II SA/Bd 1334/13
WyrokWSA w Bydgoszczy2014-01-14
Skład orzekający: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski, Sędzia WSA Wojciech Jarzembski, Sędzia WSA Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie gruntów rolnych klasy IIIb z produkcji rolniczej pod budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, złożony przed nowelizacją ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, powinien być rozpatrywany według przepisów obowiązujących w dacie złożenia wniosku, czy według przepisów po nowelizacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o wyłączenie gruntów rolnych klasy IIIb z produkcji rolniczej, złożony przed nowelizacją ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, powinien być rozpatrywany według przepisów obowiązujących po nowelizacji, ponieważ brak przepisów przejściowych nakazuje bezpośrednie stosowanie aktualnie obowiązującej podstawy prawnej. Zmiana przepisów wprowadziła wymóg uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi na przeznaczenie gruntów rolnych klas I-III na cele nierolnicze, niezależnie od powierzchni, co było konieczne do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o wyłączenie.Stan faktyczny
Skarżący T. T. złożył wniosek o wyłączenie gruntów rolnych klasy IIIb z produkcji rolniczej pod budowę budynku mieszkalnego. Starosta odmówił zezwolenia, wskazując na brak uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, argumentując, że przeznaczenie gruntów rolnych klas I-III na cele nierolnicze wymaga zgody ministra, a taka zgoda nie została uzyskana. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym stosowanie przepisów po nowelizacji ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych do wniosku złożonego przed jej wejściem w życie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi T. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Starosta [...], na podstawie art. 4 pkt 6 i 11, art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004 r., Nr 121, poz. 1266 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku T. T. w sprawie wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolniczej pod budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w miejscowości [...]na działce oznaczonej nr geodezyjnym 583, gmina [...], nie zezwolił na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej położonych na ww. działce, pod budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia orzekający organ podniósł, iż dołączona do wniosku decyzja o warunkach zabudowy wydana przez Wójta Gminy [...] w dniu [...] nie została uzgodniona ze Starostą [...] na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6 w zw. z art. 60 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 z późn. zm.) w związku z czym należy uznać, że decyzja ta wydana została z pominięciem ustawowego obowiązku uzgodnienia z organem właściwym od spraw ochrony gruntów rolnych. Uniemożliwiło to organowi rozpatrzenie wniosku o wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolnej ze względu na brak stosownej zgody na przeznaczenie gruntów rolnych klas III na inne cele.
W odwołaniu od powyższej decyzji T. T. domagał się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Skarżący podniósł, że niedopuszczalnym jest kwestionowanie przez Starostę [...] wiążącej go w niniejszym postępowaniu, ostatecznej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Zdaniem odwołującego, w chwili złożenia wniosku nie istniał wymóg uzyskania zgody na przeznaczenie gruntów rolnych klasy III na inne cele. Ponadto zwrócił uwagę na sprzeczność w rozumowaniu organu pierwszej instancji, który z jednej strony stwierdza, że nie ma możliwości rozpatrzenia wniosku o wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej, a z drugiej strony orzeka o braku zezwolenia na wyłącznie tych gruntów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest słuszne, jakkolwiek organ odwoławczy nie podzielił argumentacji podniesionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zdaniem organu II instancji, działka, której dotyczył wniosek, zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów, według stanu na dzień 23 maja 2013 r., ma powierzchnię 0,0846 ha i stanowi grunt orny klasy RIIIb, a więc niewątpliwie do jej wyłączenia z produkcji rolniczej wymagana jest decyzja Starosty [...] zezwalająca na takie wyłączenie.
Organ zwrócił uwagę na różnice pojęć: "wyłączenie" gruntów z produkcji i "przeznaczenie" na cele nierolnicze. Przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze dokonuje się w planie miejscowym za zgodą właściwego ministra w myśl art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 8 marca 2013 r. o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 503), która weszła w życie dnia 26 maja 2013 r.
Skoro przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi i jest ona konieczna do zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, dokonującego się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a okoliczności te - w realiach niniejszej sprawy - nie wystąpiły, to zasadnie w ocenie Kolegium organ pierwszej instancji odmówił stronie wydania wnioskowanego zezwolenia.
Zdaniem organu odwoławczego bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy pozostaje kwestia, o której traktuje organ pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a dotycząca braku uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy ze Starostą [...] w oparciu o treść art. 53 ust. 4 pkt 6 w zw. z art. 60 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż zagadnienie to dotyczy innego, a w dodatku zakończonego już, postępowania administracyjnego. Postępowanie w sprawie wydania decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej jest samoistnym (odrębnym) postępowaniem, toczącym się przed uzyskaniem pozwolenia na budowę (art. 11 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych), na podstawie przepisów rozdziału 3 (od art. 11 do art. 14) powołanej wyżej ustawy i w oparciu o przesłanki tam określone.
Wadliwe uzasadnienie przez Starostę [...] swojego stanowiska w sprawie, w ocenie Kolegium nie dyskwalifikuje całego orzeczenia, bowiem sentencja zaskarżonej decyzji pozostaje prawidłowa, zaś wady uzasadnienia decyzji zostały konwalidowane przez organ odwoławczy.
W skardze do sądu T. T. wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie od SKO w [...] na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. obrazę przepisów postępowania administracyjnego mającą istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy - art. 138 § 2 KPA w związku z art. 6,7,10,15, 77 KPA poprzez nie uchylenie decyzji administracyjnej wydanej przez organ I instancji, pomimo uprzedniego nie rozpoznania przez organy administracji zażaleń i uwag strony postępowania,
2. obrazę przepisów postępowania: art. 64 § 2 KPA polegającą na jego bezpodstawnym zastosowaniu poprzez wezwanie strony do uzupełnienia wniosku o wyłączenie gruntów z produkcji rolnej o zgodę właściwego ministra, podczas gdy złożony do Starosty [...] wniosek spełnia wszelkie wymogi formalne określone przepisami,
3. obrazę przepisów prawa materialnego polegającą na niekorzystnej dla skarżącego interpretacji przepisów prawa,
4. obrazę przepisów postępowania: art. 10 § 1 KPA - poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się na każdym etapie postępowania co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia uwag.
5. obrazę przepisów postępowania: art. 106 § 1 - 6 KPA - poprzez nałożenie na skarżącego obowiązku uzyskania zgody właściwego ministra, co może nastąpić tylko w trybie innego, odrębnego postępowania, a następuje pomiędzy organami administracji.
6. obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy: art. 8, 77 § 1 oraz art. 80 KPA poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na materiale niekompletnym, z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów i brak obiektywnego rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób prawidłowy, wnikliwy i wyczerpujący.
7. obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy - art. 8, 77 § 1 oraz 80 KPA - poprzez niezbadanie materiału dowodowego, będącego w aktach sprawy, mającego być podstawą do ponownego prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący wskazał, że zgodnie z art. 64 § 2 KPA, jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy niezwłocznie wezwać wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, natomiast organ wezwał skarżącego (jednocześnie wnoszącego podanie) do uzupełnienia braków w formie postanowienia po upływie ponad 33 dni (data odbioru) od złożenia wniosku, wskazując termin 14 dniowy, a w innym miejscu pisma 7 dniowy.
Ponadto skarżący podkreślił, że w myśl art. 11 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r., Nr 121, poz. 1266 z późn. zm.) traktującego o wyłączeniu z produkcji użytków rolnych, nie przewiduje on, jakie załączniki winny być dołączone do przedmiotowego wniosku, dlatego należy przyjąć, iż wnioskodawca załączyć powinien decyzję o warunkach zabudowy oraz mapę do celów projektowych i nie ma przepisu szczególnego, który określałby dodatkowe wymogi formalne wobec wniosku o wyłączenie gruntu rolnego z produkcji rolniczej.
Cała procedura przygotowawcza do inwestycji jak i decyzja o warunkach zabudowy w ocenie skarżącego zostały rozpoczęte i załatwione odpowiednio wcześniej; nawet sam wniosek o zgodę na wyłączenie został złożony przed wejściem nowelizacji ustawy w życie, a Starosta [...] podpierając się nowymi wymogami kwestionuje uzyskane już dokumenty, co jest działaniem niewłaściwym i godzi w prawa nabyte. Zdaniem strony faktem jest, że w polskim prawie brak jest wykształconych reguł dla problemów intertemporalnych ale główną i niekwestionowaną zasadą jest zasada lex retro non agit.
Ponadto zarzucono, że zgodnie z art. 35 oraz art. 61 i 75, 77,104 w związku z art. 63 KPA Starosta [...]poza błędnym postanowieniem z dnia [...] r. nie informował strony o problemach, czy uwagach w stosunku do postępowania, które zakończył decyzją w dniu [...]r., organ formalnie nie zawiadomił o wszczęciu postępowania, o ile tego postanowienia nie uznać za wszczęcie. Następnie organ nie zawiadomił o zakończeniu postępowaniu i tym samym nie umożliwił zapoznania się z aktami sprawy oraz nie umożliwił wniesienia uwag dodatkowych przed wydaniem decyzji.
Niedopuszczalnym jest zdaniem skarżącego, aby organ wzywał do uzupełnienia wniosku o zgodę, którą uzyskuje urząd w drodze odrębnego postępowania między organami administracji państwowej, ponieważ obowiązku tego nie można przerzucać na osoby trzecie, a ewentualna zgoda wymagana jest przy zupełnie odrębnym postępowaniu, w określonych okolicznościach oraz przy zachowaniu nowego, nie obowiązującego w dniu złożeniu wniosku przepisu prawa.
Bezspornym w ocenie skarżącego jest fakt, że wniosek do organu wpłynął kompletny, a postanowienie w sprawie wezwania o uzupełnienie braków zostało nadane po upływie czasu w którym powinna zostać wydana decyzja kończąca postępowanie. Ponadto organ, pomimo braku uzupełnienia wniosku o przedmiotową zgodę, kontynuuje postępowanie i nie odnosi się do pisma - odpowiedzi skarżącego z dnia 2.07.2013 r., a w uzasadnieniu decyzji odmownej z dnia [...]r. podnosi nowy argument, o którym wcześniej skarżącego w ogóle nie informował, jakoby prawomocna i wykonalna decyzja o warunkach zabudowy nie została uzgodniona z organem (Starostą[...]) i z tego tytułu organ nie może rozpatrzyć wniosku.
Skarżący stwierdził również, że zaskarżona decyzja w sposób rażący narusza art. 138 KPA, w związku z art. 7, 77 § 1 i art. 80 KPA, bowiem pomimo dwukrotnego wskazywania przez skarżącego argumentów, Starosta [...] wydał decyzję odmowną, a SKO w [...] nie przeprowadziło wymaganego prawem ponownego postępowania z uwzględnieniem wszystkich dowodów w sprawie i powieliło błędne rozumowanie Starosty i pomimo wskazania niewłaściwego i błędnego uzasadnienia, decyzji nie uchyliło.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest jedynie sprawdzenie, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jej podejmowaniu nie zostały naruszone w sposób istotny przepisy postępowania administracyjnego. Natomiast stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną.
Mając powyższe na uwadze, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia odmowy wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolniczej pod budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w miejscowości [...] na działce oznaczonej nr geodezyjnym 583, gmina [...] na wniosek skarżącego z dnia [...]r. (data wpływu do organu: [...]r.).
Konieczne jest w tym miejscu rozważanie, czy rozpoznając sprawę na podstawie wniosku skarżącego z dnia [...]r., organ I instancji będzie zobowiązany do uwzględnienia dotychczasowego stanu prawnego, czy też wymagać będzie rozstrzygnięcia sprawy na podstawie stanu prawnego obowiązującego od dnia 26 maja 2013 r.
Rozstrzygając powyższe zagadnienie należy w pierwszej kolejności zauważyć, że w powołanej wyżej ustawie z dnia 8 marca 2013 r. o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie zawarto przepisów przejściowych. Okoliczność powyższa ma w ocenie Sądu, kluczowe znaczenie dla oceny prawnej intertemporalnych skutków dokonanej nowelizacji.
W polskim prawie administracyjnym brak jest wykształconych reguł dla rozwiązywania problemów intertemporalnych. Niewątpliwie podstawową zasadą, od której istnieją wyjątki, jest zasada nie działania prawa wstecz (lex retro non agit), którą to zasadę można wyprowadzić z przepisu art. 2 Konstytucji RP, statuującego konstrukcję państwa prawa. Jednoznacznie przyjąć więc należy, że co do zasady organy administracji publicznej, które działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.), rozstrzygają na podstawie przepisów prawa obowiązującego w momencie orzekania.
Przyjmuje się także, że w razie kolizji, czy w sprawie ma zastosowanie przepis dotychczasowy, czy nowy, przepis dotychczasowy ma zastosowanie, jeżeli pod jego rządem powstał (zmienił się albo wygasł) stosunek prawny, którego treść została bezpośrednio wyznaczona przez ten przepis, co potwierdza również orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, który podnosi, że modyfikacje dokonywane poprzez wprowadzenie nowych przepisów odnoszących się do uprawnień przysługujących określonym podmiotom na mocy dotychczas obowiązującego prawa nie tylko obniżają zaufania obywateli do prawa, ale mogą również niejednokrotnie sprzeciwiać się ratio legis instytucji prawnej (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2004 r., sygn. akt K 32/03, OTK 2004, Nr 3, poz. 22), to jednak jest to wyjątek od reguły orzekania na podstawie obowiązujących w tym momencie przepisów prawa, ograniczony do ściśle określonych przypadków oczywistych (niespornych) stanów faktycznych, kreujących na podstawie dotychczasowych przepisów określoną sytuację prawną danego podmiotu.
W rozpatrywanej sprawie brakuje przesłanek do zastosowania dotychczasowej regulacji prawnej jako względniejszej dla skarżącego, bowiem o ile faktem jest, że wniosek w sprawie wpłynął do organu pod rządem dotychczas obowiązujących przepisów, to zmieniony następnie stan prawny w zakresie przeznaczania gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, oddziaływał również na skutki rozstrzygnięcia dotyczące m.in. warunków zabudowy w przypadku braku miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
Decyzja o warunkach zabudowy została wydana przed nowelizacją ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Określała ona zatem warunki zabudowy i inne objęte jej treścią dla stanu prawnego zaistniałego przed nowelizacją ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Z punktu 8 lit. d) decyzji wynika wprost, ze teren wymaga uzyskania zgody na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze. Taki zapis w żaden sposób nie kreował korzyści prawnych dla skarżącego z punktu widzenia poprzedniego brzmienia art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Związanie organu decyzją ostateczną odnosi się nie tylko do faktu jej wydania, ale również jej treści, a ta nie pozwala na uznanie, że na mocy tej decyzji powstał stan faktyczny i prawny pozwalający na pozytywne dla skarżącego rozstrzygnięcie w przedmiocie wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej. Nie ma więc podstaw do uznania, że zaistniały okoliczności faktyczne, pozwalające na zastosowanie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w poprzednim brzmieniu, jako względniejszej dla skarżącego. Słusznie organ podnosi, że procedura zmiany przeznaczenia gruntu nie miała miejsca, zatem nie wystąpiły okoliczności pozwalające na wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej.
Brak przepisów przejściowych nakazuje bezpośrednie stosowanie aktualnie obowiązującej podstawy prawnej w związku z czym powstaje sytuacja wymagająca uwzględnienia aktualnie obowiązujących przepisów prawnych.
Mając więc na uwadze konieczność zastosowania do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przepisów obowiązujących w dniu orzekania przez organy administracji, zwrócić należy uwagę, że zasady przeznaczania gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne zostały określone w rozdziale 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych jednak należy mieć na względzie, że ustawa ta podlegała nowelizacji w zakresie wpływającym na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. O ile bowiem stosownie do dyspozycji art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w dotychczasowym brzmieniu, przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 0,5 ha - wymagało zgody Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej i Rozwoju Wsi, to w myśl art. 7 ust. 2 pkt 1 powołanej wyżej ustawy, w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 8 marca 2013 r. o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 503), która weszła w życie dnia 26 maja 2013 r., przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi.
Na podstawie zaś art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IIla, Illb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10, oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. Istotne jest tutaj wyraźne rozróżnienie, na co słusznie zwrócił uwagę organ II instancji, iż "przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne" to ustalenie innego niż rolniczy lub leśny sposobu użytkowania gruntów rolnych oraz innego niż leśny sposobu użytkowania gruntów leśnych (art. 4 pkt 6), natomiast "wyłączenie gruntów z produkcji" oznacza rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów; nie uważa się za wyłączenie z produkcji gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3, jeżeli przerwa w rolniczym użytkowaniu tych obiektów jest spowodowana zmianą kierunków produkcji rolniczej i trwa nie dłużej niż 5 lat (art. 4 pkt 11).
Regulacja zawarta w art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych przewiduje, iż przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Natomiast w myśl art. 7 ust. 2 pkt 1 powołanej wyżej ustawy, w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 8 marca 2013 r. o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 503), która weszła w życie dnia 26 maja 2013 r., przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi.
Należy wobec tego mieć na względzie, że przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów wskazanych w art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wymaga uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego, który przeznacza grunty rolnicze na cele nierolnicze, jak również, przed uchwaleniem tego planu zagospodarowania przestrzennego, właściwy organ wyrazić musi zgodę na przeznaczenie gruntów rolniczych na cele nierolnicze.
Obowiązujące do 26 maja 2013 r. unormowanie wymagało, iż grunty klas I - III, gdy ich zwarty obszar był mniejszy niż 0,5 ha podlegały procedurze wyłączenia z produkcji rolnej, bez konieczności uprzedniego przeznaczenia na cele nierolnicze, a dopiero przekroczenie obszaru 0,5 ha wymagało zarówno procedury "przeznaczenia" jak też procedury "wyłączenia", to od 26 maja 2013 r. wykorzystanie jakiejkolwiek powierzchni gruntu klasy I - III na cele nierolnicze wymaga zarówno procedury "przeznaczenia" jak też procedury "wyłączenia".
Okolicznością bezsporną w niniejszym postępowaniu jest to, że działka gruntu stanowiąca przedmiot wniosku z dnia [...]r., zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów i budynków, według stanu na dzień 23 maja 2013 r., ma powierzchnię 0,0846 ha i stanowi grunt orny klasy RIIIb, a więc niewątpliwie do jej wyłączenia z produkcji rolniczej wymagana jest decyzja Starosty [...] zezwalająca na takie wyłączenie. Skoro jednak przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi i jest ona konieczna do zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, dokonującego się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a okoliczności te - w realiach niniejszej sprawy - nie wystąpiły, to zasadnie organ pierwszej instancji odmówił stronie wydania wnioskowanego zezwolenia.
Jeżeli chodzi zaś o fakt istniejącej już w obrocie prawnym decyzji o warunkach zabudowy dla planowanego przedsięwzięcia, to przyjąć należy, iż wydanie tej decyzji nie zmienia w żaden sposób obowiązku ustawowego istniejącego od 26 maja 2013 r. w przypadku wyłączenia z produkcji rolniczej gruntów klasy I - III tj. konieczności wyczerpania najpierw procedury "przeznaczenia", a dopiero po jej pozytywnym zakończeniu - możliwości uruchomienia procedury "wyłączenia" z produkcji rolnej. Postępowanie w sprawie wydania decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej jest bowiem samoistnym (odrębnym) postępowaniem, toczącym się przed uzyskaniem pozwolenia na budowę (art. 11 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych), na podstawie przepisów rozdziału 3 (od art. 11 do art. 14) powołanej wyżej ustawy i w oparciu o przesłanki tam określone.
Sąd nie podzielił zarzutów skargi, jakoby organy naruszyły przepisy o postępowaniu administracyjnym. W szczególności chybiony jest zarzut naruszenia art. 7 K.p.a. oraz przepisów art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na materiale niekompletnym, z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów i brak obiektywnego rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób prawidłowy, wnikliwy i wyczerpujący, czy też niezbadanie materiału dowodowego, będącego w aktach sprawy, mającego być podstawą do ponownego prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, gdyż analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego nie daje żadnych podstaw do uznania, iżby organy administracji orzekające w sprawie zaniedbały obowiązki proceduralne określone wspomnianymi wyżej przepisami K.p.a. Organy te podjęły wszelkie niezbędne kroki w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, dokonując samodzielnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie.
Podkreślić należy, że to na stronie postępowania w przypadku kwestionowania ustaleń organów administracji – ciąży obowiązek udowodnienia swoich odmiennych poglądów (racji). Kwestionując dokonane ustalenia organów poprzez nie przeprowadzenie wymaganego prawem ponownego postępowania z uwzględnieniem wszystkich dowodów w sprawie, skarżący nie przedstawił żadnych dowodów w tym zakresie, brak też w zebranym materiale jakichkolwiek wniosków dowodowych w tym przedmiocie. Stąd też nie jest uzasadniony ten zarzut, a tym samym nie mógł on odnieść spodziewanego przez skarżącego skutku.
Odnosząc się zaś do wadliwego uzasadnienia przez Starostę [...] swojego stanowiska w sprawie, to jak słusznie zauważył organ odwoławczy, nie sposób dyskwalifikować z tego powodu całego orzeczenia, w sposób wymagający jego uchylenia, bowiem sentencja zaskarżonej decyzji pozostaje prawidłowa, zaś wady uzasadnienia decyzji zostały konwalidowane przez organ odwoławczy, który expressis verbis ponownie rozpatruje sprawę merytorycznie w jej całokształcie.
Mając powyższe na względzie należało uznać, że zaskarżona decyzja organu II instancji, jak i decyzja pierwszoinstancyjna pozostają w zgodzie z prawem, dlatego skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło