II SA/Bd 132/06
WyrokWSA w Bydgoszczy2006-04-20
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Elżbieta Piechowiak, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo dokonał zameldowania osoby na pobyt stały, nie żądając od wnioskodawcy potwierdzenia pobytu przez właściciela lokalu i dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do lokalu, mimo obowiązujących przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie prawa materialnego. Organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w szczególności art. 9 ust. 2a, który nakłada obowiązek żądania od wnioskodawcy potwierdzenia pobytu przez właściciela lokalu lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu oraz okazania dokumentu potwierdzającego ten tytuł. Sąd uznał, że argumentacja organów oparta na wyroku Trybunału Konstytucyjnego sprzed nowelizacji ustawy nie miała zastosowania w nowym stanie prawnym.Stan faktyczny
M. J. złożył skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. o zameldowaniu M. S. na pobyt stały w lokalu, którego skarżący jest współwłaścicielem. M. S. zgłosiła nowy adres pobytu, wskazując, że została bezpodstawnie wymeldowana przez właściciela kamienicy dwa lata wcześniej. Organ I instancji dokonał zameldowania, powołując się na art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uznając, że M. S. faktycznie mieszka w spornym lokalu. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym uzależnienie zameldowania od posiadania uprawnień do przebywania w lokalu jest sprzeczne z Konstytucją.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA: Jerzy Bortkiewicz Sędzia WSA: Elżbieta Piechowiak Asesor WSA: Anna Klotz (spr.) Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2005 r., nr [...] w przedmiocie zameldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] 2005 r., Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
M. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2005r. Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] 2005r. , Nr [...] o zameldowaniu M. S. na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] we W.
Z akt sprawy wynika , że w dniu [...] 2005r. M. S. złożyła zgłoszenie pobytu stałego wskazując nowy adres pobytu W. , ul. [...]. W pkt 7 zgłoszenia wskazała również ten sam adres jako miejsce poprzedniego pobytu stałego.
W pisemnym uzasadnieniu wniosku o zameldowanie w/w poinformowała, że przed dwoma laty została z pobytu stałego bezpodstawnie wymeldowana przez właściciela kamienicy M. J. Twierdzi ona, że wówczas podstawą opuszczenia lokalu była kontynuacja nauki w szkole w G. W chwili obecnej ukończyła szkołę, Zawodowe Studium Medyczne. Oświadczyła również , że posiada klucze do spornego mieszkania, w którym znajduje się pełne wyposażenie do prowadzenia gospodarstwa domowego.
Organ meldunkowy ustalił i na tę okoliczność sporządził notatkę służbową, że ww. nie posiada imiennego dokumentu własności do zajmowanego lokalu, nie ma kontaktu z właścicielem posesji. Z uzyskanego wypisu z rejestru gruntów wynika , że budynek położony przy ul. [...] nie ma założonej księgi wieczystej, a właścicielami lub władającymi są F. K., L. H., H. W., a więc inne osoby niż sam skarżący.
W niniejszej sprawie była przeprowadzona rozprawa z udziałem stron postępowania i przesłuchaniem świadków wskazanych zarówno przez skarżącego jak i M. S. Była również przeprowadzona wizja lokalna , w wyniku której ustalono, że w mieszkaniu znajdują się rzeczy codziennego użytku zarówno skarżącej , jej matki , jak i wujka.
Z zeznań świadków wynika, że administrator budynku nie potwierdza pobyty ww. w lokalu. Wujek M. S. oświadczył, że przebywa ona w tym lokalu.
Skarżący przedłożył do akt sprawy wyrok Sądu Rejonowego we W. z dnia [...] 1999r. sygn. akt [...] nakazujący matce ww. opróżnienie lokalu, wyrok Sądu Okręgowego we W. sygn. akt [...] oddalający apelację o zapłatę od M. S. kwoty 7.427, 61 wraz z ustawowymi odsetkami . Skarżacy wykazał tytuł prawny do lokalu, gdyż przedłożył wypis aktu notarialnego z dnia 14 lipca 1999r. rep. A [...], z którego wynika, że wraz z małżonką nabył udział wynoszący 1/3 części we współwłasności zabudowanej nieruchomości opisanej w § 1 aktu notarialnego.
Przy powyższym stanie faktycznym Prezydent Miasta W. podjął decyzję z dnia [...] 2005r. , Nr [...] o zameldowaniu M. S. na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] we W.
W podstawie prawnej organ powołał się na art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) , który stanowi, że jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy.
Organ w uzasadnieniu przytoczył również treść art. 29 ust. 1 cyt. ustawy, który stanowi , że właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu jest obowiązany potwierdzić fakt pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące w tym lokalu. Potwierdzenia faktu pobytu osoby w lokalu dokonuje się na formularzu meldunkowym w formie czytelnego podpisu z oznaczeniem daty jego złożenia.
Organ przytoczył również art. 9 ust. 2 cyt. ustawy, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w lokalu.
Organ stwierdził, że M. S. mieszka w spornym lokalu, gdzie znajdują się jej rzeczy osobiste i z tego tytułu uzasadniona jest rejestracja.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący działając przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika, zarzucił wydanej decyzji złą interpretację norm prawnych oraz złą interpretację faktów.
Zdaniem skarżącego ominięto przy orzekaniu treść art. 9 ust. 2a ustawy , który stanowi, że przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być umowa cywilno-prawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna, orzeczenie sądu lub inny dokument poświadczający tytuł prawny do lokalu.
Zameldowana nie dysponuje dokumentami, o których stanowi przepis. Zdaniem skarżącego nie zbadano centrum życiowego skarżącej.
Wojewoda [...] nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia [...] 2005r. [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym uzależnienie zameldowania w lokalu od posiadania uprawnień do przebywania w nim jest sprzeczne z Konstytucją RP. Organ administracji w postępowaniu o zameldowanie, wymeldowanie bada fakt , czy dana osoba rzeczywiście przebywa w lokalu , w którym jest zameldowana. Nie jest przedmiotem zainteresowania organu tytuł prawny do lokalu i wynikające z tego uprawnienia osoby do przebywania w nim. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przytoczył podobną argumentację prawną i stan faktyczny jak organ I instancji.
W skardze do Sądu pełnomocnik skarżącego zarzucił zaskarżonej decyzji te same uchybienia, które podnosił w odwołaniu i wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji .
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga ma uzasadnione podstawy.
Z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153 , poz. 1269 z późn. zm.) wynika, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem , jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 z późn. zm)- dalej P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Z taką sytuacją mamy do czynienia wówczas, gdy organ administracyjny błędnie zinterpretował treść lub znaczenie przepisu ( vide: T.Woś, H. Knysiak- Molczyk, Marta Romańska,-"Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , Komentarz s. 457 , Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis).
Zdaniem Sądu norma prawna wyrażona w art. 145 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a stanowi postawę do wydania wyroku uwzględniającego skargę w niniejszej sprawie.
Organ błędnie przy rozpoznawaniu mniejszej sprawy powołał się na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w wyroku z dnia 27.05. 2002r. (Dz.U.02.78.716).K 20/01OTK-A 2002/3/34.Po tym wyroku i za jego sprawą nastąpiła nowelizacja ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r.o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U.04. Nr 93 poz..887) nadano nowe brzmienie art. 9 ustawy: " w art. 9 po ust. 2 dodaje się ust. 2a i 2b w brzmieniu:
"2a. Przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być umowa cywilno-prawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna, orzeczenie sądu lub inny dokument poświadczający tytuł prawny do lokalu.
2b. Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu.";
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane w dacie obowiązywania znowelizowanych przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych . Wykładnia prawa zawarta w wyroku TK nie ma zastosowania wprost do nowego stanu .
Przy rozpoznawaniu wniosku o zameldowanie M. S. organy obydwu instancji naruszyły przepis prawa materialnego zawarty w art. 9 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Organy błędnie nie przyjęły uprawnień skarżącego jako właściciela wynikających z aktu notarialnego, czym naruszyły przepisy postępowania i naruszenie to w ocenie sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. (art. 145 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.)
W obecnym stanie prawnym przy zameldowaniu osoby na pobyt stały organ ma obowiązek żądać od wnioskodawcy wykazania się przesłankami zawartymi w art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji i wniosku skarżącej o zameldowania mogłaby mieć jedynie znaczenie w postępowaniu o wymeldowanie z miejsca pobytu stałego, które na dzień dzisiejszy jest zakończone ostateczną decyzją o wymeldowaniu , a nawet jest orzeczona przez Sąd eksmisja.
W świetle powyższego stanu faktycznego i prawnego Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło