II SA/Bd 1353/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2012-01-26
Skład orzekający: Wiesław Czerwiński, Anna Klotz, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego z powodu przekroczenia kryterium dochodowego jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły dochód rodziny skarżącej za rok kalendarzowy poprzedzający okres świadczeniowy oraz prawidłowo zastosowały kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, co uzasadnia odmowę przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego.Stan faktyczny
M. O. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego, dołączając dokumenty potwierdzające dochód za rok 2010 oraz bezskuteczność egzekucji alimentów. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia z powodu przekroczenia kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca, samotna matka wychowująca dziecko, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Krystyna Witt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.
Wnioskiem wniesionym w dniu [...] 2011 r. M. O. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Do wniosku dołączyła wymagane dokumenty, w tym oświadczenie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] o dochodzie uzyskanym w 2010 r. (roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy). Z oświadczenia tego wynika, iż w roku 2010 wnioskodawczyni uzyskała dochód w kwocie [...] zł, zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych wystawione przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...].
Decyzją z dnia [...]2011 r. nr [...] Kierownik Działu Świadczeń Alimentacyjnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...], działając z upoważnienia Prezydenta [...], odmówił przyznania stronie świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W uzasadnieniu organ wskazał, iż wnioskodawczyni nie spełnia warunków do przyznania wnioskowanego świadczenia, ponieważ dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi [...]zł. Organ wyjaśnił także, iż przeliczając dochody rodziny za 2010 r. uwzględniono dochody wykazane na zaświadczeniu Urzędu Skarbowego z dnia [...]2011 r. Roczny dochód wyniósł [...]zł. Po odjęciu składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie [...] zł, składki na ubezpieczenie społeczne w wysokości [...] zł oraz należnego podatku [...] zł pozostaje kwota [...] zł. Dzieląc kwotę tę przez 12 otrzymuje się miesięczny dochód rodziny w wysokości [...], zaś dzieląc przez ilość osób w rodzinie (dwie) otrzymuje się miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie w kwocie [...] zł. A zatem zostało przekroczone kryterium dochodowe.
W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej M. O. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o ponowne przeanalizowanie jej wniosku wskazując, że przekracza kryterium dochodowe o [...] zł. Prośbę swą motywowała tym, że jest matką samotnie wychowującą dziecko, ze swoich dochodów pokrywa koszty wynajmu mieszkania, wszystkie opłaty i utrzymuje siebie i dziecko. Podkreśliła, że jedynym źródłem utrzymania jej i dziecka są jej dochody otrzymywane z wykonywanej pracy i alimenty, które miała przyznane. Dodała także, że nie może liczyć na żadną pomoc, ponieważ była wychowanką domu dziecka.
Po rozpoznaniu wniesionego odwołania decyzją z dnia [...]2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium podzieliło ustalenia faktyczne i prawne organu pierwszej instancji podkreślając, że strona uzyskując dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie [...] zł, nie spełnia kryterium dochodowego wynoszącego [...]zł na osobę w rodzinie, a tym samym nie spełnia wszystkich ustawowych kryteriów warunkujących przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego, które muszą wystąpić łącznie.
Kolegium Odwoławcze podkreśliło, iż wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...]2009 r. zasądzono od dłużnika D. B., na rzecz O. B. alimenty w kwocie po [...] zł miesięcznie płatne do rąk M. O. Z zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] wynika, że egzekucja świadczeń alimentacyjnych wobec wierzyciela jest bezskuteczna. Z akt sprawy wynika, iż strona prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe z córką O. B. Organ pierwszej instancji ustalił, że rodzina uzyskała dochód w wysokości [...] złotych, a tym samym miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł [...]złotych. Zdaniem Kolegium kwota ta została wyliczona poprawnie, a decyzja jest zgodna z prawem – przepisami ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Pismem z dnia [...]2011 r. M. O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na decyzję organu II instancji, wnosząc o ponowne rozpoznanie wniosku i przyznanie jej świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W uzasadnieniu podniosła, że jest samotną matką, ze swoich dochodów pokrywa koszty najmu mieszkania, wszystkie opłaty, utrzymuje siebie i dziecko. Podkreśliła, że jedynym źródłem utrzymania jej i dziecka są jej dochody otrzymywane z wykonywanej pracy i alimenty, które miała przyznane.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, pozostaje w zgodzie z obowiązującym prawem, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.). Wskazać należy, że powyższa ustawa reguluje pomoc Państwa osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów.
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 powołanej ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku, gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo.
Ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego (art. 15 ust. 1 ustawy).
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem M.O.
Stosownie do treści art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, jednakże nie wyższej niż 500 zł (art. 10 ust. 1 ustawy).
W zakresie pojęcia dochodu i dochodu rodziny ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów odwołuje się w art. 2 pkt 4 i 5 powołanej ustawy do ich znaczenia w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.
Zgodnie zaś z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), dochód – to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób - m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym alimenty na dzieci.
Z kolei art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że dochód rodziny to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W tym miejscu należy odwołać się jeszcze do adekwatnego do okresu zasiłkowego, przewidzianego w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, okresu świadczeniowego (art. 2 pkt 8), który oznacza okres, na jaki ustala się prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, tj. od dnia 1 października do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego.
Z powyższego wynika, że w postępowaniu o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego organy administracji publicznej obowiązane są do ustalenia, czy spełnione zostało kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, o którym mowa w art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
W niniejszej sprawie, w przypadku skarżącej rok kalendarzowy poprzedzający okres świadczeniowy to rok 2010.
W niniejszej sprawie organy administracji wyliczyły dochód miesięczny przypadający na osobę w rodzinie M. O. i wydały rozstrzygnięcie odmawiające prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na jej rzecz na okres świadczeniowy 2011/2012. Organy ustaliły, że w 2010 r. rodzina skarżącej uzyskała dochód, na który złożyły się: - dochody opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, wskazane w zaświadczeniu Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...]2011 r., w kwocie [...] zł (po odliczeniu pełnej wysokości składek ubezpieczenia), tak więc miesięczny dochód przypadający na jednego członka w dwuosobowej rodzinie stanowił kwotę [...] zł. Kwota ta przekroczyła ustawowe kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, tj. 725 zł, co przesądziło o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy administracji prawidłowo ustaliły kwotę uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, tj. w roku 2010, dochodu rodziny skarżącej.
Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło