II SA/Bd 1337/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Jarzembski po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2011 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] listopada 2011r. J. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2011 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, skarżąca uiściła wpis w wysokości 100 zł, a następnie, w dniu [...] marca 2012r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Jak wynika z przedłożonego przez skarżącą formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką (rocznik 19[...]) oraz z pełnoletnim synem. Jako osiągany comiesięczny dochód rodziny, skarżąca wskazała zasiłek opiekuńczy w wysokości [...] zł. Jako jedyny posiadany majątek, skarżąca wskazała na zaległe alimenty wypłacone przez komornika na rzecz syna. Skarżąca nie wskazała przy tym żadnego szczególnego argumentu uzasadniającego przyznanie wnioskowanej pomocy. W związku ze złożonym wnioskiem, skarżąca wezwana została do uzupełnienia wniosku, poprzez złożenie wskazanych dokumentów w wyznaczonym terminie. Zarządzeniem Referendarza sądowego z dnia 11 kwietnia 2012r. skarżącej przedłużono termin do złożenia wskazanych dokumentów źródłowych. W odpowiedzi na pismo skarżącej złożone w dniu [...] maja 2012r., Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 15 maja 2012r. oddalił wniosek skarżącej o przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, oddalając jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu [...] czerwca 2012r. skarżąca złożyła sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270) dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Zatem, w świetle art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie natomiast częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie są możliwości zarobkowe i sytuacja finansowa strony. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. To wnioskodawca zatem obowiązany jest rzetelnie i rzeczowo przedstawić swoją sytuację majątkową w sposób umożliwiający jej ocenę. Zwrócić uwagę należy, że zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, jednakże jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, i którym mowa w art. 252 § 2 p.p.s.a. okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona skarżąca jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jak wynika z zawartych w przedłożonym przez skarżącą formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy informacji, skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką (rocznik 19[...]) oraz z pełnoletnim synem. Jako osiągany comiesięczny dochód rodziny, skarżąca wskazała wyłączne zasiłek opiekuńczy w wysokości [...] zł, informując jednocześnie o zaległych alimentach wypłaconych przez komornika na rzecz syna. Nie została przy tym podana kwota uzyskanych alimentów, które w takiej sytuacji winny zostać wliczone do sumy dochodów wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżąca nie wskazała ponadto dokładnie, jaka jest sytuacja finansowa zamieszkujących z nią osób, czy matka skarżącej otrzymuje świadczenie rentowe lub emerytalne, czy syn jest osobą wykonującą jakąkolwiek formę pracy (np. z tytułu umowy o dzieło lub zlecenia), czy jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna i czy pobiera z tego tytułu zasiłek). Z uwagi na powyższe, wobec braków interpretacyjnych formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca wezwana została o ich uzupełnienie, w drodze złożenia dokumentów wskazanych w treści wezwania. Podkreślenia wymaga, iż wniosek o prawo pomocy rozpoznawany jest w oparciu o informacje przedstawione przez wnioskodawcę, zatem to dokładność i rzetelność tych informacji jest kwestią kluczową przy rozpoznawaniu wniosku. W interesie wnioskodawcy jest przedstawienie jak największej ilości wiarygodnych argumentów przemawiających za przyznaniem prawa pomocy. Zwrócić przy tym uwagę należy, że skarżąca w pismach kierowanych do sądu koncentruje się głównie na przepisywaniu treści kierowanych do niej pism sądowych, nie wskazując jednocześnie na żadne szczególne okoliczności uzasadniające pozytywne rozpoznanie wniosku skarżącej. Analiza informacji dotyczących sytuacji rodzinnej i finansowej strony, zawartych jedynie w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie pozwala na przyjęcie, że skarżąca wyjaśniła okoliczności uzasadniające przyznanie jej prawo pomocy. Ilość posiadanych informacji jest przede wszystkim zbyt mała, a same informacje zbyt ogólne do rzetelnego rozpoznania wniosku. Prawo pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i stanowi instytucję przyznawaną wyjątkowo i w szczególnych okolicznościach – przy czym – jak już wskazano na wstępie, okoliczności te muszą zostać przedstawione i udokumentowane przez stronę domagającą się przyznania prawa pomocy. Skarżąca natomiast, zdaniem Sądu, składając wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dodatkowo podkreślić należy, że celem instytucji prawa pomocy jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu, tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Prawo pomocy w pierwszej kolejności winno być przyznawane osobom bezrobotnym, samotnym, bez stałego źródła dochodu i bez majątku. W omawianej sprawie nie sposób ocenić, czy taka sytuacja występuje. Skarżąca bowiem, nie przedstawiła chociażby całkowitego zestawienia dochodów posiadanych przez wszystkie osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym, nie wskazała bowiem kwoty zaległych alimentów wypłaconych przez komornika, nie przedstawiła również żadnych, nawet comiesięcznych koniecznych wydatków, ponoszonych w każdym gospodarstwie domowym, nie jest ponadto obciążona żadnymi wierzytelnościami wymagającymi spłaty. Skarżąca nie skorzystała również z możliwości przedstawienia dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie posiadanych informacji uznać należy, iż nie można przyjąć, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zwłaszcza, że skarżąca uiściła już w niniejszym postępowaniu wpis od skargi. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. Odnośnie podnoszonych przez skarżącą w treści pism argumentów, zgodnie z art. 70 § 1 p.p.s.a., strony i ich przedstawiciele mają obowiązek zawiadamiać sąd o każdej zmianie swojego zamieszkania, adresu do doręczeń lub siedziby, o czym skarżąca pouczona została m.in. w pierwszym skierowanym do niej wezwaniu, odebranym w dniu [...] stycznia 2012r. (k. 50 akt sądowych). Jak stanowi natomiast art. 70 § 2 p.p.s.a. w razie zaniedbania obowiązku, o którym mowa w § 1, pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.