II SA/Bd 1354/23
WyrokWSA w Bydgoszczy2024-04-17
Skład orzekający: Renata Owczarzak, Joanna Brzezińska, Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie sprawującej opiekę nad niepełnosprawną matką, jeśli jej ojciec (mąż osoby niepełnosprawnej) nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, mimo że sam jest osobą schorowaną?Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Sąd podziela stanowisko, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych należy interpretować literalnie, a więź małżeńska i wynikające z niej obowiązki mają pierwszeństwo przed obowiązkiem alimentacyjnym dalszych krewnych.Stan faktyczny
Skarżąca ubiegała się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując m.in. na fakt, że matka skarżącej jest zamężna, a jej mąż nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, powołując się na art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz orzecznictwo NSA. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów, twierdząc, że jej ojciec posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności i nie jest w stanie sprawować opieki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2023 r., nr [...] Burmistrz P., działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm.) oraz art. 17 i art. 24 oraz art. 32 ust. 1d ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U.
z 2023 r. poz. 390 ) rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 6 lipca 2023 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1340), orzekł o odmowie przyznania B. G. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką - K. G..
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że osoba wymagająca opieki tj. K. G. jest zamężna; jej mąż jest osobą schorowaną, jednak nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Ustalono również, że B. G. jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Zgodnie z oświadczeniem od [...].07.2023 r. nie podejmuje ona zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad matką. Wnioskodawczyni nie ma ustalonego prawa do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka, przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto żadna inna osoba nie ma ustalonego prawa do wcześniejszej emerytury na osobę wymagającą opieki. Żaden członek rodziny nie jest uprawniony za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Pani G. sprzedała posiadane gospodarstwo rolne.
Orzekający organ I instancji wskazał też, że na podstawie orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w I. z dnia
[...] kwietnia 2019 r., nr [...] nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności matki strony, a zatem nie można uznać, iż powstała do 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia, dlatego w ocenie organu nie został spełniony warunek określony w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W odwołaniu od powyższej decyzji B. G. wyraziła niezadowolenie z treści zapadłego w jej sprawie rozstrzygnięcia, podnosząc, iż jej matka jest niezdolna do samodzielnej egzystencji i wymieniła czynności, które są realizowane w zakresie pomocy osobie niepełnosprawnej w stopniu znacznym. Ponadto, skarżąca wskazała, iż jej ojciec nie jest w stanie pomóc swojej małżonce, ponieważ sam jest osobą schorowaną i oczekuje na ustalenie stopnia niepełnosprawności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] września 2023 r., nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż z dniem [...] października 2014 r. art. 17 ust. 1b w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 1443). Wymieniony wyrok został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 23 października
2014 r., a zatem z tym dniem stosownie do art. 190 ust. 3 zdanie pierwsze Konstytucji, utracił moc obowiązującą przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie określonym w sentencji wyroku.
W konsekwencji powyższego, w ocenie Kolegium nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 lipca 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 91/23).
Niemniej jednak, zwrócono uwagę, że w niniejszej sprawie, decydującym o prawidłowym rozstrzygnięciu wniosku Strony o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest treść art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. W myśl tego przepisu świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba, że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Jak wynika z akt sprawy Pani K. G. pozostaje w związku małżeńskim. Małżonek osoby wymagającej opieki nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Mając na uwadze powyższe, odnosząc się do wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Kolegium zwróciło uwagę, iż Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniach swoich wyroków z dnia 18 stycznia 2021 r., sygn. akt I OSK 2164/20; z dnia 19 maja
2021 r., sygn. akt I OSK 229/21; z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt I OSK 627/21 oraz z dnia 6 grudnia 2021 r., sygn. akt 1 OSK 815/21 wskazał, że przepis ten stanowi wyjątek, którego nie można poddawać rozszerzającej wykładni, skoro wyjątek ten wynika z nadania przez ustawodawcę szczególnego charakteru istniejącym między małżonkami relacjom i więzom prawnym. Uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego dla krewnych podopiecznego przysługuje zatem dopiero wówczas, gdy małżonek osoby wymagającej opieki jest niepełnosprawny w stopniu znacznym, przez co nie jest możliwe wypełnianie przez niego ustawowego obowiązku alimentacyjnego w sposób właściwy dla okoliczności faktycznych sprawy.
W skardze do Sądu B. G. zarzuciła decyzji organu odwoławczego rażące naruszenie przepisów prawa, w tym w szczególności art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390 t.j., zwanej dalej "u.ś.r.") poprzez utrzymanie w mocy przez organ II instancji decyzji odmawiającej przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, podczas gdy mąż niepełnosprawnej K. G. - S. G. - legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe, które to naruszenie stanowi przyczynę nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 t.j., zwanej dalej "k.p.a.");
Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności wniosków z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego dnia [...] lipca 2023 r., z którego wynika, że skarżąca jako jedyna może i rzeczywiście opiekuje się niepełnosprawną w stopniu znacznym matką, ponieważ mąż niepełnosprawnej z uwagi na wiek i zły stan zdrowia nie jest w stanie się opiekować swoją małżonką, co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych polegającym na nieprawidłowym przyjęciu, że brak jest dowodów pozwalających przyjąć, że mąż niepełnosprawnej nie może się nią opiekować.
Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżąca wniosła o:
. stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenie nieważności decyzji ją poprzedzającej, tj. decyzji Burmistrza P. z dnia [...] sierpnia 2023 r. (nr [...]) odmawiającej przyznania skarżącej B. G. świadczenia pielęgnacyjnego,
ewentualnie, z daleko posuniętej ostrożności procesowej,
. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz, na mocy art. 135 p.p.s.a., rozważenie przez Sąd uchylenia decyzji ją poprzedzającej, tj. decyzji Burmistrza P. z dnia [...] sierpnia 2023 r. (nr [...]) odmawiającej przyznania skarżącej B. G. świadczenia pielęgnacyjnego;
. zobowiązanie przez Sąd organu do wydania w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku decyzji przyznającej skarżącej B. G. świadczenie pielęgnacyjne, zgodnie z wnioskiem złożonym przez skarżącą dnia [...] lipca 2023 r.;
. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii odpisu orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nr [...] z dnia [...] października 2023 r., celem wykazania faktu posiadania przez męża niepełnosprawnej K. G. - S. G. - orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności;
. na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 w zw. z art. 210 § 1 p.p.s.a., zwrot na rzecz skarżącej od organu II instancji kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu podniesionych zarzutów skarżąca podniosła, iż niepełnosprawna K. G. pozostaje w związku małżeńskim ze S. G.. Legitymuje się on jednak orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe i w związku z tym odpadła przesłanka odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego wskazana w art. 17 ust.
5 pkt 2) lit. a u.ś.r. Wobec powyższego należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa i z tego względu należy ją uznać za nieważną.
Jednocześnie dostrzec również w ocenie skarżącej należało, że popełniony przez organ II instancji błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na nieprawidłowym uznaniu, iż "ani organ I instancji, ani tut. Kolegium nie mają bowiem wiadomości specjalnych, które pozwoliłyby w pełni wyważyć, czy stan zdrowia danej osoby zobowiązanej do alimentacji [tu: męża niepełnosprawnej - S. G. - przyp. aut.] rzeczywiście uniemożliwia sprawowanie opieki". Wniosek taki w ocenie skarżącej jest całkowicie nielogiczny, zważywszy na fakt, że organ I instancji przeprowadził na potrzeby niniejszego postępowania wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania skarżącej, z którego wynika, że "[...] skarżąca jako jedyna może i rzeczywiście opiekuje się niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. Ojciec strony z uwagi na wiek i na zły stan zdrowia, nie jest w stanie opiekować się swoją małżonką." Organ II instancji posiadał zatem w momencie orzekania wiedzę na temat stanu zdrowia męża niepełnosprawnej K. G. - S. G., której poziom był wystarczający do wydania orzeczenia korzystnego dla skarżącej.
W odpowiedzi na skargę organ, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W rozpoznawanej sprawie skarżąca ubiegała się o przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, która na mocy orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w I. z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Orzeczenie wydano na stale.
Oodmawiając skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, organ I instancji, powołując się na treść art. 17 ust. 1b u.ś.r. wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Drugą przesłanką odmowy była okoliczność, że podopieczna pozostaje w związku małżeńskim, a jej mąż nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Oznacza to, że nie zaktualizował się obowiązek alimentacyjny skarżącej.
Słusznie zwróciło uwagę Kolegium na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, zgodnie z którym moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki po 18 roku życia nie może stanowić przesłanki do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Sąd podziela także zasadnicze motywy decyzji organu drugiej instancji, przemawiające za odmową przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego.
Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Z kolei unormowanie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. wprowadza przesłanki negatywne po stronie osoby wymagającej opieki, których zaistnienie powoduje wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie ma orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje.
Sąd podziela tę ostatnio dominującą linię orzecznictwa, która aprobuje zawężającą wykładnię przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r., w myśl którego świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W sytuacji pozostawania osoby podlegającej opiece w związku małżeńskim z osobą, która nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie ma możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego innej osobie, która znajduje się w kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, nawet jeśli faktycznie - w miejsce tego współmałżonka - sprawuje opiekę nad osobą niepełnosprawną, rezygnując tym samym z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Stanowisko takie, jako odpowiadające literalnemu brzmieniu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r., znajduje potwierdzenie w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia z dnia 9 lutego 2021 r. I OSK 2390/20, Naczelny Sąd Administracyjny sformułował tezę, że z literalnego brzmienia przywołanego wyżej unormowania wynika, że zawsze, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie ma orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne nie będzie przysługiwało. Ustawodawca wyszedł z założenia, że w sytuacji zawarcia związku małżeńskiego tworzy się nowa rodzina, która nakłada na małżonków obowiązek wzajemnego wsparcia i pomocy, wyprzedzający obowiązek alimentacyjny krewnych. Zatem brak podstaw prawnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zstępnemu (dziecku) na niepełnosprawnego rodzica, który pozostaje w związku małżeńskim, a jego małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jedyny wyjątek w tym zakresie w świetle art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy dotyczy więc sytuacji, gdy oboje małżonkowie są niepełnosprawni w stopniu znacznym, co wiąże się z sytuacją braku możliwości dopełnienia przez nich obowiązku wzajemnej opieki z uwagi na stan zdrowia i niedołężność. Wyraźne wskazanie przez ustawodawcę, że tylko w sytuacji legitymowania się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie zostaje wyłączone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego krewnych zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego w dalszej kolejności po małżonku, stanowi wyjątek, którego nie można poddawać rozszerzającej wykładni, skoro wyjątek ten wynika z nadania przez ustawodawcę szczególnego charakteru istniejącym między małżonkami relacjom i więzom prawnym. Zobowiązanie współmałżonka do sprawowania takiej opieki jest konsekwencją istnienia w sferze prawnej związku małżeńskiego, jako szczególnej więzi charakteryzującej się nie tylko elementami emocjonalnymi, ale także elementami natury prawnej. Z przepisu art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1359 z późn. zm.) wynika bowiem, że małżonkowie mają w małżeństwie równe nie tylko prawa, ale także obowiązki, a ponadto, są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Dopóki zatem istnieje związek małżeński, osoby w nim pozostające poddane są przedstawionym wyżej rygorom prawnym właśnie ze względu na istnienie między nimi prawnej więzi małżeństwa. Rygory te nie są bowiem wynikiem jedynie woli małżonków, lecz ich źródłem jest wola ustawodawcy, która stanowi dla obojga małżonków podstawę zgłaszania roszczeń w sferze opiekuńczej.
Wykładnia językowa art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. pozwala stwierdzić, że ustawodawca uznał za konieczne, aby ocena, czy osoba uprawniona w pierwszej kolejności nie jest w stanie wypełnić we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego z uwagi na stan zdrowia, rozstrzygana była orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Ani organ, ani Sąd nie mają bowiem wiadomości specjalnych, które pozwoliłyby w pełni wyważyć, czy stan zdrowia danej osoby zobowiązanej do alimentacji rzeczywiście uniemożliwia sprawowanie opieki. Rygoryzm spornego przepisu, którego brzmienie jest jednoznaczne w swej treści, odpowiada celom ustawy (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia – 13 kwietnia 2022 r. sygn. I OSK 1285/21, 28 marca 2022 r. sygn. I OSK 1244/21, 16 marca 2022 r. sygn. I OSK 1232/21, 4 marca 2022 r. I OSK 1657/21, z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. I OSK 2391/20).
Przedstawiona wykładnia przepisów u.ś.r. nie jest sprzeczna z wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasadą równości wobec prawa. Zasady tej nie można rozumieć jako nakaz identycznego traktowania wszystkich osób, zobligowanych do alimentacji. Więź istniejąca pomiędzy małżonkami ma bowiem zupełnie inny wymiar od powiązań rodzinnych występujących pomiędzy krewnymi (por. wyrok NSA z 11 sierpnia 2020 r., sygn. I OSK 599/20).
W rozpoznawanej sprawie matka skarżącej pozostaje w związku małżeńskim ze S. G., który jednak na dzień orzekania w sprawie przez organ odwoławczy, nie legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Mimo więc podnoszonych w toku postępowania okoliczności dotyczących stanu jego zdrowia, brak przedstawienia tego orzeczenia w postępowaniu administracyjnym bezpośrednio poprzedzającym wydanie zaskarżonego orzeczenia, w świetle powołanych przepisów, stanowi przeszkodę do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia.
Co do zasady bowiem organ odwoławczy bada sprawę na bieżąco, mając na względzie, że sprawa administracyjna w toku jej załatwiania może się zmieniać. Organ II instancji też orzeka w sprawie, czyli uwzględnia stan prawny i faktyczny istniejący w chwili wydawania decyzji II instancji. Wnioski powyższe wynikają z określonej w art. 15 KPA zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zgodnie z tą zasadą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji podlega, w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Sprawa administracyjna jest zatem dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta, po raz pierwszy w I instancji, a następnie w II instancji. Organ odwoławczy rozpoznaje i rozstrzyga ponownie sprawę administracyjną rozstrzygniętą decyzją organu I instancji w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej.
Podsumowując powyższe rozważania należy zatem stwierdzić, że Sąd dokonał oceny legalności zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jej wydania, kiedy to małżonek osoby wymagającej opieki - na dzień wydania zaskarżonej decyzji - nie legitymował się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności w stopniu znacznym, dlatego też Kolegium było zobligowane do orzeczenia jak w osnowie zaskarżonej decyzji.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie przepisu art. 15 zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021, poz. 2095 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zarządzenia w tym przedmiocie.
W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło