II SA/Bd 136/10
WyrokWSA w Bydgoszczy2010-03-17
Skład orzekający: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz, Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak, Sędzia WSA Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o niezdolności do zawodowej służby wojskowej, oparte wyłącznie na badaniu ortopedycznym i dokumentacji medycznej, bez potwierdzenia schorzenia w badaniach obrazowych (USG, MRI, CT, RTG) wymaganych przez przepisy rozporządzenia, może zostać uznane za zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy wojskowych komisji lekarskich naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 KPA, poprzez brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego. Rozpoznanie schorzenia kwalifikującego do § 77 pkt 6 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej wymagało potwierdzenia w badaniach obrazowych, których organy nie przeprowadziły przed wydaniem orzeczenia. Przeprowadzenie tych badań dopiero po wniesieniu skargi do sądu, w odpowiedzi na skargę, nie mogło zastąpić prawidłowego postępowania dowodowego na etapie administracyjnym.Stan faktyczny
Skarżący został uznany za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej przez Terenową i Rejonową Wojskową Komisję Lekarską z powodu pourazowej niestabilności stawu kolanowego. Skarżący kwestionował prawidłowość ustaleń, wskazując na brak wymaganych badań obrazowych (USG, MRI, CT, RTG) oraz posiadanie aktualnego zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego prawidłowość kolana. Organy wojskowe podtrzymały swoje stanowisko, twierdząc, że dokumentacja była wystarczająca, a badania obrazowe nie były konieczne na etapie postępowania przed wydaniem orzeczenia. Dopiero po wniesieniu skargi do sądu, organ zlecil wykonanie badań RTG, które potwierdziły pewne nieprawidłowości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie organu I instancji i stwierdził, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
17 marca 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie WSA: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 marca 2010r. sprawy ze skargi K.F. na orzeczenie [...] Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie [...] Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu.
Orzeczeniem Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2009, nr [...] rozpoznano u skarżącego pourazową niestabilność stawu kolanowego II º w przebiegu uszkodzenia więzadła krzyżowego przedniego i łękotki przyśrodkowej z chondromalacją powierzchni stawowych II/III º, tj. schorzenie opisane w § 77 pkt 6 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 133, poz. 1422; ze zm), oraz skrzywienie przegrody nosa nieupośledzające jego drożność, tj. schorzenie opisane w § 26 pkt 3 w/w załącznika.
W uzasadnieniu orzeczenia organ stwierdził, że na podstawie przeprowadzonego badania specjalistycznego – ortopedycznego, aktualny stan zdrowia strony, czyni ją niezdolną jako kandydata do zawodowej służby wojskowej.
W odwołaniu od powyższego orzeczenia, skarżący podniósł, że przy jego wydawaniu organ miał na uwadze uraz kolana lewego, doznany przez skarżącego
przed wstąpieniem do wojska. Wyjaśnił, że po urazie przeszedł serię zastrzyków
i przez cały okres służby nie miał żadnych problemów z kolanem.
Orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2009, nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2009 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdziła, że z dokumentacji orzeczniczo – lekarskiej wynika, iż w maju 2007 r. rozpoznano wykręcenie kolana lewego
z uszkodzeniem łękotki przyśrodkowej i bocznej oraz więzadła krzyżowego przedniego, jak też rozpoznano chondromalację kłykci II/III, które to schorzenie było leczone artroskopowo.
Organ wyjaśnił, że obecnie badaniem ortopedycznym stwierdza się niestabilność stawu kolanowego lewego w przebiegu uszkodzenia więzadła krzyżowego przedniego, co uzasadnia orzeczenie o niezdolności do służby, przy zastosowaniu § 77 pkt 6 załącznika, ze względu na fakt, że zawodowa służba wojskowa i jej charakter oraz obciążenia związane z jej pełnieniem w różnych warunkach, stanowią zagrożenie do pogorszenia się stanu zdrowia stwierdzonego obecnym badaniem. W ocenie organu nie zachodziła konieczność przeprowadzenia ponownego badania ze względu na okoliczność, iż obecna dokumentacja jest wystarczająca do zajęcia stanowiska orzeczniczego w sprawie.
W skardze złożonej do Sądu, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, podnosząc, że rozpoznany przez organy jego stan zdrowia powinien był zostać potwierdzony w badaniach USG, MRI, CT lub RTG, co wynika z objaśnień szczegółowych do § 77 pkt 5 i 6 w/w załącznika. Tymczasem jak zauważyła strona, przy wydawaniu rozstrzygnięcia, organ odwoławczy nie dysponował wynikami badań wymienionych w rozporządzeniu, opierając się jedynie na karcie informacyjnej
z leczenia szpitalnego oraz na badaniu ortopedycznym, które zostało przeprowadzone w sposób niewłaściwy, albowiem polegało jedynie na spojrzeniu
w dokumentacje lekarską i zostało zakończone bez badań fizykalnych.
Ponadto skarżący podniósł, że wbrew ustaleniom organów, nie jest osobą niezdolną do służby, na co wskazują wyniki badania lekarskiego przeprowadzonego
w dniu [...] stycznia 2010 r. u lekarza specjalisty – ortopedy i chirurga urazowego, który uznał, iż kolano lewe strony jest prawidłowe.
Skarżący załączył do skargi zaświadczenie lekarskie z [...].01.2010 r.
dr n. med. M. T. ortopedy i chirurga urazowego, stwierdzające, prawidłowość kolana lewego oraz brak przeciwwskazań do służby wojskowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, organ odwoławczy stwierdził, że nie miał on obowiązku przeprowadzenia badań
po wniesieniu odwołania przez skarżącego przed wydaniem orzeczenia. Organ wskazał, iż uznał za celowe przeprowadzenie ponownego badania dopiero po wniesieniu skargi przez K. F. Lekarz ortopeda działający na zlecenie organu, po uprzednim wykonaniu RTG stawów kolanowych, stwierdził u skarżącego zanik mięśnia czworogłowego uda lewego ok. 1,5 cm, tonus mięśniowy nieco zmniejszony, staw bez wysięku i obrzęku, objaw szufladkowy przedni (++). Rozpoznał on u skarżącego niestabilność przednią I/II° kolana lewego, chondromalację II/III kolana lewego, stan po częściowej meniscectomii bocznej i przyśrodkowej kolana lewego. Zdaniem organu ustalenia te potwierdzają prawidłowość wydanych przez organy obu instancji decyzji. Fakt, że skarżący nie zgłasza dolegliwości nie może stanowić przesłanki do dokonania innych ustaleń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; z późn. zm.),
Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania.
Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich dokonywana przez sąd administracyjny, w sprawie zdolności żołnierza do zawodowej służby wojskowej, polega na sprawdzeniu prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia żołnierza, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie zasad określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich w tych sprawach.
Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję należało stwierdzić, że Sąd zwrócił uwagę na naruszenie przez organy obu instancji przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1, 80, oraz 107 § 3 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organy rozpoznały u strony § 77 pkt 6 wykazu chorób i ułomności zawarty
w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2004r., Nr 133, poz.1422 ze zm.), co oznacza, że u skarżącego występują następstwa przebytych urazów stawów bez zniekształceń oraz przewlekłe zapalenie tkanki łącznej rozlane i okołostawowe upośledzające lub znacznie upośledzające sprawność ruchową.
Jak słusznie zwrócił uwagę skarżący, aby zakwalifikować kandydata
do zawodowej służby wojskowej jako niezdolnego do tej służby schorzenie rozpoznane u skarżącego zakwalifikowane do § 77 pkt 6 załącznika nr 2 do rozporządzenia powinno, zgodnie z objaśnieniami szczegółowymi do tego przepisu, zostać potwierdzone w badaniach USG, MRI, CT lub RTG. Tymczasem z akt administracyjnych sprawy nie wynika by organy obu instancji swoje rozstrzygnięcie poprzedziły skierowaniem skarżącego na któreś ze wspomnianych badań mające potwierdzić schorzenie, o którym mowa w omawianym przepisie.
Organ II instancji powyższe uchybienia próbował usunąć już po wydaniu rozstrzygnięcia, kierując w dniu [...] lutego 2010 r., skarżącego na badania rentgenologiczne.
Wyniki tych badań wprawdzie mogą świadczyć o tym, iż istniały przesłanki do uznania skarżącego na niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, należy mieć jednak na uwadze, iż badania te zostały przeprowadzone już po zakończeniu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, aby wypełnić dyspozycję
art. 7 i 77 § 1 k.p.a. organ powinien skierować skarżącego na powyższe badanie
na etapie postępowania administracyjnego i odnieść się do wyników tego badania
w uzasadnieniu decyzji, nie zaś dopiero w odpowiedzi na skargę. Odpowiedź na skargę nie może bowiem zastępować decyzji, a podniesienie dopiero w odpowiedzi na skargę okoliczności faktycznych i prawnych, które powinny znaleźć się
w uzasadnieniu decyzji, jest traktowane w orzecznictwie jako wada postępowania odwoławczego, pozbawiająca stronę możliwości ustosunkowania się do tych okoliczności w toku postępowania.
W świetle powyższych okoliczności należało uznać, że w prowadzonym postępowaniu organy nie zgromadziły pełnego materiału dowodowego, a w konsekwencji nie zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, co stanowi naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 Kpa.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło