II SA/Bd 1354/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2012-02-14
Skład orzekający: Renata Owczarzak, Wojciech Jarzembski, Małgorzata Włodarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia może utrzymać w mocy organ odwoławczy, podczas gdy postępowanie egzekucyjne, w ramach którego zostało ono wydane, zostało wcześniej umorzone?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie, stwierdzając, że organ odwoławczy wadliwie sprawował funkcję nadzorczą, utrzymując w mocy środek egzekucyjny (grzywnę w celu przymuszenia) w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne zostało już umorzone. Środek egzekucyjny może funkcjonować jedynie w toku toczącego się postępowania egzekucyjnego, a jego utrzymanie po umorzeniu jest prawnie niedopuszczalne.Stan faktyczny
Spółka A zaskarżyła postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładające grzywnę w celu przymuszenia w związku z nie wykonaniem obowiązku rozbiórki stacji bazowej. Spółka zarzuciła m.in. błędne zastosowanie przepisów dotyczących wysokości grzywny oraz brak uzasadnienia postanowienia. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, uznając zarzuty za niezasadne. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. utrzymanie w mocy postanowienia mimo umorzenia postępowania egzekucyjnego przez organ I instancji.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, i zasądził od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 lutego 2012r. sprawy ze skargi Spółki A z siedzibą w W. na postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2011r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z [...] sierpnia 2011 r. ([...]) na podstawie art. 123 Kpa oraz art. 1a, pkt 12 b, art. 2 § 1, pkt 10 b art. 6 § 1, art. 20 § 1, pkt 4, art. 22 § 4, art. 64a § 1 pkt 1, art. 121 § 5, art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), wszczął postępowanie egzekucyjne w stosunku do Spółki [...] z siedzibą w W. nałożył grzywnę w celu przymuszenia [...] zł, ustalając termin wykonania obowiązku rozbiórki stacji bazowej telefonii komórkowej do dnia [...] września 2011 r.
W złożonym zażaleniu ww. Spółka zarzuciła naruszenie:
1) art. 121 §5 ww. ustawy z 17 czerwca 1966 r. poprzez jego błędne zastosowanie i określenie na jego podstawie wysokości grzywny w celu przymuszenia, gdy tymczasem ma on zastosowanie wyłącznie do obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części;
2) art. 124 § 2 oraz art. 9 Kpa w zw. z art. 18 ww. ustawy z 17 czerwca 1966 r., polegające na braku uzasadniania faktycznego i prawnego postanowienia, co pozbawia Spółkę informacji o przesłankach rozstrzygnięcia i uniemożliwia jej w pełni odniesienie się w niniejszym zażaleniu do stanowiska organu I instancji, jak również pozbawia organ II instancji możliwości przeprowadzenia merytorycznej weryfikacji zaskarżonego postanowienia z uwagi na brak jego uzasadnienia,
3) art. 7, 8 Kpa w związku z art. 18 ww. ustawy z 17 czerwca 1966 r., polegające na działaniach organu I instancji prowadzących do naruszenia zasady praworządności i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa przejawiających się w dołączeniu do zaskarżonego postanowienia pozbawionego uzasadnienia notatki służbowej stojącej w sprzeczności z wydanym postanowieniem w zakresie zastosowanej podstawy prawnej określającej wysokość grzywny w celu przymuszenia; wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego.
K-P Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z [...] grudnia 2011 r. ([...]) na podstawie art. 123 w zw. z art. 144 i art. 138 § 1 Kpa, art. 81 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 2 w zw. z art. 121 § 2 i 4 ww. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie. Organ wskazał, że podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego i nałożenia środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia był fakt nie wykonania przez inwestora - [...] Spółka z o.o. ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2010 r. [...], którą nałożono na żalącą obowiązek wykonania rozbiórki stacji bazowej telefonii komórkowej zlokalizowanej na działce nr [...] przy ul. P. [...] w B. Wg organu stacja bazowa telefonii komórkowej jest szczególnym rodzajem obiektu budowlanego. Przy wyliczaniu wysokości grzywny organ I instancji właściwie zastosował zapisy art. 121 § 2 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, posiłkując się opracowanym kosztorysem inwestorskim. Wg kosztorysu ustalono wartość robót demontażowych na kwotę [...] zł, która to znacznie przewyższa wysokość nałożonej (grzywny). Odnosząc się do zarzutu błędnego zastosowania przez organ art. 121 § 5 ustawy przy wyliczaniu wysokości grzywny to biorąc pod uwagę zarówno treść rozstrzygnięcia jak i sam przebieg postępowania prowadzonego w kierunku zastosowania zapisów art. 121 § 2 i § 4 ustawy organ odwoławczy uznał za przytoczony omyłkowo, co też w żadnej mierze nie ma wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia. Brak więc podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Na powyższe postanowienie Spółka [...] wniosła skargę zarzucając naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kpa w zw. z art. 18 ww. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji pomimo, iż narusza ono prawo w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego,
2) art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 ww. ustawy z 17 czerwca 1966 r. polegające na niewłaściwym sprawowaniu przez organ II instancji funkcji nadzorczej nad postępowaniem egzekucyjnym, polegającym na rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie podlegającego organu przed rozpatrzeniem przez organ egzekucyjny zarzutów, co doprowadziło do utrzymania w mocy środka egzekucyjnego wydanego w postępowaniu egzekucyjnym, które postanowieniem PINB w B. z dnia [...] października 2011 r. ([...]) zostało umorzone;
3) art. 6,7,8 w zw. z art. 77, art. 80 Kpa, polegające na naruszającym zasadę praworządności oraz niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i dowolnym ustaleniu, że organ I instancji zasadnie nałożył na Spółkę grzywnę w celu przymuszenia, jak również nie odniesieniu się do zarzutu naruszenia art. 124 § 2 Kpa, polegającego na braku uzasadnienia faktycznego i prawnego organu I instancji
4) art. 107 § 1 i 3 K.p.a, poprzez niewyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej postanowienia w zakresie odnoszącym się do uznania przez organ II instancji, że brak uzasadnia faktycznego i prawnego postanowienia I instancji wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 124 § 2 Kpa w zw. art. 18 ww. ustawy 17 czerwca 1960 r. odpowiada prawu, co doprowadziło do utrzymania w mocy pozbawionego jakiegokolwiek uzasadnia postanowienia.
Stanowiąc powyższe zarzuty Spółka domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia, jak również poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2011 r. (znak: [...]) oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Odpowiadając na skargę odwołującego się do uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wniósł o jej oddalenie, wskazując iż zgodnie z art. 35 § 1 ww. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie wstrzymuje tego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczym i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.
Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd rozstrzyga w graniach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględniania skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należało więc zbadać zgodność zaskarżonej decyzji przede wszystkimi z przepisami wskazanymi w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia.
Zgodnie z art. 133 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z akt postępowania w niniejszej sprawie natomiast wynika, że na postanowieniem z [...] marca 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (nr [...]) na podstawie art. 123 Kpa oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) oraz art. 18 i art. 34 § 4 w zw. z art. 33 poz. 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zarzutów - pełnomocnika skargi spółki [...] do ww. postanowienia z dnia [...] sierpnia 2011 r.- uwzględnił zarzuty zawarte w piśmie Spółki [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. oraz umorzył postępowanie egzekucyjne w powyższej sprawie.
Zasadny jest więc w tej sytuacji zarzut skarżącej, że organ który wydał zaskarżone postanowienie w sposób wadliwy sprawował funkcję nadzorczą nad organem egzekucyjnym z uwagi na rozpatrzenie przez ten organ zażalenia na postanowienie w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia przed rozpatrzeniem przez organ egzekucyjny zarzutów wniesionych przez Spółkę. Doprowadziło to tym samym do utrzymania w mocy środka egzekucyjnego wydanego w postępowaniu egzekucyjnym, które postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2011 r. zostało umorzone. Wydając zaskarżone postanowienie organ spowodował, że w obrocie prawnym funkcjonuje postanowienie w przedmiocie zastosowania środka egzekucyjnego (tj. grzywny w celu przymuszenia), pomimo iż postępowanie egzekucyjne zostało umorzone.
Jest natomiast oczywiste, iż zastosowanie środka egzekucyjnego jest możliwe wyłącznie w toku egzekucji administracyjnej. Nie istnieje natomiast prawna możliwość funkcjonowania środka egzekucyjnego w sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego. Chybione w tej sytuacji jest powoływanie się przez organ na treść przepisu art. 35 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dotyczy on bowiem toczącego się postępowania egzekucyjnego. Tymczasem w niniejszej sprawie postępowanie to zostało umorzone.
W tej sytuacji uznając zasadność skargi z uwagi na naruszenie wskazanych w niej przepisów postępowania, co miało wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia należało w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. należało uchylić zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...] sierpnia 2011 r., co oznacza konieczność prowadzenia postępowania egzekucyjnego od początku (o ile istnieją nadal ku temu przesłanki).
Orzeczenie zawarte w pkt 2 wyroku oparto na przepisie art. 152 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zawarte w pkt 3 na przepisach art. 200 tej ustawy oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawa ustanowionego z urzędu (DZ. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło