II SA/Bd 135/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 28 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanowił: oddalić wniosek. W dniu [...] września 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) E. L. reprezentowanego przez brata o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcę prawnego. Podał, że mieszka w USA od 35 lat oraz prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Mają na utrzymaniu dwoje dzieci w wieku 17 lat. Uzyskuje dochód z tytułu świadczenia pracy w wysokości [...] dolarów. Jest współwłaścicielem ˝ udziału w domu o powierzchni [...] m2. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych z wyjątkiem samochodu osobowego. We wniosku przedstawił wykaz zobowiązań i stałych wydatków na kwotę ok. [...] dolarów (m.in. czynsz za mieszkanie, media). Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miała kwestia wysokości uzyskiwanego dochodu. Skarżący wraz z rodziną zamieszkuje w USA zaś ich dochód miesięczny opiewający na sumę 3.500,00 dolarów wynosi według kursu średniego Narodowego Banku Polskiego (Tabela nr 188/A/NBP/2016 z dnia 2016-09-28) 3,8264 zł x [...] dolarów = [...] zł. Poza tym skarżący podał, że ponosi zobowiązania i stałe wydatki związane z utrzymaniem w kwocie ok. [...], czyli pozostaje kwota wolna [...] dolarów. Istotne w przedmiotowej sprawie jest również i to, że wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zaś przepis wyraźnie wskazuje, że w tym stanie rzeczy powinien wykazać, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. Tymczasem uzyskuje miesięcznie stały dochód w wysokości wskazanej powyżej oraz posiada majątek – tym samym nie spełnia wymagań zawartych w ww. przepisie. Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Warto również zauważyć, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.). Trudno uznać wnioskującego za osobę ubogą, która nie może uczestniczyć w kosztach postępowania sądowego. Tym bardziej, że jak wynika z powyższego, skarżący nie przeznacza całego swojego dochodu na bieżące utrzymanie. Ponadto z przedstawionych danych nie wynika również aby ponosił inne wydatki np. kredyty czy też pożyczki. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.