II SA/Bd 1344/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 lipca 2012r. sprawy ze skargi M.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2011r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2011r. Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Na podstawie art. 145, art. 146 i art. 148 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 1603 z późn. zm.) oraz art. 104 Kpa Wójt Gminy O. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] ustalił opłatę adiacencką w wysokości 37 738,25 zł należna od M. T. z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w Ż. ozn. Ewid. Nr [...] o pow. 3780 m², nr [...] o pow. 1013m2, nr [...] o pow. 973 m2, nr [...] o pow. 973 m2, nr [...] o pow. 972 m2, nr [...] o pow. 972 m2, nr [...] o pow. 972 m2, [...] o pow.1020 m2, [...] o pow. 1,0337 ha, [...] o pow. 7434 m2 w związku ze stworzeniem warunków technicznych do podłączenia do urządzenia infrastruktury technicznej - gminnej sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej. Odwołując się od decyzji M. T. kwestionowała prawidłowość operatu szacunkowego i zasadności nałożenia opłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. z [...] października 2011 r. ([...]) na podstawie art. 138 § 1 Kpa, art. 144, 145 i 146 ww. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wg organu operat został sporządzony prawidłowo a fakt, że w kosztach budowy infrastruktury mają udział środki unijne nie wyklucza możliwości ustalenia opłaty adiacenckiej; nie doszło więc do naruszenia prawa. Składając skargę M. T. wskazała, iż nie doszło do wzrostu wartości nieruchomości "ponieważ taka inwestycja już istniała." W dodatkowym piśmie z 20 czerwca 2012 r. wskazała, że inwestycja Gminy w żaden sposób nie spowodowała wzrostu wartości tej nieruchomości. Sieć wodociągowa bowiem już była w tej nieruchomości od strony ul. T. i wprowadzenie dodatkowej sieci wodociągowej w żaden sposób nie zwiększyło jej wartości, skoro dostęp do sieci wodociągowej już był, a wybudowanie nowej sieci wodociągowej wzdłuż istniejącej, nie było niczym innym jak jej zdublowaniem sieci. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczym i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć Istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należało więc zbadać przede wszystkim czy zaskarżona decyzja zgodna jest z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: Kpa) oraz przepisami ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.). W tym miejscu należy więc w pierwszej kolejności w szczególności zwrócić uwagę na przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kpa, który w art. 6-16 określa podstawowe, kardynalne zasady postępowania administracyjnego. Wynika z nich między innymi, że organy administracji publicznej orzekają na podstawie przepisów prawa (art. 6 - zasada państwa prawa), w toku postępowania stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 - zasada praworządności), obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (art. 8 - zasada pogłębiania zaufania obywateli), a także zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 - zasada uczestnictwa stron w postępowaniu). Wynika z nich również, że organy administracji publicznej czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 - zasada informowania stron). Powyższe zasady ogólne, wyrażone przez ustawodawcę już w początkowych przepisach Kpa są podstawowymi, kardynalnymi zasadami, które muszą być uwzględnione w każdym postępowaniu administracyjnym, na każdym etapie postępowania, w tym również i w postępowaniu odwoławczym. Uzupełnieniem i rozwinięciem ich są między innymi kodeksowe przepisy dotyczące postępowania dowodowego (art. 75 - 88a). Wynika z nich, m.in. że jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 zd. 1). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1), i ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80). Przechodząc natomiast do przepisów prawa materialnego należy stwierdzić, że zgodnie z przepisami art. 143, 145 i 146 przywoływanej wyżej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gmin opłat adiacenckich. Wójt może, w drodze decyzji ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi. Wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo do korzystania z wybudowanej drogi. Do ustalenia opłaty przyjmuje się stawkę procentową określoną w uchwale rady gminy obowiązującą w dniu w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo w dniu stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały w wysokości nie większej niż 50 % różnicy między wartością jaką nieruchomość miała przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu. Wartość rynkową nieruchomości ustala rzeczoznawca majątkowy sporządzając operat szacunkowy, w którym określa wartość nieruchomości według stanu przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej i po ich wybudowaniu według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Analizując treść przepisu art. 144 ww. ustawy o gospodarce nieruchomościami, należy zauważyć i mocno podkreślić, że w przepisie tym umieszczono generalną zasadę, iż zarówno sama możliwość ustalenia opłaty adiacenckiej, jak i jej wysokość zależą od wzrostu wartości nieruchomości. Chodzi przy tym o wzrost wartości nieruchomości zawiązany z wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej, o których była mowa we wcześniejszych artykułach. Jeśli więc wartość nieruchomości w związku z wybudowaniem tych urządzeń nie wzrosła albo wartość nieruchomości wzrosła z innych przyczyn to, nie można ustalić opłaty adiacenckiej. Nie można też mówić o wzroście wartości nieruchomości w związku z wybudowaniem jakiegoś urządzenia, jeśli nieruchomość już była podłączona do takiego urządzenia. Należy także zauważyć, że wysokość opłaty jest uzależniona od wzrostu wartości nieruchomości. Tym samym nie jest ona uzależniona od kosztów wybudowania określonego urządzenia ani od tego, kto i z jakich środków pokrył te koszty. Chybione są więc wywody skarżącej experssis verbis wyrażona w odwołaniu, ale - co szczególnie stwierdza podtrzymane także w skardze dotyczące kosztów inwestycji. Chybione są także wywody skarżącej wskazujące na źródła finansowania inwestycji. Tym bardziej, że przepis art. 143 ust. 1 ww. ustawy o gospodarce nieruchomościami wyrażenie stanowi także o środkach finansowych pochodzących z budżetu Unii Europejskiej. Odwołanie się w tym zakresie skarżącej w skardze do treści odwołania jest więc całkowicie chybiona. Należy jednak zauważyć, że jak wynika z przepisu art. 146 ust. 1 ww. ustawy o gospodarce nieruchomościami oszacowanie przez rzeczoznawcę wartości nieruchomości powinno ustalać tę wartość przed stworzeniem warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo stworzeniem warunków do korzystania z wybudowanej drogi i po stworzeniu tych warunków. Ta też chwila decyduje o możliwości ustalenia opłaty adiacenckiej. W żadnym z operatów sporządzonych w niniejszej sprawie brak jakichkolwiek informacji dot. uzbrojenia działek skarżącej w sieć wodociągową. Również organ zarówno drugiej jak i wcześniej pierwszej instancji ustalając opłatę adiacencką nie wskazał, czy działki objętą opłatą miały - jak twierdzi skarżąca - już wcześniej dostęp do sieci wodociągowej. Organ również nie rozważył czy wartość działki wzrosła, mimo iż działki te posiadały - jak twierdzi skarżąca - dostęp do sieci wodociągowej. Są to istotne okoliczności, które wymagają wyjaśnienia. Powyższe wywody prowadzą Sąd do jednoznacznego stanowiska, iż doszło do naruszenia wskazanych wyżej przepisów obowiązującego prawa, co mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. I dlatego należało skargę na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 1 sentencji rozstrzygnięcia z pkt 2 opierając na art. 152 tej ustawy. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z niniejszego uzasadnienia wyroku, którego oceny i wskazania po myśli art. 153 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. mają dla organu charakter wiążący. W szczególności należy przede wszystkim ustalić czy działki których dotyczy ustalona opłata adiacencka miały już wcześniej dostęp do sieci wodociągowej i wypadku posiadania takiego dostępu należy wykazać czy mimo tego z chwilą urządzenia nowej sieci wodociągowej wartość działki wzrosła. Bezsporną natomiast okolicznością jest, iż przedmiotowa działka nie posiadała dotychczas dostępu do sieci kanalizacyjnej.