II SA/Bd 136/16

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2016-12-05

Skład orzekający: Renata Owczarzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona może żądać ustanowienia innego pełnomocnika z urzędu, jeśli dotychczasowy pełnomocnik nie spełnił jej oczekiwań, a prawo pomocy zostało już przyznane w pełnym zakresie?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do ingerowania w wybór pełnomocnika z urzędu przez korporację zawodową ani do żądania zmiany pełnomocnika tylko z powodu niezadowolenia strony z jego działań. Prawo pomocy przyznane w pełnym zakresie, obejmujące ustanowienie adwokata, nie może być podstawą do ponownego wniosku o ustanowienie innego pełnomocnika, jeśli pierwotne postanowienie nie zostało cofnięte. Wniosek taki jest bezprzedmiotowy.
Stan faktyczny
Skarżący A. L. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wcześniej jego skarga została odrzucona, a wniosek o przyznanie prawa pomocy odmówiono, co zostało utrzymane w mocy przez NSA. Następnie referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w pełnym zakresie, wyznaczono adwokata, który sporządził opinię o braku podstaw do skargi kasacyjnej. Skarżący wniósł o ustanowienie innego pełnomocnika, a referendarz umorzył postępowanie. Sąd rozpoznał sprzeciw skarżącego od tego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego o umorzeniu postępowania w przedmiocie wniosku o ustanowienie innego pełnomocnika.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi A. L. na postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 26 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę A. L. na postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oraz odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie odmawiające przyznania skarżącemu prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2016r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym. Okręgowa Rada Adwokacka w Bydgoszczy wyznaczyła dla A. L. pełnomocnika w osobie adwokata A. K., który to sporządził opinię datowaną na dzień [...] września 2016 r. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. W dniu [...] października 2016 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o ustanowienie innego pełnomocnika. Postanowieniem z dnia 2 listopada 2016 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie z wniosku A. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika wskazując, że prawomocnym postanowieniem z dnia 22 czerwca 2016r. zostało skarżącemu przyznane prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata. W przepisanym prawie terminie skarżący wniósł sprzeciw domagając się zmiany pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Prawomocnym postanowieniem z dnia 22 czerwca 2016 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Treść wydanego wówczas rozstrzygnięcia odpowiadała żądaniu strony. Aktualnie skarżący wniósł o ustanowienie innego pełnomocnika w ramach prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 254 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), powoływanej dalej jako p.p.s.a., rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy należy do właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć lub już się toczy. Z kolei o wyznaczenie pełnomocnika sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej, rady okręgowej izby radców prawnych, Krajowej Rady Doradców Podatkowych lub Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, o czym stanowi art. 253 p.p.s.a. Z powyższych unormowań wynika, że rolą Sądu jest orzekanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wystąpienie do właściwej korporacji zawodowej o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Natomiast o wskazaniu konkretnej osoby jako pełnomocnika decyduje wyłącznie właściwa korporacja zawodowa, która może również dokonać ewentualnej zmiany pełnomocnika. Z kolei, ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia innego pełnomocnika w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony pełnomocnik nie spełnił jej oczekiwań, np. nie doprowadził do pozytywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia sprawy. Niezadowolenie strony z działań pełnomocnika z urzędu nie może stanowić podstawy do zmiany postanowienia w przedmiocie jego ustanowienia przez referendarza sądowego bądź Sąd. Nie pozbawia też strony możliwości obrony jej praw. Wyznaczenie adwokata z urzędu przez korporację prawniczą i podjęcie przez niego czynności procesowych, np. udział i reprezentowanie skarżącego na rozprawie, stanowi wykonanie wydanego w sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy. Sposób reprezentacji i współpracy pełnomocnika ze skarżącym nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Z uwagi na to, iż jak wynika z akt sprawy, przyznane postanowieniem z dnia 22 czerwca 2016 r. prawo pomocy w zakresie całkowitym nie zostało cofnięte, zgłoszenie przez stronę ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika skutkuje wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania. Sprawa z zakresu prawa pomocy została już bowiem rozstrzygnięta, a zatem kolejny wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy (p. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006). Skarżący może natomiast zwrócić się do właściwej rady adwokackiej o wyznaczenie nowego adwokata, gdyż konkretyzacja przyznanego w tym zakresie prawa należy do właściwej korporacji zawodowej. Z przedstawionych powyżej przyczyn na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i art. 260 p.p.s.a., utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło