Wprowadzone zostaną dwie strefy ograniczeń: W odległości od 1600 m do 35000 m od punktu o współrzędnych 54 28' 48,158" N oraz 17 06' 04,719" E i wysokości 65 metrów nad poziomem morza żadna konstrukcja nie może przekroczyć wysokości zdefiniowanej przez powierzchnię boczną stożka, który kieruje się ku górze pod kątem 1,5 do płaszczyzny horyzontu. Wierzchołek stożka leży na wysokości 15,24 m nad poziomem gruntu w punkcie o współrzędnych 54 28' 48,158" N oraz 17 06' 04,719" E. 2. Ograniczenia w zakresie budowy turbin wiatrowych: W odległości od 4000 m do 35 000 m od punktu o współrzędnych 54 28' 48,158" N oraz 17 06' 04,719" E postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę turbin wiatrowych ulega zawieszeniu do czasu uzgodnienia przez Dowódcę Bazy Obrony przeciwrakietowej w [...]. 3. Ograniczenia w użytkowaniu nadajników elektromagnetycznych: Zabronione jest używanie nadajników elektromagnetycznych, które generują pole magnetyczne przekraczające natężenie 3 V/m wartości skutecznej dla wszystkich częstotliwości od 9 kHz do 300 GHz mierzonych 2 m nad poziomem gruntu w punkcie o współrzędnych 54 28' 48,158" N oraz 17 06' 04,719" E. Organ podkreślił, że ograniczenia te powinny znaleźć się w przedmiotowym projekcie, ponadto wyjaśnił, iż w projekcie, ze względu na ochronę przestrzeni powietrznej przed przeszkodami lotniczymi, powinien znaleźć się zapis, że na całym obszarze planu, wszelkie inwestycje o wysokości równej i wyższej od 50 m nad poziom terenu, podlegają zgłoszeniu do Szefostwa Służby[...], przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Na powyższe postanowienie Wójt Gminy [...] wniósł zażalenie do Szefa Inspektoratu[...]. W ocenie skarżącego, organ bezpodstawnie narzucił zapisy jakie jego zdaniem powinny znaleźć się w projekcie mpzp. [...] Sztab Wojskowy w [...] postanawiając nie uzgodnić projektu planu nie wykazał, że planowana inwestycja realizowana na podstawie ustaleń ww. projektu planu, oddalona 24 km od planowanej budowy bazy systemu obrony przed rakietami balistycznymi w [...] pozostaje w sprzeczności z obowiązującymi na dzień uzgadniania projektu planu przepisami prawnymi. Zdaniem skarżącego, organ I instancji odmówił uzgodnienia projektu mpzp sporządzonego przez Wójta Gminy [...] oraz narzucił warunki jego uzgodnienia bez jakiejkolwiek podstawy prawnej, bowiem w polskim porządku prawnym brak jest jakiegokolwiek przepisu uzasadniającego taką odmowę, czy też narzucenie takich warunków. Odmawiając uzgodnienia spornego projektu, organ I instancji powołał się, co prawda, na postanowienia Umowy oraz na ograniczenia przekazane przez Departament Polityki Bezpieczeństwa Międzynarodowego MON, ale jak podkreślił skarżący, Umowa nie zawiera przepisu wprowadzającego jakiekolwiek ograniczenia w zakresie planowania zagospodarowania przestrzennego na terenie gminy [...], związane z planowaną budową Bazy systemu ochrony przeciwrakietowej. W ocenie skarżącego powoływany przez organ I instancji art. V ust. 6 Umowy ma jedynie charakter oświadczenia, według którego tereny otaczające Bazę pozwalają na jej funkcjonowanie. Sam przez się nie wprowadza natomiast żadnych ograniczeń w zakresie korzystania z terenów otaczających Bazę. Odmowa uzgodnienia projektu mpzp i żądanie wprowadzenia do ustaleń projektu planu ograniczeń dla w/w inwestycji w postaci dopuszczalnej wysokości zabudowy, budowy turbin wiatrowych i użytkowania nadajników elektromagnetycznych stanowi wyłącznie niczym nieuzasadnioną antycypację treści przyszłego aktu prawnego. W ocenie Wójta Gminy [...] takie działanie organu I instancji stanowi nie tylko naruszenie art. 24 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ale także art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 K.p.a.. Organ I instancji powinien ustalić bowiem, czy w systemie prawnym istnieją normy, które będą miały zastosowanie w procedurze uzgadniania projektu mpzp. Wójt Gminy [...] wniósł o uchylenie przedmiotowego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Szef Inspektoratu [...] po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem nr [...]r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy podniósł, iż w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej, a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki dotyczącej rozmieszczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej antybalistycznych obronnych rakiet przechwytujących, sporządzonej w Warszawie dnia 20 sierpnia 2008 r. wraz z Protokołem zmieniającym Umowę między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej, a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki dotyczącej rozmieszczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej antybalistycznych obronnych rakiet przechwytujących, sporządzoną w Warszawie dnia 20 sierpnia 2008 r., sporządzonym w Krakowie dnia 3 lipca 2010 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 219, poz. 1298) zwana dalej "Umową" oraz ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 647 z późn. zm., zwanej w skrócie "upzp"). Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 24 upzp w zw. z art. 7 Konstytucji i art. 6 K.p.a., poprzez odmowę uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (zwanego dalej "mpzp") sporządzonego przez Wójta Gminy [...], zdaniem organu odwoławczego nie można zgodzić się z twierdzeniem strony przeciwnej, iż przepis art. V ust. 6 Umowy stanowiący, że Rzeczpospolita Polska zapewnia, iż wykorzystanie terenów otaczających Bazę jest zgodne z wymogami funkcjonowania Bazy ma jedynie charakter oświadczenia, według którego tereny otaczające Bazę pozwalają na jej funkcjonowanie. Wskazano, że stosownie do treści art. 9 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Rzeczpospolita Polska przestrzega wiążącego ją prawa międzynarodowego i jako podmiot prawa międzynarodowego jest sygnatariuszem wielu umów międzynarodowych. Tego rodzaju akty prawne rodzą określone zobowiązania nie tylko w sferze stosunków zewnętrznych, ale także wywołują skutki prawne obowiązujące w stosunkach wewnętrznych. (...) Z treści art. 9 Konstytucji wynika, że wszystkie akty prawa krajowego winny być zgodne z całym prawem międzynarodowym wiążącym Polskę, rozumianym szeroko, a nie tylko jako umowy międzynarodowe. Z kolei art. 91 ust. 1 - 3 Konstytucji stanowi, że: ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy. Umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową. Jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami. W ocenie organu II instancji Rzeczpospolita Polska jest więc zobowiązana do zapewnienia odpowiedniego wykorzystania terenów otaczających Bazę, która w myśl art. III pkt 3 Umowy będzie miała status terenu zamkniętego, przy jednoczesnym uwzględnieniu możliwości wystąpienia ograniczeń w użytkowaniu terenów związanych z funkcjonowaniem przyszłej Bazy, gdyż w myśl art. 4 ust. 3 upzp, w strefach ochronnych terenów zamkniętych ustala się ograniczenia w zagospodarowaniu i korzystaniu z terenów, w tym zakaz zabudowy. Zostaną one określone w porozumieniu wykonawczym o użytkowaniu terenów wokół Bazy, które jest obecnie negocjowane ze stroną amerykańską. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska strony co do twierdzenia, że organy, odmawiając uzgodnienia planu, nie wykazały, iż planowana inwestycja pozostaje w sprzeczności z obowiązującymi na dzień uzgadniania projektu planu przepisami prawnymi oraz, że art. V ust. 6 Umowy nie jest przepisem samodzielnie wyznaczającym zakres ograniczeń w korzystaniu z terenów otaczających Bazę, gdyż obowiązujące w tym przedmiocie przepisy ww. Umowy stanowią, że wykorzystanie terenów otaczających Bazę jest zgodne z wymogami jej funkcjonowania, o czym zapewnia w pkt 6 art. V Umowy Strona Polska. Szef Inspektoratu [...] zwrócił uwagę, iż zgodnie z zapisami Umowy dotyczącymi Bazy, strona polska zobowiązana jest do zapewnienia, że wykorzystanie terenów oraz przestrzeni powietrznej wokół Bazy będzie umożliwiało efektywne funkcjonowanie systemu obrony przeciwrakietowej. Zakłócenia w pracy systemu prowadziłyby do ograniczenia możliwości jego działania, co zmniejszyłoby poziom obrony, który Baza będzie zapewniać Polsce i dużej części Europy. Obecnie MON wraz z USA finalizuje prace nad określeniem ograniczeń, których wprowadzenie jest niezbędne dla właściwego funkcjonowania Bazy. Zostaną one określone w Porozumieniu wykonawczym o użytkowaniu terenów i przestrzeni powietrznej wokół Bazy. Prace w tym zakresie są w zaawansowanej fazie, a celem tych prac było określenie ograniczeń w sposób niewpływający istotnie na funkcjonowanie mieszkańców oraz na rozwój gospodarczy i infrastruktury terenów, których dotyczą. Wskazano, że planowane ograniczenia obejmą m.in. wysokość zabudowy, poziom promieniowania elektromagnetycznego i rozmieszczanie turbin wiatrowych w okolicach Bazy, a wypracowane rozwiązania nie wpłyną negatywnie na rozwój gospodarczy i funkcjonowanie mieszkańców regionu, przy czym istniejąca infrastruktura w okolicach Bazy pozostanie w obecnym kształcie, a funkcjonowanie systemu będzie w pełni zgodne z polskimi normami bezpieczeństwa, zdrowia i ochrony środowiska. Odnosząc się do zarzutu, dotyczącego charakteru art. V ust. 6 Umowy organ odwoławczy wyjaśnił, że Wójt Gminy [...] wnosząc o ponowne uzgodnienie planu, wyraźnie zaznaczył, iż został on poprawiony w § 8 ust. 2 w zakresie wpisania ustalenia dotyczącego ograniczeń w użytkowaniu terenów związanych z funkcjonowaniem przyszłej Bazy Przeciwrakietowej w[...], zgodnie z postanowieniami Umowy zawartej pomiędzy Rządami RP i USA. Szef Inspektoratu [...] podzielił stanowisko Szefa WSzW w [...], który ze względu na ochronę przestrzeni powietrznej przed przeszkodami lotniczymi, wskazał na konieczność zawarcia w przedmiotowym projekcie planu zapisu dotyczącego konieczności zgłoszenia do Szefostwa Służby [...] wszelkich inwestycji o wysokości równej i wyższej od 50 m nad poziom terenu, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, na całym obszarze planu, co wynika z treści § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie sposobu zgłaszania oznakowania przeszkód lotniczych (Dz. U. Nr 130, poz. 1193 z późn. zm.). W skardze do sądu Wójt Gminy [...] wnosząc o uchylenie postanowienia organu I i II instancji, zarzucił następujące rodzaje uchybień prawa: 1. art. 24 upzp w związku z art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a., art. V ust. 6 i 7 Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki dotyczącej rozmieszczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej antybalistycznych obronnych rakiet przechwytujących, poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy postanowienia Szefa Wojewódzkiego [...] w przedmiocie nieuzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w obrębach ewidencyjnych: [...] w sytuacji, gdy odmowa uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powinna znajdować oparcie w przepisach prawa, a w obowiązującym porządku prawnym brak jest jakichkolwiek podstaw uzasadniających odmowę uzgodnienia tego planu. 2. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic zasady swobodnej oceny dowodów, polegające na podjęciu rozstrzygnięcia na podstawie nierozpatrzonego w całości materiału dowodowego i dokonanie ustaleń sprzecznych z materiałem dowodowym, tj. nie uwzględnienia przy rozpatrywaniu sprawy postanowienia z dnia [...] r. [...] Sztabu Wojskowego w [...] numer [...] oraz pisma z dnia [...] roku [...] Wojskowego w [...] numer[...]. Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu tj. postanowienia z dnia [...] r. Wojewódzkiego [...] numer [...] oraz pisma z dnia [...] r. Wojewódzkiego [...] numer [...] na okoliczność, że organ I instancji nie zgłaszał uwag i wniosków do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...]. Uzasadniając podniesione zarzuty skarżąca gmina podniosła, że planowanie i zagospodarowanie przestrzenne na szczeblu gminy należy do zadań własnych gminy, przy czym swoboda gminy w zakresie planowania i zagospodarowania przestrzennego na własnym terenie może zostać ograniczona wyłącznie na podstawie przepisów prawa. W celu zapewnienia zgodności planowania przestrzennego na szczeblu gminy z przepisami prawa, ustawodawca wprowadził w art. 17 pkt 6 upzp wymóg uzgodnienia projektu planu z właściwymi rzeczowo organami. Uzgodnienia te lub odmowa ich dokonania, zdaniem skarżącego Wójta nie mogą być jednak dokonywane arbitralnie, gdyż zgodnie z art. 24 upzp organy, o których mowa w art. 11 pkt 6 oraz art. 17 pkt 6, w zakresie swojej właściwości rzeczowej lub miejscowej, opiniują i uzgadniają, na swój koszt, odpowiednio projekt studium albo projekt planu miejscowego. Powyższe w ocenie skarżącego prowadzi do wniosku, że odmowa uzgodnienia projektu mpzp nie mieści się w sferze uznania administracyjnego, ale musi znajdować wyraźną podstawę prawną, a w braku takiej podstawy, właściwy organ powinien dokonać uzgodnienia projektu mpzp. Podkreślono, że w przedmiotowej sprawie organy obu instancji odmówiły uzgodnienia projektu mpzp sporządzonego przez Wójta Gminy [...] bez jakiejkolwiek podstawy prawnej, wskazując przy tym, że w polskim porządku prawnym brak jest jakiegokolwiek przepisu uzasadniającego taką odmowę. Odmawiając uzgodnienia spornego projektu, organy obu instancji powołał się na postanowienia Umowy oraz na treść § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie sposobu zgłaszania i oznakowania przeszkód lotniczych, niemniej w ocenie skarżącego, żaden z tych aktów nie zawiera przepisu wprowadzającego jakiekolwiek ograniczenia w zakresie planowania i zagospodarowania przestrzennego na terenie gminy [...] związanego z planowaną budową bazy systemu ochrony przeciwrakietowej, dlatego tym bardziej za nieuzasadnione należy uznać twierdzenie, że normę prawną, pozwalającą na wprowadzanie ograniczeń w mpzp, można wywieść z "ustnych informacji" przekazanych przedstawicielom jednostek samorządu terytorialnego przez przedstawicieli Departamentu Polityki Bezpieczeństwa Międzynarodowego MON. Skarżący wyjaśnił, że w świetle art. V ust. 7 Umowy, to wyłącznie porozumienie wykonawcze będzie podstawą do określenia, czy dany teren podlega kwalifikacji prawnej jako "teren otaczający bazę" w rozumieniu Umowy i jakie ograniczenia w korzystaniu z tego terenu zostaną ewentualnie wprowadzone. Podkreślił, że do dnia dzisiejszego porozumienie wykonawcze nie zostało podpisane, a zatem w polskim porządku prawnym brak jest aktu prawnego definiującego pojęcie "terenów otaczających bazę", rozmiaru tych terenów, czy ograniczeń w ich wykorzystaniu. Jednocześnie w braku przepisu wykonawczego do przepisu delegującego nie można w sposób arbitralny decydować, jaka będzie treść przyszłego przepisu wykonawczego. W tym kontekście nie ma jakiejkolwiek podstawy prawnej pozwalającej na przyjęcie, że teren gminy [...], oddalony o 19 km od lotniska wojskowego w[...], jest lub może być uznany za "teren otaczający bazę" w rozumieniu Umowy. Skarżący zwrócił uwagę, że projekt mpzp został przygotowany zgodnie z postanowieniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Kobylnica, które zostały uprzednio uzgodnione z organem I instancji, dlatego zupełnie niezrozumiałe dla strony skarżącej jest wydanie przez ten sam organ postanowienia odmawiającego uzgodnienie projektu mpzp, utrzymanego przez organ II instancji, skoro stan prawny nie uległ zmianie. W ocenie strony skarżącej, przedstawiany przez organy obu instancji postulat zawarcia w projekcie mpzp zapisu o obowiązku zgłoszenia Szefostwu [...] wszelkich inwestycji o wysokości równej i wyższej od 50 m nad poziom terenu, przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, również nie zasługuje na akceptację, ponieważ obowiązek ten wynika - na co wskazał SIWSZ z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu zgłaszania i oznakowania przeszkód lotniczych. Powyższy akt wykonawczy został wydany na podstawie art. 92 ust. 5 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1393 ze zm.), dlatego w pierwszej kolejności należy wskazać, że skoro powyższy obowiązek wynika z powszechnie obowiązujących przepisów prawa (rozporządzenia), brak jest jakichkolwiek przesłanek, by zamieszczać go dodatkowo w akcie prawa miejscowego, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W dalszej kolejności skarżący zauważył, że żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego nie daje podstawy do nałożenia przez radę gminy w drodze prawa miejscowego obowiązku zgłaszania przez właścicieli nieruchomości inwestycji o wysokości 50 m przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż obowiązek zgłaszania takich budynków, jak wskazano powyżej, wynika z przepisów powszechnie obowiązujących. Ponadto nie może być on powiązany z uzyskaniem pozwolenia na budowę, bowiem takie powiązanie nie ma umocowania w normach prawnych. Z uwagi na powyższe, odmowa uzgodnienia projektu mpzp z powołaniem na fakt, że nie znalazł się w nim zapis o obowiązku zgłaszania ww. obiektów budowlanych, nie znajduje w ocenie strony uzasadnienia. Wójt Gminy [...] stwierdził ponadto, że organ I i II instancji dokonując ustaleń faktycznych w sprawie, pominął w ogóle bardzo istotne dowody w sprawie, mianowicie dokumenty, które pochodzą od organu I Instancji - Wojewódzkiego [...], które to dowody powinny być znane tym instytucjom z urzędu. Wskazał, że obowiązek podejmowania przez organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron, wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy statuuje jedną z najważniejszych zasad ogólnych postępowania administracyjnego zawartą w art. 7 k.p.a. - zasadę prawdy obiektywnej, Mając powyższe na względzie skarżący zwrócił uwagę, że Wojewódzki [...]postanowieniem z dnia [...]uznał za uzgodniony przedstawiony przez Gminę [...] projekt zmian studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego uchwalonego Uchwałą Rady Gminy [...] numer XIII/148/2007 z dnia 14 września 2007 r., w którym organ I instancji stwierdził, że przedmiotowy projekt nie koliduje z potrzebami obronności i bezpieczeństwa państwa, a zważyć należy, że już w tej dacie obowiązywały postanowienia Umowy. Z kolei pismem z dnia [...] Wojewódzki [...] w odpowiedzi na pismo Wójta Gminy [...] zawiadamiające o przystąpieniu do sporządzania zmiany projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Kobylnica nie zgłosił żadnych wniosków i uwag do projektu. Niezależnie od rozważań przedstawionych powyżej skarżący wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy już raz rozstrzygał kwestię legalności postanowienia o odmowie uzgodnienia przez Szefa [...] i SIWSZ projektu mpzp dla obszaru położonego w obrębach geodezyjnych:[...]. Projekt planu, który był przedmiotem odmownego postanowienia SIWSZ nr [...] r (wyroku z dnia 5 września 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 652/14). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przepisy ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym określają zasady uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowiąc m.in., że wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego kolejno dokonuje wskazanych w art. 17 tej ustawy czynności i m.in. występuje o uzgodnienie projektu planu z wskazanymi w ustawie organami, w tym także z wojewodą, zarządem województwa, zarządem powiatu w zakresie odpowiednich zadań rządowych i samorządowych, organami właściwymi do uzgadniania projektu planu na podstawie przepisów odrębnych, właściwym zarządcą drogi, jeżeli sposób zagospodarowania gruntów przyległych do pasa drogowego lub zmiana tego sposobu mogą mieć wpływ na ruch drogowy lub samą drogę, właściwymi organami wojskowymi, ochrony granic oraz bezpieczeństwa państwa (art. 17 ust. 6). Stosownie do przepisów art. 24 upzp organy , o których mowa w art. 11 pkt 6 oraz art. 17 pkt 6 upzp, w zakresie swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, opiniują i uzgadniają, na swój koszt, odpowiednio projekt studium albo projekt planu miejscowego. Uzgodnień dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a.. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta może uznać za uzgodniony projekt studium albo projekt planu miejscowego w przypadku, w którym organy, o których mowa w ust. 1, nie określają warunków, na jakich uzgodnienie może nastąpić. W ramach procedury zmierzającej do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uzgadnia się stosownie do art. 17 pkt 6 lit. b triet 4 upzp projekt planu m.in. z organami wojskowymi, a uzgodnienie następuje w trybie art. 106 k.p.a. (art. 24 ust. 1 upzp). Takie uzgodnienie z jednej strony stanowi dopełnienie obowiązującej regulacji przez eliminowanie zagrożenia kolizji między przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z innymi przepisami a z drugiej organ uzgadniający w ramach swoich uprawnień wkracza w sferę zadań własnych gminy. Stosownie do art. 24 ust. 2 upzp wójt, burmistrz albo prezydent miasta może uznać za uzgodniony projekt planu miejscowego (w przypadku organów o których mowa w art. 11 pkt 6), w którym np. organ wojskowy nie określa warunków, na jakich uzgodnienie może nastąpić. Dlatego też rozstrzygnięcia organu uzgadniającego muszą być podejmowane w granicach i na podstawie przepisów prawa, a regulacja art. 24 ust. 2 upzp ma na celu ochronę samodzielności gminy w zakresie realizacji zadań własnych. W konsekwencji nie uzgadniając projektu planu miejscowego (studium) uprawniony organ musi równocześnie określić warunki, na jakich uzgodnienie może nastąpić, powołując jednocześnie podstawę prawną dla określonych w ten sposób warunków uzgodnienia. W przypadku nie określenia przez organ uzgadniający odpowiednich zmian w projekcie, w celu osiągnięcia sytuacji, w której projekt jest zgodny z prawem lub też nie podania podstawy prawnej, na podstawie której żąda w ten sposób określonych zmian w projekcie, wójt, burmistrz, prezydent miasta może uznać projekt za uzgodniony. Oznacza to, że art. 24 ust. 2 stanowi lex specialis w stosunku do generalnej reguły wprowadzonej przez art. 24 ust. 1 i stwarza możliwość uproszczenia całej procedury. (Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Komentarz pod red. prof. Z. Niewiadomskiego). W niniejszej sprawie organ postanowieniem z dnia 28 lipca 2014 r. odmówił uzgodnienia przedstawionego projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W niniejszej sprawie organ wojskowy odmawiając uzgodnienia przedstawionego przez Wójta Gminy projektu planu miejscowego organy obu instancji wskazał na brak możliwości uzgodnienia, która wynika z planu budowy bazy systemu obrony przed rakietami balistycznymi w [...] w oparciu o postanowienia Umowy między rządem RP a rządem USA z 20 sierpnia 2008 r. dotyczącej rozmieszczenia na terytorium RP antybalistycznych rakiet przechwytujących. Według przepisu art. 87 ust 1 i 2 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia, a także na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Na podstawie art. 91 ust. 1 Konstytucji RP ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy. Umowa na którą powołuje się organ była ratyfikowana w sierpniu 2011 r. i ogłoszona w Dzienniku Ustaw, stanowi więc część krajowego porządku prawnego w zakresie sytemu obronnego. W konsekwencji jej postanowienia są wiążące nie tylko co do treści, ale też umawiające się strony mają obowiązek zapewnić jej wykonalność. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, organ uzgadniający co do zasady słusznie powołuje się na obowiązek respektowania postanowień umowy międzynarodowej i dbałości o możliwość jej wykonania. Należy jednak zwrócić uwagę, że teren objęty planem dotyczy obszaru nie samej bazy, lecz przestrzeni wokół Bazy. Szczegółowe rozmiary strefy zostaną określone w porozumieniu wykonawczym (art. V ust. 5 umowy). Z ust. 6 tego artykułu wynika, że Rzeczpospolita Polska ma obowiązek (co wynika z użytego trybu sformułowania) "zapewnienia", że wykorzystanie terenów otaczających bazę jest zgodne z wymogiem funkcjonowania Bazy. Stany Zjednoczone zobowiązały się natomiast przekazać informacje, które pozwolą Rzeczypospolitej Polskiej uregulować zasady korzystania z terenów otaczających Bazę w tym szczegółowe rozmiary i ograniczenia w korzystaniu z takich terenów. Porozumienie wykonawcze miało być zawarte przez strony w ciągu 90 dni od dnia podpisania umowy (art. V ust. 7). Do chwili obecnej nie doszło jednak do zawarcia porozumienia wykonawczego. Prowadzi to do wniosku, że nie znajduje uzasadnienia ogólnikowe powołanie się przez organ na Umowę, gdyż w zakresie stref ochronnych, szczegółowych ustaleń umawiające się strony Umowy nie określiły. Przywoływany przepis art. V ust. 6 umowy nie jest bowiem przepisem samodzielnie wyznaczającym zakres ograniczeń w korzystaniu z terenów otaczających Bazę i nie zawiera jakichkolwiek ograniczeń w korzystaniu z terenu wokół przedmiotowej Bazy. Jest on jedynie zobowiązaniem do podjęcia przez rządy państw wymienionych w umowie, działań zmierzających do uzgodnienia zasad korzystania z terenów otaczających Bazę. Szczegółowe ograniczenia dotyczące korzystania z terenów mogą natomiast wynikać z porozumienia wykonawczego, o którym mowa w art. V ust. 7 umowy. Ponieważ, jak już wyżej zauważono, nie doszło do nie doszło do zawarcia porozumienia wykonawczego do Umowy, brak jest obecnie przepisu prawnego, na podstawie którego organ mógłby sformułować wskazane w postanowieniu ograniczenia dotyczące terenu wokół Bazy. Wobec tego należy uznać, że zarówno postanowienie organu odwoławczego, jak też postanowienie organu I instancji zostały z naruszeniem art. 24 upzp mającym wpływ na wynik sprawy i jako wadliwe winny być wyeliminowane z obrotu prawnego. Nie miał natomiast wpływu na ocenę Sądu podnoszony przez skarżącego zarzut dotyczący wcześniejszego, pozytywnego uzgodnienia przez organ Studium. Procedura uchwalenia Studium jest procedurą odrębną od procedury uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego, a tym samym pozostaje poza zakresem orzekania w niniejszej sprawie. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 ww ustawy. O kosztach (pkt 3 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi biorąc pod uwagę wysokość wniesionego wpisu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło